تکرار سفرهای بی پاسخ احمدی نژاد؛ نتیجه چیست؟

محمود احمدی نژاد در میان روسای جمهور ایران، رکوردار انجام سفرهای خارجی است

دیدار آقای احمدی نژاد از کویت همچون سفرش به جمهوری آذربایجان، در چارچوب حضور در یک نشست منطقه ای است. با این همه سفر هفت سال پیشین او به کویت که دیدار رسمی بالاترین مقام ایرانی از آن کشور از زمان انقلاب ۱۳۵۷ بود، هنوز بی پاسخ مانده است.

این در حالی است که رئیس جمهور جمهوری آذربایجان هم، هنوز بازدید سفر پیشین آقای احمدی نژاد به باکو را پس نداده و به تازگی علیرغم وعده حضور در نشست سران کشورهای غیرمتعهد در تهران، ساعاتی مانده به اجلاس به بهانه سفر به بلاروس، سفر از پیش تنظیم شده اش را به ایران لغو کرد.

معاون وزرات امور خارجه ایران چندی پیش درباره سفرهای مکرر آقای احمدی نژاد به عربستان سعودی گفته بود که او در این باره تشریفات را رعایت نمی کند و مثلا وقتی پادشاه عربستان می گوید نمی‎تواند به ایران سفر کند، او به عربستان می رود.

به نظر می رسد کنار گذاشتن تشریفات رسمی و رسوم دیپلماتیک که معنی و اهمیت بالایی در تنظیم روابط دوجانبه کشورها دارد، فقط در سفرهای آقای احمدی نژاد به عربستان نیست که صورت می‌گیرد.

روسای کشورها معمولا، دیدارهای دوجانبه رسمی خارجی خود و در مواردی حتی حضور در نشست های بین المللی را منوط به پاسخ طرف مقابل و حل و فصل و اختلافات احتمالی دو طرف می‌کنند.

به طور مثال، همزمان با سفر آقای احمدی نژاد به جمهوری آذربایجان، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه سفر رسمی خود را به ترکیه لغو کرد. دلیل این امر به طور رسمی اعلام نشده اما ناظران سیاسی آن را مرتبط با نارضایتی روسیه از بازرسی هواپیمای این کشور توسط ترکیه می دانند.

چنین رفتاری از سوی رهبران ایران هم سابقه دارد. به طور مثال محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران، یک بار سفر خود به عربستان را به دلیل اختلافات دو کشور درباره بحرین لغو کرد.

تکرار سفرهای بی پاسخ رئیس جمهوری و تعدد کشورهایی که چنین رفتاری را با ایران در پیش گرفته اند، حتی در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران نیز بی سابقه است.

به عنوان نمونه، محمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین ایران، وعده انجام سفرش به کویت را به دلیل اختلافات دو کشور بر سر میدان گازی آرش عملی نکرد و رفتار مشابهی هم با امارات متحده عربی داشت که بر سر حاکمیت جزایر سه گانه، با ایران اختلاف دارد.

با این همه سفر رئیس جمهور ایران به کویت در شرایطی که عضوی از کابینه این کشور در توصیف وضعیت حاکمیتی ایران بر جزایر سه گانه صفت "اشغال" را به کار برده و گفته در برایر "تهدیدات ایران" در کنار امارات قرار دارد، در نوع خود نامعمول و نادر است.

مطابق رویه دیپلماتیک، بی پاسخ ماندن سفر مقام های رسمی، به معنی کم اعتنایی یا ابراز ناخرسندی نسبت به دولت مقابل است.

در بررسی روابط دیپلماتیک و جایگاه کشورها، مراودات دوجانبه و دیدار سران ممالک با همسایگانشان از شاخص ها و معیارهای اعتبار منطقه ای محسوب می شود که به عقیده منتقدان، دولت محمود احمدی‎نژاد از این حیث رتبه ایران را به شکل چشم گیری تنزل داده است.