در جستوجوی واکسنی علیه همه سویههای ویروس کرونا
رأی دهید
اواخر نوامبر نخستین سال پاندمی کرونا (سال ۲۰۲۰) شرکت داروسازی بیونتک آلمان برای واکسن خود برای مقابله با بیماری کووید۱۹ درخواست مجوز اضطراری کرد.
دو ماه پیش از آن گروهی از پژوهشگران در شهر توبینگن آلمان نخستین نتایج کار برای تولید واکسنی کاملا متفاوت را منتشر کردند.
اساس کار این گروه پژوهشها و برنامههای مداوای بیماران سرطانی بود؛ در این روش سلولها ایمنی موسوم به سلولهای T فعال میشوند تا سلولهای سرطانی را شناسایی و نابود کنند.
به گزارش رادیو سراسری آلمان، یولیانه والتس، از کلینیک دانشگاه توبینگن زمانی با خود فکر کرد که این کار باید در مورد سلولهای آلوده به ویروس هم موثر باشد.
او میگوید ما در مرحله مقدماتی گروه بزرگی از کسانی که به ویروس کرونا، عامل ابتلا به بیماری کووید۱۹ مبتلا شده و بهبود یافته بودند را معاینه کردیم.
یولیانه والتس افزود با آزمایش خون مبتلایان بهبود یافته دنبال پاسخ این پرسش بودیم که سلولهای T چه مشخصههایی از ویروس را شناسایی میکنند و این یافتهها را مبنای تولید واکسن قرار دادیم.
واکسنی بر مبنای فعالسازی سلولهای T
پژوهشگر دانشگاه توبینگن در جریان کار خود با یک اتفاق غیرمنتظره نیز روبرو شد که میتواند در آینده از اهمیت بسیاری زیادی برخوردار باشد؛ سلولهای T نه تنها شاخکهای پروتئینی ویروس، بلکه اجزای دیگر آن را نیز شناسایی میکنند.
شاخکهای پروتئینی بر غشای بیرونی ویروس سارس کوو۲ قرار دارند که با اتصال به سلول بدن انسان آن را آلوده میکنند. در سویه شناسایی شده اومیکرون ویروس کرونا این شاخکها جهشهای فراوانی کردهاند.
مطابق یافتههای پژوهشگران توبینگن، با تقویت سلولهای T آنها قادر خواهند بود شاخکهای جهش یافته سویههای جدید را نیز شناسایی کنند.
به گفته والتس پژوهشها و آزمایشهای انجام شده نشان داده که جهشهای سویه اومیکرون اختلالی در کار واکسن تولید شده به وجود نمیآورند.
واکسنهایی که تا کنون تولید شده و مورد استفاده قرار میگیرند متناسب با یکی از واریانتهای ویروس کرونا ساخته شدهاند و در حال حاضر کار تطبیق برخی از آنها با سویه اومیکرون در جریان است.
به این ترتیب به نظر میرسد تولیدکنندگان واکسن همواره در پی تحولات و جهشهای ویروس کرونا در حرکت هستند و مشخص نیست واکسنهای تطبیق داده شده برای مقابله با اومیکرون در صورت جهش آن همچنان موثر خواهند بود یا خیر.
یولیانه والتس ابراز اطمینان میکند که واکسن پیشنهادی محققان توبینگن به طرز قابل اعتمادی مانع عوارض شدید ابتلا به بیماری کووید۱۹ در تمام سویههای ویروس کرونا خواهد بود.
در حال حاضر مرحله نخست کارآزمایی بالینی واکسن پژوهشگران دانشگاه توبینگن با تزریق آن به ۳۷ داوطلب انجام شده است.
والتش میگوید نتایج به دست آمده از فاز اول نشان میدهد که میزان "پاسخ سلولهای T" در افرادی که واکسن دریافت کردهاند بسیار بسیار قوی و قویتر از پاسخ این سلولها پس از دریافت انواع موجود واکسن بوده است.
مسیر زمانبر و پرهزینه تولید واکسن
او خاطر نشان کرد نتایج اولیه نشان میدهد مصونیت ایجاد شده از طریق تقویت و فعالسازی سلولهای T بسیار پایدار است و برای مدتی طولانی جلوی ابتلای شدید به بیماری کووید۱۹ را میگیرد.
تهیه واکسن از مرحله تحقیق و آزمایش تا تولید فرآیندی پیچیده، زمانبر و پرهزینه است. پژوهشگران کلینیک دانشگاه توبینگن تازه مرحله دوم کارآزمایی بالینی واکسن خود را آغاز کردهاند.
فاز سوم کارآزمایی بالینی از دو فاز قبلی بسیار دشوارتر و پرهزینهتر خواهد بود زیرا واکسن در این مرحله باید روی چند ده هزار داوطلب تست شود.
والتس میگوید در صورتی که تحقیقات و آزمایشها موفقیتآمیز ادامه یابند، فاز سوم کارآزمایی که بسیار گسترده است باید با همکاری شریکی از حوزه صنایع دارویی انجام شود.
