گزارش‌ها از نگاه مثبت ترامپ به حمله برای خارج‌سازی ذخایر اورانیوم ایران

یورونیوز: روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری این کشور هنوز در حال ارزیابی پیامدها و خطرات احتمالی این اقدام برای نیروهای آمریکایی است.

مقام‌های آمریکایی گزارش دادند که رئیس جمهوری این کشور در حال بررسی یک عملیات نظامی برای خارج‌سازی حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم از ایران است؛ ماموریتی پیچیده و پرخطر که به احتمال زیاد مستلزم حضور نیروهای آمریکایی در داخل خاک ایران برای چند روز یا بیشتر خواهد بود.به گفته این مقام‌های آمریکایی، دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی برای صدور دستور این عملیات را اتخاذ نکرده و همزمان در حال ارزیابی تهدیدهای احتمالی آن برای نیروهای ایالات متحده است. با این حال، منابع مطلع می‌گویند رئیس جمهوری آمریکا به‌طور کلی یک نگاه باز به این گزینه دارد، چرا که این اقدام می‌تواند در راستای تحقق هدف اصلی او، یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، تلقی شود.

یک منبع آگاه اعلام کرده است که رئیس جمهوری آمریکا مشاوران خود را تشویق کرده است تا ایران را تحت فشار قرار دهند تا به عنوان شرطی برای پایان دادن به جنگ، با واگذاری این مواد موافقت کند.

به گفته این منبع، آقای ترامپ در رایزنی با متحدان سیاسی خود صراحتا تاکید کرده که ایران اجازه نگهداری این مواد را ندارد و حتی گزینه تصرف آن از طریق اقدام نظامی را در صورت عدم توافق تهران در مذاکرات، مورد بررسی قرار داده است.

این در حالی است که پاکستان، ترکیه و مصر در نقش میانجی میان ایالات متحده و ایران وارد عمل شده‌اند، ولی با این حال، واشینگتن و تهران تاکنون هیچ‌گونه گفت‌وگوی مستقیم برای پایان دادن به جنگ را آغاز نکرده‌اند.

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که «وظیفه پنتاگون این است که برای فراهم کردن حداکثر گزینه‌ها برای فرمانده کل قوا، تدارکات لازم را انجام دهد. این به معنای آن نیست که رئیس جمهوری تصمیم گرفته است.»

ترامپ شامگاه یکشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران هشدار داد که ایران ناگزیر است مطالبات ایالات متحده را بپذیرد، در غیر این صورت با از دست دادن موجودیت خود مواجه خواهد شد و «کشوری نخواهد داشت.» او همچنین با اشاره به ذخایر اورانیوم ایران تاکید کرد که در نهایت «آن‌ها گرد و غبار هسته‌ای را به ما خواهند داد.»
ذخایر اورانیم ایران در کجا نگهداری می‌شود؟
پیش از حملات هوایی مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران در ماه ژوئن سال گذشته، برآوردها نشان می‌داد که تهران بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و حدود ۲۰۰ کیلوگرم مواد شکافت‌پذیر با غنای ۲۰ درصد در اختیار دارد؛ موادی که به‌سادگی قابلیت تبدیل به اورانیوم ۹۰ درصدی در سطح مورد استفاده برای تسلیحات را دارند.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اعلام کرده است که به‌احتمال زیاد بخش عمده این ذخایر اورانیوم در دو محل از سه سایتی نگهداری می‌شود که در ماه ژوئن هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند؛ شامل یک تونل زیرزمینی در مجتمع هسته‌ای اصفهان و یک محل ذخیره در نطنز.

به گفته کارشناسان، ایران همچنان به سانتریفیوژهای لازم برای غنی‌سازی اورانیوم دسترسی دارد و از توانایی ایجاد یک مرکز غنی‌سازی زیرزمینی تازه نیز برخوردار است.

بر اساس گفته این منابع، رئیس جمهوری آمریکا و دست‌کم برخی از متحدان او به‌طور خصوصی اعلام کرده‌اند که امکان تصرف این مواد در یک عملیات هدفمند وجود دارد؛ اقدامی که بدون طولانی کردن قابل توجه جنگ، این امکان را فراهم می‌کند که ایالات متحده تا اواسط ماه آوریل به درگیری پایان دهد.

ترامپ در گفت‌وگو با اطرافیان خود تاکید کرده که خواهان کشیده شدن جنگ به یک درگیری طولانی‌مدت نیست. در همین حال، برخی از مشاوران ارشد او ترجیح می‌دهند تمرکز رئیس جمهوری آمریکا به مسائل داخلی، از جمله انتخابات میان‌دوره‌ای پیش‌رو معطوف شود؛ انتخاباتی که طبق نظرسنجی‌ها می‌تواند با شکست‌های قابل توجهی برای جمهوری‌خواهان همراه باشد.
سناریوی تصرف اجباری اورانیوم چگونه خواهد بود؟
کارشناسان و مقام‌های پیشین نظامی آمریکا هشدار داده‌اند که هرگونه تلاش برای تصرف اجباری اورانیوم، عملیاتی بسیار پیچیده و پرخطر خواهد بود و در میان دشوارترین ماموریت‌هایی قرار می‌گیرد که به دستور ترامپ اجرا شده است. به گفته این منابع، چنین اقدامی که احتمالا با واکنش تلافی‌جویانه ایران همراه خواهد شد، می‌تواند جنگ را به‌مراتب فراتر از بازه ۴ تا ۶ هفته‌ای اعلام‌شده از سوی تیم آقای ترامپ به طول بینجامد.

در صورت اجرای این عملیات، یگان‌هایی از نیروهای آمریکایی ناچار خواهند بود به این سایت‌ها اعزام شوند؛ اقدامی که به احتمال زیاد در شرایطی انجام می‌شود که با تهدید موشک‌های زمین‌به‌هوا و پهپادهای ایرانی مواجه هستند. پس از استقرار در محل، نیروهای رزمی باید امنیت منطقه را تأمین کنند تا تیم‌های مهندسی با استفاده از تجهیزات حفاری بتوانند آوارها را بررسی کرده و از نبود مین‌ها و تله‌های انفجاری اطمینان حاصل کنند.

عملیات خارج‌سازی این مواد به احتمال زیاد باید توسط یگان‌های تکاور عملیات ویژه انجام شود؛ نیروهایی که آموزش تخصصی برای انتقال مواد رادیواکتیو از مناطق جنگی دیده‌اند. برآورد می‌شود اورانیوم غنی‌شده در حدود ۴۰ تا ۵۰ سیلندر ویژه مشابه کپسول‌های غواصی نگهداری شود که برای جلوگیری از هرگونه حادثه، باید در محفظه‌های ایمن حمل‌ونقل قرار گیرند.

ریچارد نفیو، پژوهشگر ارشد دانشگاه کلمبیا و مذاکره‌کننده پیشین هسته‌ای با ایران، تاکید کرده است که انتقال این حجم از تجهیزات می‌تواند به چندین کامیون نیاز داشته باشد.

کارشناسان می‌گویند در صورت نبود یک باند فرود مناسب، ایجاد یک باند موقت برای انتقال تجهیزات به داخل و خروج مواد هسته‌ای ضروری خواهد بود؛ فرایندی که می‌تواند کل عملیات را به چند روز یا حتی یک هفته زمان بیشتر نیازمند کند.

ژنرال بازنشسته جوزف ووتل، فرمانده پیشین فرماندهی مرکزی ایالات متحده و فرماندهی عملیات ویژه ایالات متحده، گفت: «این یک عملیات ورود و خروج سریع نیست»
تجربه تاریخی انتقال مسالمت آمیز اورانیوم در قزاقستان و گرجستان
ترامپ از اعلام عمومی موضع خود درباره صدور دستور برای اجرای ماموریت بازیابی اورانیوم خودداری کرده است. با این حال، او روز شنبه در شبکه‌های اجتماعی از هوادارانش خواست برنامه مارک لوین در فاکس نیوز را تماشا کنند؛ جایی که این تحلیلگر محافظه‌کار صراحتا از ترامپ خواست تا برای «تصاحب اورانیوم» اقدام کند.

در روزهای اخیر، ترامپ تلاش کرده است مسیر دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ را پیش ببرد و از ایران خواسته در قالب یک توافق، برنامه هسته‌ای خود را برچیده کند. در همین راستا، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته تاکید کرد که واشینگتن قادر است بدون توسل به نیروهای زمینی، به اهداف کلیدی خود دست پیدا کند.

در صورتی که ایران در چارچوب یک توافق صلح، با تحویل اورانیوم خود موافقت کند، نیروهای آمریکایی می‌توانند از ورود به یک عملیات پرخطر نظامی اجتناب کنند.

ایالات متحده پیش‌تر نیز تجربه انتقال مسالمت‌آمیز مواد هسته‌ای از کشورهای دیگر را داشته است؛ از جمله در سال ۱۹۹۴ که در قالب «پروژه سفایر» اورانیوم از قزاقستان خارج شد و همچنین در سال ۱۹۹۸ که آمریکا با همکاری بریتانیا، اورانیوم با غنای بالا را از یک راکتور نزدیک تفلیس در گرجستان خارج و به یک مرکز هسته‌ای در اسکاتلند منتقل کرد.

مقام‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند که ایران در حال حاضر اورانیوم را غنی‌سازی نمی‌کند و در صورت تمایل به تبدیل شدن به یک کشور دارای سلاح هسته‌ای، باید آن را تا سطح تسلیحاتی غنی کرده و همچنین یک کلاهک یا بمب بسازد.

همچنین ایران در حال حاضر موشک بالستیک قاره‌پیما که بتواند به خاک آمریکا برسد در اختیار ندارد، اما بر اساس برآورد سال گذشته آژانس اطلاعات دفاعی، در صورتی که ایران تصمیم بگیرد سامانه پرتاب فضایی خود را تطبیق دهد، ممکن است تا سال ۲۰۳۵ ۲۰۳۵ به ده‌ها فروند موشک از این نوع دست یابد.

یک مقام آمریکایی نیز گفت که ارتش در حال آماده‌سازی گزینه‌های دیگر در صورت صدور دستور از سوی رئیس جمهوری این کشور است، از جمله استقرار واحدهای واکنش سریع تفنگداران دریایی و نیروهای چترباز از لشکر ۸۲ هوابرد ارتش در منطقه که می‌توانند مکان‌های راهبردی مانند جزیره‌ای در سواحل جنوبی ایران را تصرف کنند.
آیا آمریکا تجهیزات لازم در منطقه برای خارج سازی اورانیوم را دارد؟
بر اساس گفته مقام‌های آمریکایی، پنتاگون بسیاری از تجهیزات لازم در منطقه برای اجرای عملیات خارج سازی اورانیوم را در اختیار دارد و در حال بررسی اعزام ۱۰ هزار نیروی زمینی اضافی برای فراهم کردن گزینه‌های بیشتر برای رئیس جمهوری آمریکا در این جنگ است.

پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در جریان یک نشست خبری در پنتاگون در اوایل ماه جاری میلادی، در پاسخ به پرسشی درباره نحوه برخورد واشنگتن با اورانیوم غنی‌شده ایران، ابراز امیدواری کرد که تهران با تحویل این مواد موافقت کند، اما در عین حال تلویحا تاکید کرد که ارتش آمریکا در صورت مخالفت ایران، گزینه‌هایی برای تصرف آن در اختیار دارد.

آقای هگست در ۱۳ مارس (۲۲ اسفند) گفت: «رئیس جمهوری تمرکز خود را بر توانمندی‌های هسته‌ای حفظ کرده است. ما مجموعه‌ای از گزینه‌ها در اختیار داریم، از جمله این‌که ایران تصمیم بگیرد آن‌ها را واگذار کند که البته ما از آن استقبال خواهیم کرد.»

وزیر جنگ آمریکا در ادامه تاکید کرد که جزئیات اقدامات احتمالی واشینگتن قابل اعلام عمومی نیست، اما در عین حال تصریح کرد که ایالات متحده بدون تردید گزینه‌های متعددی برای اقدام در اختیار دارد.