ریاض: به آمریکا اجازه حمله به ایران از حریم خود را نمی‌دهیم

دویچه وله: عربستان و امارات متحده عربی اعلام کرده‌اند اجازه نخواهند داد از حریم هوایی و زمینی‌شان برای حمله احتمالی آمریکا به ایران استفاده شود. این تصمیم ریاض و ابوظبی ضربه‌ای به واشنگتن برای اتکا به متحدان عرب در مهار تهران است.

در حالی‌ که کشتی‌ها و هواپیماهای جنگی آمریکا در اطراف ایران مستقر شده‌اند و کاخ سفید همچنان از "روی میز بودن همه گزینه‌ها" در برابر سرکوب معترضان ایرانی سخن می‌گوید، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به واشنگتن پیغام داده‌اند که آسمان و خاک‌شان برای هرگونه حمله نظامی علیه ایران بسته است؛ پیامی که به‌نوشته وال استریت ژورنال یک عقب‌گرد دیپلماتیک برای دولت ترامپ است.
عربستان: آسمان ما برای حمله به ایران بسته است
محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی روز سه‌شنبه ۲۷ ژانویه در تماس تلفنی با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران تاکید کرده است که ریاض اجازه نخواهد داد از خاک یا حریم هوایی این کشور برای عملیات نظامی علیه ایران استفاده شود.

امارات متحده عربی نیز یک روز قبل‌تر از طریق وزارت خارجه خود موضع مشابهی گرفته و استفاده از قلمرو و آسمان این کشور در هرگونه حمله احتمالی به ایران را رد کرده بود.

این دو موضع، در حالی اتخاذ شده که دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا تلاش می‌کند با تهدید به اقدام نظامی و تاکید بر توقف غنی‌سازی اورانیوم و پایان‌دادن به سرکوب معترضان، فشار بر جمهوری اسلامی را افزایش دهد. روزنامه آمریکایی می‌نویسد، این تصمیم ریاض و ابوظبی ضربه‌ای به راهبرد واشنگتن برای اتکا به متحدان عرب در مهار تهران است.

به‌نوشته وال استریت ژورنال، عربستان و امارات از یک‌سو در تضعیف توان منطقه‌ای جمهوری اسلامی ذی‌نفع‌اند، اما از سوی دیگر نگران‌اند هرگونه حمله مستقیم آمریکا به ایران، موجی از حملات تلافی‌جویانه و بی‌ثباتی گسترده در منطقه به‌راه بیندازد.

کارشناسان منطقه‌ای که با این روزنامه گفت‌وگو کرده‌اند، می‌گویند تجربه حمله موشکی و پهپادی ایران به تاسیسات نفتی عربستان در سال ۲۰۱۹ و هدف قرار گرفتن امارات و عربستان توسط نیروهای نیابتی تهران، در شکل‌گیری این احتیاط نقش مهمی داشته است.

به‌گفته بدر السیف، کارشناس حوزه خلیج فارس و استاد دانشگاه کویت، دولت‌های حوزه خلیج فارس نگران‌اند سناریوی حمله نظامی، به‌جای تغییر کنترل‌شده در ایران، به "آشوب داخلی" و سرریز ناامنی به کشورهای همسایه منجر شود و تصویر این منطقه به‌عنوان "منطقه امن برای سرمایه‌گذاری" را از بین ببرد.
گزینه‌های نظامی آمریکا؛ از ناو هواپیمابر تا بمب‌افکن‌های دوربرد
با وجود بسته شدن مسیر عربستان و امارات، فرماندهان و مقام‌های پیشین آمریکایی که با وال استریت ژورنال صحبت کرده‌اند تاکید می‌کنند که در صورت تصمیم کاخ سفید، اجرای حمله نظامی به ایران همچنان ممکن است، اما پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر خواهد بود.

ایالات متحده ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن و شماری از ناوشکن‌های مجهز به موشک‌های کروز را به منطقه اعزام کرده و چند اسکادران جنگنده اف‌ـ۱۵ در اردن مستقر هستند. همچنین دونالد ترامپ، روز سه‌شنبه ۲۷ ژانویه (۷ بهمن) در جریان یک سخنرانی در ایالت آیووا در جمع هواداران خود با اشاره به افزایش تنش با جمهوری اسلامی‌ گفت: «یک آرمادای زیبا در حال حاضر، بسیار قشنگ دارد به سمت ایران می‌رود، خواهیم دید چه می‌شود.»

تحلیلگران می‌گویند در سناریوی عدم استفاده از پایگاه‌ها و آسمان عربستان و امارات، آمریکا می‌تواند بیشتر بر عملیات هوایی از روی ناو هواپیمابر در دریای عرب، شلیک موشک‌های کروز از زیردریایی‌ها و بمب‌افکن‌های دوربرد از خاک آمریکا یا پایگاه دیه‌گو گارسیا در اقیانوس هند تکیه کند.

یکی از فرماندهان بازنشسته ارتش آمریکا به این روزنامه گفته است که این محدودیت‌ها "چهره عملیات" را بیشتر آمریکایی و کمتر مبتنی بر یک ائتلاف منطقه‌ای خواهد کرد و نشان می‌دهد که بسیاری از دولت‌های منطقه تمایلی ندارند در خط مقدم یک جنگ احتمالی با ایران قرار بگیرند.
اعتراضات خونین در ایران و فشار حداکثری از واشنگتن
موضع تازه عربستان سعودی و امارات در شرایطی اعلام شده که ایران در هفته‌های اخیر شاهد گسترده‌ترین اعتراضات سراسری در سال‌های گذشته بوده است؛ اعتراضاتی که از بازار تهران آغاز شد و با شعارهای سیاسی علیه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی به شهرهای مختلف کشیده شد.

همزمان با گزارش‌های نهادهای حقوق بشری درباره هزاران کشته و بازداشتی، دونالد ترامپ بارها هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی به اعدام و کشتار معترضان ادامه دهد، "همه گزینه‌ها روی میز است" و آمریکا می‌تواند به‌طور نظامی وارد عمل شود.

یک سخنگوی کاخ سفید به وال استریت ژورنال گفت که ترامپ "اوضاع ایران را به‌دقت زیر نظر دارد" و در صورت ادامه اعدام معترضان، تمامی گزینه‌ها از جمله اقدام نظامی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

اما کارشناسان نظامی یادآوری می‌کنند که هرگونه تلاش برای تغییر رژیم یا حتی بازداشتن جمهوری اسلامی از سرکوب معترضان با استفاده صرف از حمله هوایی، بدون همراهی بخشی از کشورهای منطقه، احتمالا مستلزم یک کارزار نظامی چند هفته‌ای یا چندماهه خواهد بود؛ کارزاری که در صورت خودداری عربستان و امارات از همراهی، دشوارتر و پرهزینه‌تر می‌شود.