قمار مجتبی و سپاه بر سر تنگه هرمز؛ احتمال تصرف خارک

در حالی که عراقچی اعلام کرد کشتی‌های آمریکا و متحدانش اجازه ندارند از تنگه هرمز عبور کنند، بیش از دو هزار تفنگدار دریایی آمریکا برای انجام عملیات دریایی-خاکی در راه منطقه‌اند. آکسیوس پیشتر گفته بود طرح تصرف جزیره خارک از سوی آمریکا تحت بررسی است.

مجتبا پورمحسن در گزارش روزش، به سخنان عراقچی درباره بسته بودن تنگه هرمز و برنامه ترامپ برای خروج از این وضعیت می‌پردازد و از احتمال تصرف جزیره خارک و همینطور انجام عملیات دریایی-خاکی آمریکا می‌گوید.


حمله آمریکا به خارک؛ گلوگاه حیاتی ۹۰ درصد صادرات نفت ایران، زیر فشار

تصویر ماهواره‌ای از پایانه نفتی در جزیره خارکجزیره خارک که آمریکا اعلام کرد مواضع نظامی آن را هدف قرار داده، مرکز اصلی صادرات نفت ایران است و حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی جمهوری اسلامی از این جزیره عبور می‌کند. موضوعی که باعث شده حمله به آن از سال‌ها پیش یکی از حساس‌ترین سناریوها برای بازار انرژی و حکومت ایران به شمار برود.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، شنبه ۲۳ اسفند در شبکه‌های اجتماعی نوشت ایالات متحده «تمام اهداف نظامی» در خارک را «کاملا نابود کرده» و هشدار داد اگر جمهوری اسلامی همچنان در کشتیرانی در تنگه هرمز اخلال ایجاد کند، زیرساخت‌های نفتی نیز می‌توانند هدف حمله قرار گیرند.

داده‌های سامانه‌های نظارتی تانکر ترکر و کپلر نشان می‌دهند ایران، که پیش از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا در ۹ اسفند، تولید نفت خود را بالا برده بود، همچنان روزانه بین ۱.۱ تا ۱.۵ میلیون بشکه نفت صادر می‌کند.

در همین حال، بازارها به‌دقت در پی هر نشانه‌ای از آسیب به شبکه خطوط لوله، پایانه‌ها و مخازن ذخیره‌سازی خارک هستند. زیرا حتی یک اختلال محدود هم می‌تواند فشار بر بازار جهانی نفت را افزایش دهد.

پس از حمله آمریکا به زیرساخت‌های نظامی خارک و تهدید ترامپ درباره هدف قرار دادن تاسیسات نفتی این جزیره، قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیای سپاه پاسداران واکنش نشان داد و گفت «همان‌طور که قبلا اخطار داده بودیم»، در صورت حمله به زیرساخت‌های نفتی، اقتصادی و انرژی ایران، «پاسخ فوری» داده خواهد شد.

از سوی دیگر، مخاطبان ایران‌اینترنشنال در پیام‌هایی خبر دادند حکومت با نگه داشتن اجباری کارمندان بخش نفت و پتروشیمی در خارک، به آن‌ها اجازه خروج نمی‌دهد.

یک مخاطب در این زمینه گفت: «کارمندان و کارگران پتروشیمی و نفت همه در جزیره خارک هستند و می‌خواهند از آنجا خارج شوند اما حکومت اجازه خروج به‌‌ آن‌ها نمی‌دهد و آنجا گیر افتاده‌اند.»

این مخاطب از در خطر قرار داشتن جان این کارمندان گفت.

جمهوری اسلامی با آغاز جنگ از حضور شهروندان در اماکن عمومی نظیر بیمارستان‌ها به عنوان سپر انسانی استفاده کرده است.
خارک؛ نقطه حساس صادرات نفت ایران
جزیره خارک در ۲۶ کیلومتری سواحل ایران و حدود ۴۸۳ کیلومتری شمال غرب تنگه هرمز قرار دارد. موقعیتی که به نفتکش‌های عظیم امکان می‌دهد در آب‌های عمیق اطراف آن پهلو بگیرند، در حالی که آب‌های ساحلی ایران برای این کشتی‌ها بیش از حد کم‌عمق است.

دن پیکرینگ، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در پیکرینگ انرژی پارتنرز (Pickering Energy Partners)، گفته است که اگر زیرساخت خارک از کار بیفتد، دو میلیون بشکه در روز «برای همیشه» از بازار خارج می‌شود؛ نه فقط تا زمان بازگشایی مسیرهای دریایی.

به گفته تحلیلگران، اهمیت خارک فقط به نقش آن در صادرات نفت ایران محدود نمی‌شود، بلکه به این دلیل هم مهم است که هر آسیب به آن می‌تواند عرضه جهانی را در بحبوحه بحران تنگه هرمز، بیش از پیش مختل کند.

رسانه‌ها در ایران گزارش دادند نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ۲۳ اسفند هشدار دادند هرگونه حمله به زیرساخت‌های نفتی و انرژی ایران، با حمله متقابل به زیرساخت‌های انرژی شرکت‌های نفتی همکار با آمریکا در منطقه پاسخ داده خواهد شد.

پاتریک دی‌هان، تحلیلگر بازار انرژی، به خبرگزاری رویترز گفت: «این تحول می‌تواند تنش را بیشتر کند، زیرا ایران ممکن است در چنین شرایطی احساس کند چیز کمتری برای از دست دادن دارد و به سمت تشدید بیشتر بحران حرکت کند.»
چین، مشتری اصلی نفت خارک
بخش مهمی از نفت صادراتی خارک راهی چین می‌شود. کشوری که بزرگ‌ترین واردکننده نفت خام جهان به شمار می‌رود و در پی اختلالات اخیر در خاورمیانه، اقداماتی از جمله ممنوع کردن صادرات سوخت پالایش‌شده را برای حفظ ذخایر خود در پیش گرفته است.

بر اساس داده‌های کپلر، نفت ایران از ابتدای سال تاکنون ۱۱.۶ درصد از واردات دریایی چین را تشکیل داده است. این نفت عمدتا به پالایشگاه‌های مستقل فروخته می‌شود که به دلیل تخفیف‌های قابل توجه ناشی از تحریم‌های آمریکا، خریدار نفت ایران بوده‌اند.

ایران از آغاز سال تاکنون در روز ۱.۷ میلیون بشکه نفت خام صادر کرده که از این میزان، ۱.۵۵ میلیون بشکه در روز از طریق خارک صادر شده است.

پیش از جنگ، صادرات نفت ایران در بهمن و اسفند به حدود ۲.۱۷ میلیون بشکه در روز رسیده بود و در اواخر بهمن ماه رکورد ۳.۷۹ میلیون بشکه در روز را ثبت کرده بود.

بر اساس گزارش‌ها به نقل از داده‌های کپلر، ظرفیت ذخیره‌سازی خارک حدود ۳۰ میلیون بشکه است و در اوایل اسفند حدود ۱۸ میلیون بشکه نفت خام در آن ذخیره شده بود.

تصاویر ماهواره‌ای بررسی‌شده از سوی تانکر ترکر نیز نشان می‌دهند چندین نفتکش بسیار بزرگ ۲۰ اسفند در خارک در حال بارگیری بوده‌اند.

ایران سومین تولیدکننده بزرگ اوپک است و حدود ۴.۵ درصد از عرضه جهانی نفت را تامین می‌کند.

تولید این کشور حدود ۳.۳ میلیون بشکه در روز نفت خام، به‌علاوه ۱.۳ میلیون بشکه در روز میعانات گازی و سایر مایعات نفتی است.