حمله اسرائیل به هتل مجلل بیروت؛ آیا هدف، اعضای نیروی قدس بودند؟

هتل رامادا پلازا در بیروت پس از حمله اسرائیل در ۸ مارس آسیب دیدبی بی سی: حدود ساعت ۰۱:۳۰ بامداد بود که انفجاری مهیب محله راواشه در قلب بیروت، پایتخت لبنان، را لرزاند.

با حمله اسرائیل به هتل چهارستاره «رامادا پلازا»، برای نخستین بار در این جنگ، بمباران‌ها به مرکز شهر کشیده شد؛ منطقه‌ای ساحلی و پرجنب‌وجوش که مملو از هتل‌ها و رستوران‌هاست.

ارتش اسرائیل گفت در داخل این هتل جلسه‌ای محرمانه میان عوامل ایرانی در جریان بوده است؛ ادعایی که ایران آن را رد کرده است.

این حمله بدون هشدار قبلی انجام شد و ساکنان محلی و آوارگان مستقر در منطقه را سراسیمه به سمت پنجره‌ها و بالکن‌ها کشاند. در خیابان‌های اطراف نیز که به دلیل شب‌های رمضان همچنان پرتردد بود، مردم هراسان به دنبال سرپناهی برای خود می‌گشتند.

از زمان از سرگیری جنگ میان اسرائیل و حزب‌الله در هفته گذشته، لبنان هدف صدها حمله اسرائیل قرار گرفته است. طبق آمار رسمی، بسیاری از این حملات به تخریب کامل ساختمان‌ها انجامیده و نزدیک به ۵۰۰ کشته بر جا گذاشته است.

این حملات عمدتا جنوب لبنان، دره بقاع در شرق این کشور و حومه جنوبی بیروت را هدف گرفته‌اند. این مناطق که پایگاه‌های اصلی حزب‌الله و جامعه شیعیان لبنان به شمار می‌روند.

اما این حمله پهپادی اسرائیل در منطقه «راواشه» فرسنگ‌ها با آن مناطق فاصله داشت و طبقه چهارم این هتل مرتفع را هدف قرار داد؛ هتلی که در معرفی آن آمده است: «پذیرایی در حد و اندازه سلبریتی‌ها با خدماتی در سطح جهانی».
نمایی از پایین به بالای هتل در حالیکه چند پنجره آن سوخته و نیمه ویران شده استوزارت بهداشت لبنان در آمار اولیه اعلام کرد که چهار نفر در این حمله کشته و ۱۰ نفر زخمی شده‌اند، اما هویت آن‌ها اعلام نشد.

ارتش اسرائیل اعلام کرد پنج مردی که در این حمله کشته شدند از اعضای نیروی قدس ایران بودند؛ شاخه عملیات برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

به گفته ارتش اسرائیل، در میان آن‌ها یک مسئول ارشد مالی که وظیفه انتقال پول به حزب‌الله را بر عهده داشت و نیز فرماندهانی متخصص در جمع‌آوری اطلاعات بودند.

ایران تا عصر سه‌شنبه واکنشی نشان نداد تا اینکه نمایندگی این کشور در سازمان ملل متحد در نیویورک با انتشار نامه‌ای اسرائیل را به آنچه «ترور تروریستی بزدلانه چهار دیپلمات جمهوری اسلامی ایران» خواند متهم کرد.

حزب‌الله درباره این حمله یا اهداف آن اظهارنظری نکرد.

با وجود اینکه این حمله تنها بخش کوچکی از این هتل بزرگ را هدف قرار داد، شماری از عابران نیز در میان مجروحان بودند و با رسیدن جنگ به این محله، ترس و وحشت در میان ساکنان منطقه گسترش یافت.

یحیی ۴۷ ساله در حالی که برای گرفتن قهوه‌اش در شعبه محلی استارباکس منتظر بود گفت: «این منطقه جایی نیست که انتظار داشته باشید چنین اتفاقی در آن رخ دهد … طبیعی است که ما ترسیده‌ایم.»

او ادامه داد: «برای حفظ آرامش روانی‌ام از خانه بیرون می‌آیم، اما ترسناک است؛ نمی‌دانید چه کسی کنار شما ایستاده یا چه کسی در ساختمان کناری است. در بمباران‌ها معمولا هشدار می‌دهند، اما در ترورها چنین هشداری نمی‌دهند و جان رهگذران هم برای اسرائیلی‌ها اهمیتی ندارد.»

یحیی گفت از آپارتمان ساحلی‌اش به ندرت صدای حملاتی را که محله‌های جنوبی بیروت را هدف می‌گیرند می‌شنود، اما صبح یکشنبه صدای انفجار او را از خواب پراند؛ صدایی که در خانه‌ها و محل‌های کسب‌وکار سراسر راواشه پیچید و پنجره‌ها را لرزاند و شیشه‌ها را شکست.
خودروهای پارک‌شده در نزدیکی هتل در اثر موج انفجار آسیب دیدنددر پارکینگ زیر این ساختمان، موسی خدور ۳۳ ساله در یک دکه قهوه‌فروشی مشغول کار بود.

او چندان به صدای وزوز پهپاد اسرائیلی در آسمان توجه نکرده بود؛ صدایی که در لبنان به امری عادی تبدیل شده است، اما با شنیدن صدای انفجار مهیب خود را روی زمین انداخت.

او گفت: «انفجار خیلی شدید بود. تمام منطقه لرزید. چهار فرزندم هم آنجا خوابیده بودند [در یک سازه موقت در لبه پارکینگ]، به همین خاطر دویدم تا از سلامتشان مطمئن شوم و خدا را شکر زخمی نشده بودند. گریه می‌کردند.»

اگرچه فرزندان او آسیبی ندیدند، اما پسرعمویش، که او هم موسی نام دارد، بر اثر اصابت ترکش‌هایی که در فضای پارکینگ پخش شده بود، مجروح شد.

این مرد ۳۰ ساله شامگاه دوشنبه اندکی پس از ترخیص از بیمارستان با بی‌بی‌سی گفت‌وگو کرد و گفت تکه‌ای ترکش «به اندازه یک نخود» پای او را شکافته است.

او در سال ۲۰۱۳ برای فرار از جنگ در کشورش به لبنان گریخت، اما می‌گوید دیگر آنجا هم احساس امنیت نمی‌کند.

او گفت: «فکر می‌کردیم چنین اتفاقی ممکن است هر جایی رخ دهد، جز راواشه. خدا را شکر که فقط پایم آسیب دید، نه جای دیگری.»

اما برخی دیگر در راواشه کمتر از این اتفاق شگفت‌زده شده بودند.

هتل‌های مجلل این منطقه که معمولا میزبان گردشگران و فعالان اقتصادی بودند، اکنون عمدتا محل اسکان خانواده‌هایی شده‌اند که به‌دنبال دستورهای گسترده تخلیه از سوی اسرائیل و هشدار درباره عملیات نظامی، مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند.

برآورد سازمان ملل متحد نشان می‌دهد نزدیک به ۷۰۰ هزار نفر در لبنان در پی از سرگیری درگیری‌ها میان اسرائیل و حزب‌الله آواره شده‌اند. این درگیری‌ها پس از شلیک راکت از سوی حزب‌الله به اسرائیل، در واکنش به کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی در آغاز جنگ با اسرائیل و ایالات متحده، شروع شد.

اسرائیل پس از آتش‌بسی که در نوامبر ۲۰۲۴ به جنگ میان دو طرف پایان داد، تقریبا به طور روزانه حملات خود را علیه این گروه در سراسر لبنان ادامه داده بود.

بسیاری از آوارگان کنونی از حومه جنوبی بیروت هستند و برای یافتن سرپناه و امنیت بیشتر به مناطق شمالی‌تر پایتخت رفته‌اند.

یکی از زنان آواره که همراه فرزندانش در هتل رامادا اقامت داشت گفت پس از حمله، دود اتاقشان را پر کرد و آن‌ها از راه‌پله اضطراری از ساختمان خارج شدند.

مردی ۴۷ ساله که از ساکنان آواره‌شده شهر صور در جنوب لبنان بود، در نزدیکی هتل و میان خرده‌شیشه‌های کف خیابان ایستاده بود و با کیسه‌های پلاستیکی جای خالی شیشه جلوی اتومبیلش را که در انفجار خرد شده بود می‌پوشاند.

او گفت: «ما خیلی سختی کشیده‌ایم، برای همین به این وضعیت عادت کرده‌ایم… ما نمی‌ترسیم.» پسرش نیز در کنار او با اشتیاق سر تکان می‌داد. او افزود: «می‌گویند [هدف] ایرانی‌ها بوده‌اند، اما ما چیزی نمی‌دانیم.»

بالای سر او، از میان دیوارهای سوخته و ویران‌شده اتاقی در گوشه طبقه چهارم هتل، ماموران پلیس و ارتش دیده می‌شدند که با گذشت چند روز از حمله همچنان در حال بازرسی محل حادثه بودند.
مردی آواره که در گاراژی نزدیک هتل اقامت دارد گفت فرزندانش بر اثر ترکش زخمی شده‌اندمدیریت هتل اعلام کرد نمی‌تواند در این باره اظهار نظر کند.

اما یکی از کارکنان هتل به بی‌بی‌سی گفت که طبقات سوم و چهارم برای تحقیقات پلیس مسدود شده‌اند و آوارگانی که در این طبقات مستقر بودند به جای دیگری منتقل شده‌اند. او با اشاره به بزرگی و شلوغی هتل گفت که او و همکارانش نمی‌دانستند چه کسانی در آن اتاق مشخص مستقر بوده‌اند، اما گزارش‌های منتشرشده را شنیده‌اند.

یک منبع رسمی به بی‌بی‌سی گفت سه شهروند لبنانی اتاق‌هایی در طبقات سوم و چهارم هتل رزرو کرده بودند و مردانی که هدف این حمله قرار گرفتند از آن‌ها استفاده می‌کردند.

این منبع گفت هتل سه بار هدف حمله قرار گرفت، اما در دو مورد مهمات عمل نکرد.

ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای اعلام کرد این حمله که از سوی نیروی دریایی این کشور انجام شد، بر پایه «اطلاعات دقیق ارتش اسرائیل» صورت گرفت؛ اطلاعاتی که نشان می‌داد مقام‌های ارشد نیروی قدس از شاخه لبنان و شاخه فلسطین «در یک هتل غیرنظامی پنهان شده بودند».

در این بیانیه نام سه «فرمانده کلیدی» که گفته شد در این حمله کشته شدند ذکر شده است: مجید حسنی که «مسئول انتقال منابع مالی به نیروهای نیابتی رژیم ایران در لبنان» معرفی شده و همچنین دو مقام ارشد اطلاعاتی به نام‌های علیرضا بی‌آزار و احمد رسولی.

در این بیانیه همچنین آمده است دو عضو دیگر نیروی قدس به نام‌های حسین احمدلو و ابومحمد علی نیز در این حمله کشته شدند.

ارتش اسرائیل اعلام کرد «حذف» این افراد «ضربه‌ای مهم و ضروری به حضور ایران در لبنان و به سازمان تروریستی حزب‌الله» وارد می‌کند.

در نامه‌ای که به دبیرکل سازمان ملل متحد ارسال شد، امیرسعید ایروانی، نماینده دائم ایران، تائید کرد که حسنی، بی‌آزار، رسولی و احمدلو کشته شده‌اند.

او هویت این افراد را دبیر دوم، دبیر سوم و وابسته سفارت ایران در بیروت، به همراه یکی از ماموران اعزامی به این نمایندگی اعلام کرد و این حمله را «جنایتی هولناک» خواند و محکوم کرد.

آقای ایروانی نوشت: «قتل هدفمند چهار دیپلمات ایرانی در حالی که به عنوان نمایندگان رسمی یک دولت مستقل عضو سازمان ملل در خاک کشوری مستقل دیگر ماموریت داشتند، یک اقدام تروریستی سنگین و نقض جدی حقوق بین‌الملل است.»

این حمله در راواشه، که دومین حمله به یک هتل در بیروت در طول یک هفته گذشته بود، پس از آن انجام شد که ارتش اسرائیل به نمایندگان دولت ایران در لبنان هشدار داده بود «پیش از آنکه هدف قرار بگیرند، فورا لبنان را ترک کنند».

نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان، اخیرا از مسئولان این کشور خواست هر عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را که در لبنان فعالیت نظامی انجام می‌دهد بازداشت و از کشور اخراج کنند.

یک منبع ارشد امنیتی لبنان به خبرگزاری رویترز گفت پس از تهدید نظامی اسرائیل بیش از ۱۵۰ شهروند ایرانی، از جمله دیپلمات‌ها و اعضای خانواده‌های آنان، لبنان را ترک کرده‌اند.

آقای ایروانی گفت حسنی، بی‌آزار، رسولی و احمدلو در واکنش به این تهدید به طور موقت محل اقامت رسمی خود را ترک کرده و به هتل رامادا پلازا منتقل شده بودند و وزارت امور خارجه لبنان نیز از این موضوع مطلع شده بود.

ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای پس از حمله راواشه اعلام کرد «اجازه نخواهد داد عناصر رژیم تروریستی ایران در لبنان مستقر شوند و به حذف دقیق فرماندهان این رژیم در هر جایی که فعالیت کنند ادامه خواهد داد».
این هفته، خیابان‌های اطراف هتل حال‌وهوایی به ظاهر عادی اما آمیخته با اضطراب داشتنداین هفته در راواشه، خیابان‌های اطراف هتل ظاهری عادی اما آمیخته با اضطراب داشت و رهگذران هنگام عبور از خیابان شلوغ سر بلند می‌کردند تا خسارت‌های واردشده را ببینند.

محمد عباس، آرایشگر و از ساکنان آواره‌شده جنوب لبنان، گفت که هفته گذشته پیش از فرار به راواشه، از چهار حمله در نزدیکی خود جان سالم به در برده بود؛ او امیدوار بود اینجا امنیت بیشتری داشته باشد.

او گفت: «در لبنان هیچ جای امنی وجود ندارد و آنچه رخ داد نشان می‌دهد اسرائیل هیچ خط قرمزی نمی‌شناسد؛ هر جا بخواهد حمله می‌کند و می‌کشد.»

برای برخی از آوارگانی که به این منطقه پناه برده‌اند، این حمله نشان داد که گریزی از جنگ ندارند.

مردی ۲۳ ساله که پایین هتل رامادا پلازا ایستاده بود گفت: «خانه‌ام در جنوب در جنگ قبلی ویران شد و خانه‌ام در ضاحیه [در جنوب بیروت] هم در این جنگ ویران شده است.»

«جنگ هر روز دارد گسترده‌تر می‌شود.»