شمارس معکوس برای پرتاب بزرگترین تلسکوپ فضایی دنیا؛ هیجان اخترشناسان در اتاق کنترل «جیمز وب»

 تلسکوپ فضایی جیمز وبیورونیوز :اختر شناسان سی سال است که منتظر فرار رسیدن چنین لحظه ای هستند. شنبه آینده ۲۵ دسامبر(۴ دی ۱۴۰۰) بزرگترین و قویترین تلسکوپ فضایی جهان از گویان فرانسه بین ساعت ۱۳:۲۰ تا ۱۳:۵۲(بوقت اروپای مرکزی) ۱۵:۵۰ تا ۱۶:۲۲ (بوقت تهران) به فضا پرتاب خواهد شد.

قرار گرفتن این تلسکوپ در آغوش کیهان، انقلابی درعلم نجوم و دریچه ای نوین در پاسخ به پرسش های بنیادین نوع بشر خواهد بود. اینکه سرچشمه جهان هستی کجاست؟ ما از کجا آمده ایم و سیاره های خارج از منظومه شمسی تا چه اندازه به کره خاکی ما شباهت دارند و از همه مهمتر آیا حیات در آنها جریان دارد؟

قدرت تلسکوپ «جیمز وب» بسیار فراتر از دو سلف معروف خود گالیله وهابل است و برای ساخت و آماده سازی آن حدود ۱۰ میلیارد دلار هزینه شده است. با «جیمز وب» می توان از روی زمین یک زنبور کوچک را در کره ماه به وضوح دید.

ناسا این تلسکوپ را با کمک آژانس فضایی اروپا و کانادا در خاک آمریکا ساخته و تکمیل کرده و حالا قرار است از پایگاه گویان فرانسه با موشک «آرین ۵» راهی فضا شود. عملیاتی هیجان انگیز که این «غول» اکتشافی را در مداری به دور خورشید و در فاصله ۱.۵ میلیون کیلومتری زمین قرار خواهد داد. اگر همه چیز طبق برنامه جلو رود تلسکوپ بعد از یک سفر ۲۶ دقیقه ای در فضا از موشک خارج می شود اما برای رسیدن به مقصد نهایی خود یک ماه ادامه مسیر خواهد داد.

آینه بزرگ و منحصر بفرد این تلسکوپ را باید وجه تمایز اصلی آن با نمونه های قبلی دانست. آینه ای با قطر ۶.۵ متری، متشکل از ۱۸ بخش شش ضلعی یعنی چیزی حدود ۳ برابر تلسکوپ هابل و ۱۰۰ برابر، حساسیت و دقت بیشتر و آنقدر بزرگ که برای جا شدن در موشک باید قابلیت تا شدن به مانند یک «اوریگامی» داشته باشد و در فضا بصورتی «خودفرمان» باز شود.

وایتمن و همکارانش در اتاق فرمان این تلسکوپ عظیم واقع در پایگاه بالتیمور در مریلند آمریکا ماموریت حساسی برعهده دارند. آنها در موسسه «علوم تلسکوپ فضایی» لحظه به لحظه با «جیمز وب» خواهند بود و بر فعالیت این تلسکوپ نظارت خواهند کرد. دستکم در ۶ ماه نخست بعد از پرتاب، کنترل حداکثری خواهد بود و این گروه از اخترشناسان اصلاحات لازم را اعمال خواهند کرد تا از درستی کار تلسکوپ مطمئن شوند. ابتدای ماموریت یعنی زمانی که تلسکوپ باید در مدار مشخصی قرار بگیرد و همزمان آینه عظیم الجثه خود را بازکند، بسیار مهم و حساس است.

وایتمن، مدیر عملیات می گوید: «در پایان روز ۳۰ اُم اگر طبق برنامه پیش برویم شاید بتوانیم یک نفس راحتی بکشیم.»

در «اتاق کنترل» دهها مهندس مقابل صفحات کامپیوتری، ماموریت تلسکوپ «جیمز وب» را رصد می کنند و عیب و ایرادهای احتمالی در عملکرد آن شناسایی و از راه دور تصحیح می شود. گر چه تلسکوب بصورت «خودفرمان» و مستقل عمل می کند ولی این گروه خبره آماده هستند تا در صورت بروز مشکلی پیش بینی نشده به سرعت وارد عمل شوند و این پروژه گرانقیمت ناسا را نجات دهند.