جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۰۹ ژانویه ۲۰۲۶
اخلال در اینترنت ایرانصدای آمریکا: در پی شدت گرفتن اعتراضات سراسری در ایران، دادههای شرکت زیرساختی کلودفلر نشان میدهد که درست پیش از ساعت ۱۲:۰۰ بهوقت استاندارد جهانی (۳ و نیم بعدازظهر به وقت ایران)، میزان فضای آدرسدهی اعلامشده آیپی وی ۴ در ایران نزدیک به ۹۸.۵ درصد کاهش یافته است. همزمان سهم ترافیک آیپی وی ۶ از حدود ۱۲ درصد به کمتر از دو درصد سقوط کرده است؛ نشانهای روشن از دخالت هدفمند در جریان اینترنت بینالمللی کشور.
هرچند تا پیش از این، در نگاه نخست شاخصهای معمول خرابی اینترنت در سامانههای جهانی پایش شبکه، از جمله ابزارهای شرکتهای بزرگ ناظر بر ترافیک آنلاین، وضعیت ایران را «نرمال» گزارش کردهاند، اما واقعیت زمینی برای کاربران کاملاً متفاوت است. از عصر روز چهارشنبه، بخش بزرگی از مشترکان خانگی و موبایلی در شهرهای مختلف عملاً از اینترنت جهانی جدا شدهاند و تنها دسترسی محدودی به سرویسهای دولتی و وبسایتهای میزبانیشده در داخل کشور دارند.
به زبان ساده یعنی حکومت با دستکاری در لایههای زیرساخت شبکه ملی اطلاعات، مسیر دسترسی کاربران به سرورهای خارجی را مسدود یا بسیار کند کرده است. این روش موجب میشود که در نمودارهای جهانی، ترافیک داخلی کشور همچنان فعال دیده شود و قطع اینترنت «رسمی» گزارش نشود؛ در حالی که در عمل، ایران به یک جزیره دیجیتال منزوی بدل شده است.
اما اخلال در عملکرد آیپی وی ۴ و آیپی وی ۶، تا لحظه نگارش این مقاله، میتواند فراتر از فلج کردن عمدی، و حتی قطع کامل ایران از اینترنت جهانی تلقی شود
همچنین در لحظه نگارش این مقاله، شرکت نتبلاکس، دیگر رصد کننده جریان اینترنت در جهان تایید کرد که «همزمان با گسترش اعتراضات در سراسر کشور در دوازدهمین روز خود، اتصال به شبکه اصلی اینترنت ایران، یعنی شرکت مخابرات ایران، در شهر ناآرام کرمانشاه قطع شده است؛ این حادثه در حالی رخ میدهد که تلفات رو به افزایش است و نشانههایی از اختلال در چندین منطقه وجود دارد.»
در روز دوازدهم اعتراضات مردمی که ظرف یک هفته به سراسر کشور گسترش یافت، فعالان مدنی گزارش دادهاند که هدف از این محدودسازیها، جلوگیری از انتشار ویدیوها و هماهنگی خیابانی میان معترضان است. جمهوری اسلامی با استفاده از این روش تازه، میکوشد از پیامدهای حقوقی و بینالمللی قطع کامل اینترنت ، که در سالهای گذشته با واکنش جهانی روبهرو شده بود – اجتناب کند.
