موشک ناسا برای مأموریت «آرتمیس ۲» از فلوریدا پرتاب شد؛ پس از ۵۰ سال ۴ فضانورد بهسوی ماه میروند
رأی دهید
این نخستین مأموریت سرنشیندار برنامه آرتمیس است که هدف آن بازگرداندن انسان به مدار ماه پس از چند دهه وقفه عنوان شده است.
چهار فضانورد حاضر در این پرواز قرار است پس از طی مسیری به دور ماه، به زمین بازگردند و دادههای بهدستآمده از این مأموریت، مبنای برنامهریزی برای مأموریتهای آینده از جمله فرود دوباره انسان بر سطح ماه خواهد بود.
این گروه که شامل رید وایزمن، ویکتور گلاور و کریستینا کک از آمریکا به همراه جرمی هنسن از کانادا است، ماموریت حدوداً ۱۰ روزه خود را آغاز خواهند کرد تا با سرعت به دور نزدیکترین همسایه آسمانی زمین بچرخند؛ درست مانند کاری که آپولو ۸ در سال ۱۹۶۸ انجام داد، اما بدون آنکه بر سطح آن فرود بیایند.
اگر ماموریت طبق برنامه پیش برود، این فضانوردان با رفتن به فواصلی دورتر از زمین نسبت به هر انسان دیگری در تاریخ، رکورد جدیدی ثبت خواهند کرد.
آژانس ملی هوانوردی و فضای آمریکا ناسا عصر چهارشنبه ۱۲ فروردین برای نخستین بار در بیش از ۵۰ سال گذشته فضانوردانی را به سمت ماه اعزام کرد. این ماموریت از مرکز فضایی کندی در ایالت فلوریدا آغاز شد و چهار فضانورد را در مسیر سفر به اطراف ماه قرار داد.
— independentpersian (@indypersian) April 1, 2026
این ماموریت با استفاده از… pic.twitter.com/9roEhXV0HS
این عملیات همچنین نخستین پرواز سرنشیندار موشک جدید ناسا برای سفر به ماه است که اسالاس نامیده میشود.
رسانههای محلی گزارش دادند که انتظار میرود حدود ۴۰۰ هزار نفر ناظر این پرتاب باشند.
دوران کنونی سرمایهگذاری آمریکا در ماه، اغلب به عنوان تلاشی برای رقابت با چین توصیف شده است که هدفش اعزام انسان به ماه تا سال ۲۰۳۰ است.
ماموریت آرتمیس ۲ ، پس از سالها زمینهسازی و رویارویی با موانع پیدرپی و هزینههای گزاف، سرانجام برای برخاستن از فلوریدا در ساعت ۱۸:۲۴ (۲۲:۲۴ به وقت گرینویچ) برنامهریزی شد.
این سفر چندین جنبه ویژه هم دارد: اعزام نخستین رنگینپوست، نخستین زن و نخستین غیرآمریکایی به یک مأموریت قمری.
این موشک عظیم نارنجی و سفید، بهنوعی طراحی شده است تا ایالات متحده بتواند بهطور مستمر به ماه بازگردد؛ با این هدف که پایگاهی دائمی برای ایجاد سکویی جهت کاوشهای بیشتر بنا کند.
مارک کلی، سناتور ایالت آریزونا و فضانورد بازنشسته، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه تأکید کرد که با وجود تمام رکوردهای احتمالی، این مأموریت هدفی بسیار بزرگتر را دنبال میکند.
او درباره فضانوردان گفت: «آنها این کار را برای خودشان انجام نمیدهند، بلکه برای کشورشان انجام میدهند.»
کلی افزود: «وقتی تصمیم میگیرید وارد یک فضاپیما شوید و با بیش از هشت میلیون پوند نیروی پیشران در پشت سرتان از زمین بلند شوید، این تصمیمی نیست که ساده گرفته شود. اما این کار برای میهن ما برتری فوقالعادهای به همراه دارد.»
موانع پیدرپی
زیر آفتاب درخشان فلوریدا، چهار مخزن غولپیکر موشک با هیدروژن و اکسیژن مایع پر شدند. سوختگیری کامل، وزن موشک را ۱۰۰۰ تن افزایش میدهد و مجموع وزن آن را به بیش از ۲۶۰۰ تن میرساند.
این مأموریت در ابتدا قرار بود در ماه فوریه انجام شود. اما ناکامیهای مکرر باعث توقف کار شد و حتی لازم شد موشک برای بررسی و بازسازی به آشیانه بازگردانده شود.
«فراتر از ستارگان»
پروژه آرتمیس تحت فشار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قرار دارد که برای سرعت بخشیدن به این برنامه پافشاری کرده است؛ او قصد دارد پیش از پایان دوره دوم ریاستجمهوریاش در اوایل سال ۲۰۲۹، شاهد گام برداشتن دوباره انسان بر سطح ماه باشد.
اهداف آرتمیس ۲ شامل تأیید کارکرد درست موشک و فضاپیما است تا راه برای فرود بر ماه در سال ۲۰۲۸ هموار شود.
این مهلت تعیین شده باعث تعجب کارشناسان شده است، زیرا واشینگتن برای پیشرفتهای فنی به بخش خصوصی تکیه کرده است.
دوران کنونی سرمایهگذاری آمریکا در ماه، اغلب به عنوان تلاشی برای رقابت با چین توصیف میشود که هدفش اعزام انسان به ماه تا سال ۲۰۳۰ است.
ترامپ شامگاه چهارشنبه مشغول سخنرانی برای مردم خواهد بود؛ این نخستین سخنرانی او از این دست پس از آغاز حملات نیروهای آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند است که منجر به جنگی منطقهای و بحران جهانی انرژی شد.
با این حال، او پیش از پرتاب برنامهریزی شده، زمانی را به انتشار پیامی در رسانههای اجتماعی اختصاص داد.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما در حال پیروزی هستیم؛ در فضا، روی زمین و هر جایی بین این دو. از نظر اقتصادی، نظامی و حالا فراتر از ستارگان. هیچکس حتی به گرد پای ما هم نمیرسد! آمریکا فقط رقابت نمیکند، ما چیره میشویم و تمام جهان نظارهگر است.»
******
ماموریت تاریخی ناسا؛ آرتمیس ۲ چه زمانی به سوی ماه پرتاب میشود و چه ماموریتی دارد؟
بی بی سی: ناسا قصد دارد پس از بیش از ۵۰ سال، نخستین فضاپیمای سرنشیندار خود را به سوی ماه پرتاب کند.
ماموریت «آرتمیس ۲» که حدود ۱۰ روز طول خواهد کشید، فضانوردان را به نقطهای در فضا میبرد که تاکنون هیچ انسانی به آن نرسیده است.
هدف این ماموریت فراهم کردن مقدمات لازم برای فرود دوباره انسان بر سطح ماه است؛ رخدادی که از زمان ماموریتهای آپولو در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ تاکنون تکرار نشده است.
آرتمیس ۲ چه زمانی پرتاب میشود؟
تاریخهای احتمالی ناسا برای آغاز ماموریت آرتمیس ۲ عبارتاند از ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶ و ۳۰ آوریل ۲۰۲۶.
در دسامبر ۲۰۲۴، این سازمان فضایی هدفگذاری کرده بود که آرتمیس ۲ تا پایان همان ماه پرتاب شود.
پرتاب این فضاپیما در ماه فوریه پس از آن منتفی شد که یک آزمایش پیش از پرواز به دلیل نشت سوخت هیدروژن از محل اتصال برج پرتاب به موشک ناتمام ماند.
پرتاب در ماه مارس نیز به دلیل کشف نشت گاز هلیوم به تعویق افتاد.
علاوه بر رفع مشکلات فنی، برنامهریزان ماموریت باید منتظر قرار گرفتن ماه در موقعیت مناسب مداری باشند؛ به همین دلیل، زمانهای پرتاب بر اساس این شرایط تنظیم میشود.
در عمل، این موضوع به الگویی منجر میشود که طی آن در ابتدای هر ماه حدود یک هفته امکان پرتاب وجود دارد و سپس حدود سه هفته هیچ فرصت پرتابی فراهم نیست.
چهار سرنشین آرتمیس ۲، رید وایزمن، ویکتور گلاور، و کریستینا کوخ و جرمی هانسن هستند.
این ماموریت نخستین پرواز سرنشیندار موشک عظیم اسالاس ناسا و کپسول فضایی اوریون خواهد بود.
پس از قرار گرفتن ایمن در مدار، فضانوردان نحوه عملکرد کپسول اوریون را آزمایش خواهند کرد. این کار شامل هدایت دستی کپسول در مدار زمین برای تمرین کنترل و همراستاسازی فضاپیما برای ماموریتهای آینده ماه خواهد بود.
سپس آنها به نقطهای در فاصله هزاران کیلومتری فراتر از ماه خواهند رفت تا سامانههای پشتیبانی حیات، پیشرانش، تامین انرژی و ناوبری اوریون را بررسی کنند.
خدمه آرتمیس ۲ همچنین به عنوان سوژههای آزمایشهای پزشکی عمل خواهند کرد و دادهها و تصاویر را از اعماق فضا ارسال میکنند.
آنها در کابینی کوچک و در شرایط بیوزنی کار خواهند کرد. سطح تابش در این ماموریت بیشتر از ایستگاه فضایی بینالمللی است که در مدار نزدیک زمین قرار دارد، اما همچنان در محدوده ایمن خواهد بود.
در بازگشت به زمین، فضانوردان ورودی پرتنش به جو را تجربه خواهند کرد و در نهایت در اقیانوس آرام، در سواحل غربی آمریکا فرود خواهند آمد.
آیا آرتمیس ۲ روی ماه فرود میآید؟
خیر. این ماموریت برای آمادهسازی فرود فضانوردان بر ماه در ماموریت آرتمیس ۴ طراحی شده که برای سال ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است.
پیش از آن، ناسا ماموریت آزمایشی سرنشیندار دیگری به نام آرتمیس ۳ را در سال ۲۰۲۷ در نظر دارد تا اتصال و الحاق اوریون به یک یا چند فرودگر ماه را تمرین کند و در صورت آماده بودن، لباسهای فضایی جدید را نیز آزمایش کند.
ناسا دو فرودگر تجاری رقیب را برای برنامه آرتمیس انتخاب کرده است: «استارشیپ» شرکت اسپیسایکس و فضاپیمایی که شرکت «بلو اوریجین» متعلق به جف بزوس طراحی کرده است. تصمیم درباره اینکه کدام وسیله در کدام ماموریت استفاده شود، در زمان نزدیکتر به پرواز گرفته خواهد شد.
در ماموریت آرتمیس ۴، فضانوردان به قطب جنوب ماه خواهند رفت.
پس از آن، هدف انجام فرودی دیگر در ادامه سال ۲۰۲۸ در قالب ماموریت آرتمیس ۵ است تا توانایی حضور پایدار انسان در ماه تقویت شود.
ناسا همچنین کار بر روی ایستگاه مداری «گیتوی» را متوقف کرده است. ماموریتهای بعدی آرتمیس بر ساختن یک پایگاه در ماه و اعزام منظم خدمه به سطح آن متمرکز خواهند بود؛ با فرودهای بیشتر، ماژولهای سطحی جدید و خودروهای رباتیک.
کشورهای بیشتری نیز به این تلاش خواهند پیوست و فضانوردانی از طیف گستردهتری از کشورها برای مدتهای طولانیتر در اطراف و روی ماه زندگی و کار خواهند کرد.
ماموریت «آرتمیس ۲» که حدود ۱۰ روز طول خواهد کشید، فضانوردان را به نقطهای در فضا میبرد که تاکنون هیچ انسانی به آن نرسیده است.
هدف این ماموریت فراهم کردن مقدمات لازم برای فرود دوباره انسان بر سطح ماه است؛ رخدادی که از زمان ماموریتهای آپولو در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ تاکنون تکرار نشده است.
آرتمیس ۲ چه زمانی پرتاب میشود؟
تاریخهای احتمالی ناسا برای آغاز ماموریت آرتمیس ۲ عبارتاند از ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶ و ۳۰ آوریل ۲۰۲۶.
در دسامبر ۲۰۲۴، این سازمان فضایی هدفگذاری کرده بود که آرتمیس ۲ تا پایان همان ماه پرتاب شود.
پرتاب این فضاپیما در ماه فوریه پس از آن منتفی شد که یک آزمایش پیش از پرواز به دلیل نشت سوخت هیدروژن از محل اتصال برج پرتاب به موشک ناتمام ماند.
پرتاب در ماه مارس نیز به دلیل کشف نشت گاز هلیوم به تعویق افتاد.
علاوه بر رفع مشکلات فنی، برنامهریزان ماموریت باید منتظر قرار گرفتن ماه در موقعیت مناسب مداری باشند؛ به همین دلیل، زمانهای پرتاب بر اساس این شرایط تنظیم میشود.
در عمل، این موضوع به الگویی منجر میشود که طی آن در ابتدای هر ماه حدود یک هفته امکان پرتاب وجود دارد و سپس حدود سه هفته هیچ فرصت پرتابی فراهم نیست.
چهار سرنشین آرتمیس ۲، رید وایزمن، ویکتور گلاور، و کریستینا کوخ و جرمی هانسن هستند.
این ماموریت نخستین پرواز سرنشیندار موشک عظیم اسالاس ناسا و کپسول فضایی اوریون خواهد بود.
پس از قرار گرفتن ایمن در مدار، فضانوردان نحوه عملکرد کپسول اوریون را آزمایش خواهند کرد. این کار شامل هدایت دستی کپسول در مدار زمین برای تمرین کنترل و همراستاسازی فضاپیما برای ماموریتهای آینده ماه خواهد بود.
سپس آنها به نقطهای در فاصله هزاران کیلومتری فراتر از ماه خواهند رفت تا سامانههای پشتیبانی حیات، پیشرانش، تامین انرژی و ناوبری اوریون را بررسی کنند.
خدمه آرتمیس ۲ همچنین به عنوان سوژههای آزمایشهای پزشکی عمل خواهند کرد و دادهها و تصاویر را از اعماق فضا ارسال میکنند.
آنها در کابینی کوچک و در شرایط بیوزنی کار خواهند کرد. سطح تابش در این ماموریت بیشتر از ایستگاه فضایی بینالمللی است که در مدار نزدیک زمین قرار دارد، اما همچنان در محدوده ایمن خواهد بود.
در بازگشت به زمین، فضانوردان ورودی پرتنش به جو را تجربه خواهند کرد و در نهایت در اقیانوس آرام، در سواحل غربی آمریکا فرود خواهند آمد.
آیا آرتمیس ۲ روی ماه فرود میآید؟
خیر. این ماموریت برای آمادهسازی فرود فضانوردان بر ماه در ماموریت آرتمیس ۴ طراحی شده که برای سال ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است.
پیش از آن، ناسا ماموریت آزمایشی سرنشیندار دیگری به نام آرتمیس ۳ را در سال ۲۰۲۷ در نظر دارد تا اتصال و الحاق اوریون به یک یا چند فرودگر ماه را تمرین کند و در صورت آماده بودن، لباسهای فضایی جدید را نیز آزمایش کند.
ناسا دو فرودگر تجاری رقیب را برای برنامه آرتمیس انتخاب کرده است: «استارشیپ» شرکت اسپیسایکس و فضاپیمایی که شرکت «بلو اوریجین» متعلق به جف بزوس طراحی کرده است. تصمیم درباره اینکه کدام وسیله در کدام ماموریت استفاده شود، در زمان نزدیکتر به پرواز گرفته خواهد شد.
در ماموریت آرتمیس ۴، فضانوردان به قطب جنوب ماه خواهند رفت.
پس از آن، هدف انجام فرودی دیگر در ادامه سال ۲۰۲۸ در قالب ماموریت آرتمیس ۵ است تا توانایی حضور پایدار انسان در ماه تقویت شود.
ناسا همچنین کار بر روی ایستگاه مداری «گیتوی» را متوقف کرده است. ماموریتهای بعدی آرتمیس بر ساختن یک پایگاه در ماه و اعزام منظم خدمه به سطح آن متمرکز خواهند بود؛ با فرودهای بیشتر، ماژولهای سطحی جدید و خودروهای رباتیک.
کشورهای بیشتری نیز به این تلاش خواهند پیوست و فضانوردانی از طیف گستردهتری از کشورها برای مدتهای طولانیتر در اطراف و روی ماه زندگی و کار خواهند کرد.
آخرین سفر به ماه چه زمانی بود؟
آخرین ماموریت ماه که با سرنشین انجام شد، آپولو ۱۷ بود که در دسامبر ۱۹۷۲ فرود آمد و در همان ماه نیز به زمین بازگشت.
در مجموع، ۲۴ فضانورد به ماه سفر کردهاند و ۱۲ نفر از آنها بر سطح آن قدم گذاشتهاند؛ همه در چارچوب برنامه آپولو. از میان این ۲۴ نفر، تنها پنج نفر هنوز در قید حیات هستند.
ایالات متحده نخستین بار در دهه ۱۹۶۰ با هدف پیشی گرفتن از اتحاد جماهیر شوروی و تثبیت برتری ژئوپلیتیک و فناوری خود به ماه رفت. پس از دستیابی به این هدف، اشتیاق سیاسی و توجه عمومی کاهش یافت و بودجه ماموریتهای بعدی نیز کم شد.
برنامه آرتمیس از تمایل به بازگرداندن انسان به ماه شکل گرفت، اما این بار با هدف ایجاد حضوری بلندمدت و بر پایه فناوریهای جدید و مشارکتهای تجاری.
آیا کشورهای دیگر هم برنامهای برای اعزام انسان به ماه دارند؟
چند کشور دیگر نیز در دهه ۲۰۳۰ برنامههایی برای اعزام انسان به ماه دارند.
فضانوردان اروپایی قرار است در ماموریتهای بعدی آرتمیس مشارکت کنند و ژاپن نیز سهمیههایی برای حضور در این برنامه به دست آورده است.
چین در حال ساخت فضاپیمای خود است و هدفگذاری کرده تا حدود سال ۲۰۳۰ نخستین فرود را در نزدیکی قطب جنوب ماه انجام دهد.
روسیه نیز همچنان از اعزام کیهاننوردان به سطح ماه و ساخت یک پایگاه کوچک در بازه زمانی حدود ۲۰۳۰ تا ۲۰۳۵ سخن میگوید، هرچند تحریمها، فشارهای مالی و مشکلات فنی باعث شده این جدول زمانی بسیار خوشبینانه به نظر برسد.
هند نیز اعلام کرده که در آینده قصد دارد فضانوردان خود را به ماه بفرستد.
پس از موفقیت ماموریت «چاندرایان ۳» در فرود نزدیک قطب جنوب ماه در اوت ۲۰۲۳، آژانس فضایی هند هدفگذاری کرده است که تا حدود سال ۲۰۴۰ فضانوردان خود را به ماه اعزام کند؛ اقدامی در راستای توسعه برنامه پروازهای سرنشیندار این کشور فراتر از مدار نزدیک زمین.
