اعتراضات خونین ایران؛ دسترسی بی‌بی‌سی به اسناد ۳۲۶ جسد در کهریزک

تصاویر چهره دست‌کم ۳۲۶ نفر از کشته‌شدگان اعتراضات مرگبار ایران در سردخانه کهریزک به دست بخش وریفای بی‌بی‌سی انگلیسی رسیده است. در این عکس‌ها، صورت اکثر کشته‌شدگان به‌‌شدت خون‌آلود، متورم و کبود استهشدار: این گزارش حاوی محتوای دلخراش است که ممکن است برای برخی خوانندگان ناراحت‌کننده باشد.

بی بی سی: صدها عکس که چهره‌های کشته‌شدگان سرکوب خشونت‌بار اعتراضات ضدحکومتی در ایران را نشان می‌دهد به دست بی‌بی‌سی وریفای رسیده است.

این تصاویر که برای نمایش عمومی بیش از حد دلخراش‌اند اما توسط تیم ما بررسی شده‌اند، چهره‌های دست‌کم ۳۲۶ قربانی، از جمله ۱۸ زن، را در محل نگهداری اجساد در کهریزک در جنوب تهران نشان می‌دهند.

ما ۳۹۲ عکس از قربانیان در مرکز پزشکی قانونی کهریزک را بررسی کردیم و توانستیم ۳۲۶ نفر را شناسایی کنیم؛ از برخی افراد از زوایای مختلف چند عکس گرفته شده بود.

بسیاری از قربانیان به‌شدت دچار آسیب شده بودند و قابل شناسایی نبودند و ۶۹ نفر با برچسب‌هایی به فارسی به‌عنوان «ناشناس» ثبت شده بودند که نشان می‌دهد هویتشان هنگام گرفتن عکس مشخص نبوده است. فقط ۲۸ نفر از قربانیان در تصاویر برچسب‌هایی با نام‌های کاملا قابل خواندن داشتند.

در بسیاری از عکس‌ها، کیسه‌های جسد نیمه‌باز دیده می‌شود و کاغذهایی کنار صورت‌ها گذاشته شده که نام، شماره سریالی جسد یا تاریخ فوت را مشخص می‌کند.

برچسب‌های بیش از ۱۰۰ قربانی که تاریخ فوت‌شان ثبت شده، تاریخ ۱۹ دی (۹ ژانویه) را نشان می‌دهد؛ یکی از مرگبارترین شب‌ها برای معترضان در تهران تا آن زمان.

این تصاویر تنها نمای کوچکی از هزاران نفری است که گمان می‌رود به دست حکومت ایران کشته شده‌اند.

بی‌بی‌سی وریفای از زمان آغاز اعتراضات در دی، گستردگی اعتراضات در سراسر ایران را دنبال کرده است، اما قطع تقریبا کامل اینترنت توسط حکومت، راستی‌آزمایی میزان خشونت حکومت علیه مخالفان را بسیار دشوار کرده است.

در ۱۹ دی خیابان‌های تهران در جریان درگیری با نیروهای امنیتی به آتش کشیده شد و معترضان شعارهایی علیه رهبر جمهوری اسلامی ایران و نظام سر دادند. این رویداد پس از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، فرزند تبعیدی شاه پیشین ایران برای اعتراضات سراسری رخ داد.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، به‌طور علنی اذعان کرد که هزاران نفر کشته شده‌اند. اما او آمریکا، اسرائیل و کسانی را که «فتنه‌گر» خوانده، مقصر می‌داند.

با وجود قطع اینترنت در ایران که وارد هفته سوم شده، تعداد اندکی از مردم توانسته‌اند برخی اطلاعات را به بیرون از ایران منتقل کنند.

برخی ایرانیان زمانی که از طریق استارلینک یا حتی شبکه‌های کشورهای همسایه به اینترنت متصل می‌شوند ـ که این فرصت‌ها بسیار نادر است ـ نام قربانیانی که به دست نیروهای امنیتی کشته شده‌اند را منتشر می‌کنند.

ما نام قربانیانی را که در محل نگهداری اجساد شناسایی شده بودند با پست‌های شبکه‌های اجتماعی درباره کشته‌شدگان تطبیق دادیم و به پنج مورد تطابق رسیدیم، اما به دلیل ناتوانی در تماس با خانواده‌ها، نام‌ها را منتشر نمی‌کنیم.

بی‌بی‌سی وریفای به‌طور جداگانه ویدیوهایی از همان محل نگهداری اجساد را نیز راستی‌آزمایی کرده که خشونت اعمال‌شده علیه معترضان را نشان می‌دهد. یکی جسد کودکی را نشان می‌دهد و دیگری مردی را با اثر واضح اصابت گلوله در وسط سر. هر دو ویدیو برای نمایش بیش از حد آزاردهنده‌اند.

بی‌بی‌سی وریفای از طریق ویدیوهای راستی‌آزمایی‌شده، گسترش اعتراضات ضدحکومتی را در ۷۱ شهر ایران از زمان آغاز اعتراضات در اوایل دی رصد کرده است، هرچند تعداد واقعی مناطقی که شاهد تظاهرات بوده‌اند احتمالا بسیار بیشتر است.

اندک تصاویری که مردم توانسته‌اند از طریق استارلینک بارگذاری کنند، خودروهای سوخته رهاشده در خیابان‌ها را نشان می‌دهد و ویدیوهای تاییدشده نیز صدای شلیک گلوله‌ها را در جریان اعتراضات در اطراف تهران ثبت کرده‌اند.

قطع اینترنت مستندسازی شمار واقعی کشته‌شدگان اعتراضات را بسیار دشوار کرده است. با این حال، هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مستقر در آمریکا، برآورد فعلی خود را بیش از ۴ هزار کشته اعلام کرده است.