نظارت حوزه علمیه بر کتاب های درسی؛ آموزشی یا سیاسی

نظارت حوزه علمیه بر کتاب های درسی؛ آموزشی یا سیاسی

معاون وزیر آموزش و پرورش ایران با سفر به شهر قم نظرات مدیران دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم را درباره محتوای کتاب های درسی جویا شد.

به گزارش خبرگزاری فارس، محی الدین محمدیان، معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش ایران، روز سه شنبه چهارم خرداد (۲۵ مه) در سفر به شهر قم در نشستی با رئیس، معاونان و مدیران ارشد دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم به بررسی محتوای کتاب های درسی پرداخت.

آقای محمدیان همچنین در سفر خود به شهر مذهبی قم با آیت الله لطف الله صافی گلپایگانی، آیت الله ناصر مکارم شیرازی و آیت الله حسینعلی نوری همدانی از مراجع تقلید شیعه درباره محتوای کتاب های درسی دیدار می کند.

موضوع نظارت مراجع مذهبی بر تإلیف کتاب های درسی، واگذاری مدیریت برخی از مدارس به روحانیون و استخدام تمام وقت روحانیون در مدارس ایران در چند ماه گذشته بارها از سوی مسئولان آموزش و پرورش مطرح شده است.

نقش روحانیون درتألیف کتاب های درسی

یک کارشناس مسائل آموزش و پرورش در این رابطه به بی بی سی فارسی گفت که سابقه همکاری حوزه و آموزش و پرورش ایران در تألیف کتاب های درسی به سالهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی باز می گردد و در آن سالها روحانیونی چون محمد بهشتی و محمد جواد باهنر در تألیف کتاب های دینی و علوم انسانی با بخش تألیف کتاب های درسی همکاری داشتند.

این کارشناس (که نخواست نامش فاش شود) گفت که پس از پیروزی انقلاب اسلامی تألیف و نظارت بر محتوای کتاب های درسی توسط روحانیون گسترش یافت و در سال ۱۳۸۵ ستاد همکاری های آموزش و پرورش و حوزه های علمیه تشکیل شد و این ستاد منشوری را تدوین کرد که از جمله مفاد اصلی آن تألیف کتاب های درسی با نظر کارشناسان حوزوی بود.

از دیگر اهداف تشکیل این ستاد می توان به طرح واگذاری مدیریت مدارس به حوزه های علمیه و حضور تمام وقت روحانیون در مدارس اشاره کرد که با وجود اعلام رسمی هنوز به صورت گسترده اجرایی نشده است.

'ملاقات با مراجع تقلید؛ افقی فراتر از محتوای کتاب های درسی'

در ماه های گذشته و با روی کار آمدن دولت دهم طرح هایی برای تحول آموزش و پرورش ایران مطرح شده است.

طرح هایی نظیر واگذاری مدیریت تعدادی از مدارس به حوزه های علمیه، حضور نیروهای پلیس در مقابل مدارس، تشکیل پایگاه های بسیج دانش آموزی در مدارس ابتدایی و راهنمایی ، اعزام چهار هزار مدرس تربیت سیاسی و یک هزار روحانی به مدارس، از جمله اتفاقاتی است که پس از تشکیل ستاد همکاری های حوزه و آموزش و پرورش دنبال شده است.

به نظر برخی از تحلیلگران مسائل ایران، دیدار اخیر معاون وزیر آموزش و پرورش و روحانیون حوزه علمیه قم هم می تواند علاوه بر پیگیری اهداف این ستاد، اهداف دیگری نیز در بر داشته باشد.

محمد جواد اکبرین، تحلیلگر اخبار مذهبی ایران، در این باره به بی بی سی فارسی گفت که دیدار مقامات وزارت آموزش و پرورش با مراجع تقلید قم درباره محتوای کتاب های درسی می تواند جنبه های سیاسی هم داشته باشد.

آقای اکبرین معتقد است که وجود اختلاف میان مراجع تقلید قم با دولت محمود احمدی نژاد بر سرمشکلات اقتصادی و معیشتی ایرانیان، باعث شده است تا دولت دهم برای برقراری ارتباط با مراجع مذهبی از راههای غیرمستقیم استفاده کند.

از نظر آقای اکبرین، وجود مشاوران مذهبی در آموزش و پرورش و سابقه طولانی همکاری میان مشاوران مذهبی وزارت آموزش و پرورش و حوزه های علمیه می تواند دلیلی بر این مدعی باشد که مراجعه حضوری معاون وزیر به شهر قم و دیدار با مراجع تقلید جنبه تشریفاتی داشته و اهدافی فراتر از موضوع محتوای کتاب های درسی را دنبال کند.

در سالهای گذشته برنامه ریزی در زمینه "امور مذهبی" برعهده معاونت پرورشی وزارت آموزش و پرورش بود و این معاونت با استفاده از مشاوران مذهبی و در تعامل با کارشناسان امور حوزوی تلاش می کرد تا نقش آموزه های دینی و مذهبی را در امور پرورشی مدارس ایران بیشتر کند.

اما این معاونت در سالهای پایانی دولت محمد خاتمی از ساختار سازمانی وزارت آموزش و پرورش حذف شد.

با آغاز دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد معاونت پرورشی با رای نمایندگان مجلس به احیای دوباره معاونت پرورشی منجر شد و اکنون این معاونت علاوه بر نقش قبلی خود، فعالیت های دیگری نیز نظیر استقرار روحانیون در مدارس را بر عهده گرفته است.

در طول سالهای فعالیت معاونت پرورشی همواره کارمندانی به عنوان معلم پرورشی در مدارس حضور داشتند اما تعداد آنها به اندازه تمام مدارس نبود و تعداد زیادی از مدارس بدون معلم پرورشی بودند.