نمایش یک فیلم هالیوودی در روسیه ممنوع شد

 وزارت فرهنگ روسیه، با صدور بیانیه‌ای رسمی نمایش فیلم دلهره‌آور "چهل و چهارمین بچه" را در این کشور ممنوع اعلام کرد. پیشتر قرار بود این محصول سینمای هولیوود روز ۱۷ آوریل در سینماهای روسیه به روی پرده بیاید.

 

ولادیمیر مدینسکی، وزیر فرهنگ روسیه، در رابطه با دلایل اعلام ممنوعیت نمایش فیلم "چهل و چهارمین بچه" گفت که شرایط سیاسی ـ اجتماعی دوره‌ی استالین در این فیلم با "پیش‌داوری و به‌گونه‌ای غیرواقعی" به تصویر کشیده شده است.

در بیانیه‌ی وزارت فرهنگ روسیه، هم‌چنین آمده است که تصمیم مقامات بر مبنای نامه‌های هشداردهنده‌ی شماری از شهروندان معترض به "تحریف تاریخ" در این فیلم اتخاذ شده است. به نظر این معترضان، حقایق تاریخی در "مورد جنگ کبیر میهنی به‌گونه‌ای عجیب و مغرضانه تفسیر شده است." ظاهرا این تصمیم با موافقت شرکت پخش‌کننده‌ی فیلم "سنترال پارتنرشیپ" اتخاذ شده است.

فیلم ماجراجویانه‌ی "چهل و چهارمین بچه"، داستان کارآگاهی پی‌گیر به نام لئو دمیدوف (با بازی تام هاردی) را بازگو می‌کند که با وجود درگیر‌شدن با دشواری‌ها و موانع بی‌شمار، دست از تلاش برای یافتن قاتلی بی‌رحم که چهل و سه بچه‌ی بی‌گناه را به قتل رسانده، بر نمی‌دارد. "چهل و چهارمین بچه" کشته‌شده، به دوست و همکار دمیدوف تعلق دارد و این انگیزه، ‌او را در پی‌گیری ماجرا مصمم‌تر می‌سازد.

این فیلم از روی رمانی با همین عنوان از جنایی‌نویس بریتانیایی، تام رب اسمیث ساخته شده است. اسمیث می‌گوید که در نوشتن رمان از سرگذشت آندره‌یی چیکاتیلو، قاتل سنگدل روسی الهام گرفته است. چیکاتیلو از سال ۱۹۷۸ تا ۱۹۹۰، بیش از ۵۰ انسان بی‌گناه، از جمله چندین کودک خردسال را به قتل رساند.

 

تام رب اسمیث، ولی در کتاب خود زمان ارتکاب این جنایت‌ها را به سال‌های دهه‌ی ۱۹۵۰ روسیه، به زمان حکومت دیکتاتوری ژوزف استالین منتقل کرده است. هر چند لئو دمیدوف، خود افسر سازمان امنیت اتحاد جماهیر شوروی سابق است، با این حال در راه یافتن و تکمیل پرونده‌ی این قاتل با مخالفت‌ها و کارشکنی‌های همکاران و روسای خود روبرو می‌شود که وقوع این جنایات را به‌کلی انکار می‌کنند.

علت این خصومت غیرشخصی در فیلم، تضاد واقعیت با "تئوری تربیت انسان برتر در جامعه‌ی سوسیالیستی" است که استالین به‌ویژه آن را تبلیغ می‌کرد. دمیدوف، خود سرانجام در فیلم قربانی توطئه‌های اسرارآمیز ماموران امنیتی شوروی سابق می‌شود.

در فیلم "چهل و چهارمین بچه"، هم‌چنین نکته‌ی انتقادی دیگری گنجانده شده که طرح آن برای روس‌ها چندان خوش‌آیند نیست: مصادره‌ی گندم و مواد غذایی دیگر به دستور استالین که سبب به‌وجودآمدن قحطی بین سال‌های ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۴ بود. این قحطی مصنوعی که به "هولودومور" مشهور است، باعث مرگ تا ۱۰ میلیون اوکراینی شد. مقامات اوکراین، استالین را مسئول این "نسل کشی" می‌دانند. لئو دمیدوف در فیلم "چهل و چهارمین بچه"، یکی از کسانی است که از این قحطی جان سالم به‌در برده است.

 

ولادیمیر مدینسکی، هرچند خود را "ضد کمونیست" می‌خواند، ولی یکی از طرفداران جدی دفاع از وجهه‌ی روسیه است. او در آغاز سال میلادی جاری بیانیه‌ای رسمی "علیه کارزار فرهنگی غرب علیه روسیه" را به امضا رساند. به قول نویسندگان این بیانیه، در غرب «یک جنگ برق‌آسای تمام عیار علیه ما، یعنی علیه واقعیت، آغاز شده است.»

 

وزیر فرهنگ روسیه در سال ۲۰۱۲، عضو کمیته‌ای بود که به دستور کرملین می‌بایست از "تحریف تاریخ به زیان روسیه" جلوگیری کند. این کمیته بلافاصله اعلام کرد که وزارت فرهنگ در آینده از فیلم‌هایی که در آن‌ها "روسیه‌به کثافت کشیده می‌شود و به روی نهادهای دولتی منتخب تف ‌انداخته می‌شود"، پشتیبانی نخواهد کرد.

فیلم "چهل و چهارمین بچه" به کارگردانی دانیل اسپینوزا در آمریکا نیز مورد انتقاد قرار گرفته است. برخی از رسانه‌های سینمایی این کشور به شیوه‌ی کارگردانی و انتخاب بازیگران فیلم خرده گرفته‌اند و این پرسش را مطرح کرده‌اند که چرا هیچ یک از نقش‌های فیلم به هنرمندان روس سپرده نشده‌است.
به نظر برخی از منقدان سینمایی، همچنین تصویری که از روسیه در فیلم ارائه می‌شود، از روی تصاویر باسمه‌ای دوران جنگ سرد، الگوبرداری شده است.