از تجهیزات جنگ الکترونیک تا عملیات در عمق ایران؛ آمریکا تمام مقدمات حمله نظامی را فراهم کرده است

ایندیپندنت فارسی: تصاویر ماهواره‌ای، داده‌های رهگیری پروازها و سخنان مقام‌های دفاعی آمریکا نشان می‌دهد ارتش آمریکا طی یک ماه گذشته ده‌ها فروند هواپیما را به پایگاه‌هایی در نزدیکی ایران اعزام کرده و حدود ۱۲ ناو جنگی را در خاورمیانه یا اطراف آن مستقر کرده است. به نوشته واشنگتن پست، به نقل از مقام‌های آمریکایی، این تحرکات زمینه را برای عملیات احتمالی علیه جمهوری اسلامی فراهم می‌کند، هرچند به‌معنای قطعی بودن حملات نظامی نیست.

به گفته مقام‌های فعلی و سابق آمریکا، این آرایش نظامی از نظر گستردگی کمتر از سطحی است که پیش از حملات سال گذشته به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی مشاهده شد، اما همچنان تهدید نظامی معتبری است که دونالد ترامپ در چارچوب تلاش برای واداشتن تهران به مذاکره از آن استفاده کند. برخی مقام‌ها می‌گویند این استقرار نظامی احتمالا در روزهای آینده گسترش پیدا خواهد کرد.

به گفته دانا استرول، مقام پیشین وزارت دفاع آمریکا، هدف این تحرکات «آماده‌سازی صحنه عملیات» و فراهم‌‌سازی گزینه‌های تهاجمی گسترده‌تر در صورت صدور دستور حمله از سوی رئیس‌جمهوری است. تحلیلگران می‌گویند برخلاف حملات محدود پیشین، این‌ بار هدف مشخص و محدودی برای عملیات نظامی اعلام نشده است.

اگرچه بخش‌هایی از این جابه‌جایی‌ها پیش‌تر گزارش یا از جانب پنتاگون اعلام شده بود، بررسی واشنگتن پست تصویری جامع از وضعیت فعلی آرایش نیروهای آمریکا و ارزیابی تحلیلگران از معنای این تحرکات ارائه می‌دهد.

در مراحل ابتدایی افزایش نیرو، ترامپ از معترضان ایرانی حمایت کلامی کرد. هم‌زمان، برخی مقام‌های آمریکایی ابراز نگرانی کردند که تمرکز بخشی از توان نظامی آمریکا در منطقه کارائیب، قدرت بازدارندگی این کشور در خاورمیانه را در برابر واکنش احتمالی جمهوری اسلامی کاهش داده است. 

با استقرار تجهیزات و نیروهای جدید، ترامپ اعلام کرده است این «آرمادا» با هدف تحت فشار گذاشتن تهران برای بازگشت به مذاکرات هسته‌ای شکل گرفته است. به گفته ترامپ، جمهوری اسلامی در حال گفت‌وگو با آمریکا است و در صورت بی‌نتیجه‌ ماندن این تلاش‌ها، گزینه‌های دیگر بررسی خواهد شد. 

ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن همراه سه ناوشکن مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده در ۲۶ ژانویه وارد حوزه عملیاتی سنتکام شد و اکنون در دریای عرب شمالی مستقر است. هر یک از این ناوشکن‌ها به سامانه‌های پدافند هوایی و ده‌ها موشک از جمله تاماهاوک مجهزند، همان تسلیحاتی که در حملات پیشین به اهداف هسته‌ای در ایران به کار رفتند. آمریکا به‌طور سنتی یک ناو هواپیمابر در منطقه نگه می‌دارد، اما از اکتبر گذشته چنین ناوی در خاورمیانه مستقر نبود و ناو آبراهام لینکلن ماه گذشته از دریای جنوبی چین به منطقه منتقل شد.

علاوه بر این ناو هواپیمابر، دست‌کم هشت ناو جنگی دیگر آمریکا، از جمله دو ناوشکن در نزدیکی تنگه هرمز، حضور دارند. بر اساس داده‌های پروازی، جمهوری اسلامی نیز در روزهای اخیر پهپادهایی را بر فراز همین منطقه به پرواز درآورده است. تصاویر ماهواره‌ای همچنین از حضور یک ناو ایرانی حامل پهپاد در این محدوده حکایت دارد. سنتکام هشدار داده است هرگونه رفتار ناایمن یا غیرحرفه‌ای در نزدیکی نیروهای آمریکا، شرکای منطقه‌ای یا کشتی‌های تجاری می‌تواند خطر تشدید تنش و بی‌ثباتی را افزایش دهد.

جدا از ناوهای جنگی، بیش از ۳۵ فروند هواپیمای آمریکایی شامل جنگنده‌ها، پهپادها و هواپیماهای سوخت‌رسان، شناسایی و ترابری از اواسط ژانویه به پایگاه‌های آمریکا در منطقه منتقل شده‌اند. بیشتر این هواپیماها در پایگاه هوایی العدید در قطر فرود آمده‌اند. همچنین، تعدادی جنگنده اف-۱۵ئی و هواپیماهای تهاجمی ای-۱۰سی در پایگاه موفق‌السلطی اردن مستقر شده‌اند، هواپیماهایی که پیش‌تر در جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل نیز به کار گرفته شده بودند.

داده‌های رهگیری پرواز نشان می‌دهد هفته گذشته، دو فروند هواپیمای جست‌وجو و نجات اچ‌سی-۱۳۰جی کامبت کینگ که اغلب برای پرواز در شب مناسب‌اند، از جزیره یونانی چانیا به سمت اردن پرواز کرده‌اند و هنگام فرود، سیگنال‌های رهگیری را قطع کرده‌اند. 

به گفته کارشناسان، استقرار این نوع هواپیماها نشانه‌ آمادگی برای عملیات‌هایی است که ممکن است به نجات خلبانان یا نیروهای ویژه در عمق خاک دشمن نیاز داشته باشد. چنین هواپیماهایی، از جمله بالگردهایی که برای بازیابی و نجات نیروها بهینه‌سازی شده‌اند، حدود سه هفته پیش از عملیات یورش برای دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا، نیز به منطقه کارائیب اعزام شدند. تصاویر ماهواره‌ای همچنین از استقرار پهپادهای پیشرفته و بالگردهای چندمنظوره در پایگاه اردن خبر می‌دهد.

روی ناو آبراهام لینکلن، جنگنده‌های اف-۳۵ و هواپیماهای جنگ الکترونیک گراولر نیز حضور دارند. گرگوری برو، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در گروه اوراسیا، می‌گوید این هواپیماها که برای مختل‌ کردن سامانه‌های پدافندی و ارتباطی کاربرد دارند، در صورت ورود آمریکا به حریم هوایی ایران و حمله به اهدافی در عمق کشور، نقش کلیدی خواهند داشت تا محیط امن‌تری برای فعالیت سایر جنگنده‌ها ایجاد کنند.

در کنار این تحرکات، چند ناوشکن دیگر آمریکا نیز در دریای سرخ و شرق مدیترانه مستقر شده‌اند. به گفته برو، این جابه‌جایی‌ها نشان‌دهنده نگرانی آمریکا و اسرائیل از احتمال پاسخ تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی است. مقام‌های جمهوری اسلامی پیش‌تر هشدار داده‌اند در صورت حمله آمریکا، منافع این کشور و اسرائیل در منطقه هدف قرار خواهد گرفت. 

فابیان هینتس، کارشناس برنامه موشکی ایران در موسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی، می‌گوید بخش عمده‌ای از زرادخانه موشکی جمهوری اسلامی همچنان توان هدف‌ گرفتن پایگاه‌های آمریکا و اسرائیل در منطقه را دارد.