رایزنیها درباره وضعیت ایران؛ از تماس ترامپ و اردوغان تا گفتوگوهای پزشکیان و عراقچی با همسایگان
رأی دهید
با این حال، جزئیات این تماس منتشر نشده و کاخ سفید نیز تاکنون توضیحی ارائه نداده است.
این تماس در شرایطی انجام شده که همزمان، مجموعهای از تماسها و گفتوگوهای موازی میان مقامهای جمهوری اسلامی و کشورهای همسایه گزارش شده؛ تماسهایی که به نظر میرسد در واکنش به افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و هشدارهای واشینگتن درباره سرکوب اعتراضات در ایران صورت میگیرد.
دونالد ترامپ روز سهشنبه ۷ بهمن در سخنرانیای در ایالت آیووا گفت: «یک ناوگان دریایی زیبا هماکنون به سمت ایران میرود؛ خواهیم دید.»
روز دوشنبه، همزمان با ورود ناو هواپیمابر و ناوگروه ضربت آمریکا به خاورمیانه، کاخ سفید به صدای آمریکا گفت که برای رئیسجمهور آمریکا در قبال جمهوری اسلامی «همه گزینهها روی میز است». این اقدام بهعنوان هشداری به تهران برای خودداری از کشتن و اعدام معترضان تلقی شده است. علاوه بر ناوگروه، آمریکا جنگندههای اف-۱۵ و اف-۳۵، هواپیماهای سوخترسان و سامانههای پدافند هوایی اضافی را نیز به منطقه اعزام کرده است.
یک مقام کاخ سفید به صدای آمریکا گفت که ترامپ «وضعیت ایران را بسیار جدی زیر نظر دارد» و در صورت ادامه اعدامها، همه گزینهها بررسی خواهد شد.
مایک والتز نیز به فاکسنیوز گفت ارتش آمریکا در حال استقرار تجهیزات است تا رئیسجمهور بتواند «بهترین تصمیم ممکن» را بگیرد؛ اقدامی که به گفته او شامل حفاظت از پایگاههای آمریکا و تضمین امنیت اسرائیل است.
همزمان، حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس نوشت: «ما ایران را با دقت زیر نظر داریم. رئیسجمهور ترامپ مرد عمل است.»
روز چهارشنبه، ولیعهد عربستان سعودی اعلام کرد ریاض از هر اقدامی که به حل اختلافات تهران و ریاض از مسیر دیپلماسی منجر شود، حمایت میکند. او همچنین گفت عربستان اجازه نخواهد داد آسمان یا خاک این کشور برای حمله نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران استفاده شود. به نظر میرسد او به تهران این پیام را میدهد. اظهارات محمد بن سلمان ساعاتی پس از تماس تلفنی با مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران ابراز شد. بخصوص که مقامات نظامی جمهوری اسلامی، مدام همسایههای ایران را تهدید میکنند. از جمله روز چهارشنبه، محمد اکبرزاده، معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه، هشدار داد اگر از آسمان، زمین یا آبهای سرزمینی کشورهای همسایه علیه ایران استفاده شود، آن کشورها «متخاصم» تلقی خواهند شد.
رسانههای ایران همچنین گزارش دادند نخستوزیر قطر با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، درباره تحولات منطقه گفتوگو کرد. در همین حال، روزنامه لبنانی «الاخبار» به نقل از یک مقام حوثی نوشت که این گروه پس از ورود ناو آبراهام لینکلن به منطقه، سطح آمادهباش خود را به بالاترین حد رسانده است.
وزارت خارجه مصر نیز از دو تماس تلفنی جداگانه وزیر خارجه این کشور با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، خبر داد. با این حال، عراقچی اعلام کرد در روزهای اخیر تماسی میان تهران و ویتکاف برقرار نشده و درخواستی برای مذاکره مطرح نبوده است. او گفت برخی کشورها بهعنوان واسطه در حال رایزنی هستند و ارتباط با آنها ادامه دارد. وزیر خارجه قطر نیز در تماس تلفنی با عراقچی بر حمایت از تلاشها برای کاهش تنشها تأکید کرده است.
در ادامه، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، هشدار داد حمله احتمالی آمریکا به ایران اشتباه خواهد بود و خواستار حل اختلافها بهصورت دیپلماتیک و تدریجی شد. او به الجزیره گفت هنوز امکان حلوفصل دیپلماتیک وجود دارد و ایران آماده است دوباره درباره پرونده هستهای مذاکره کند.
فیدان افزود ترکیه همواره به آمریکا توصیه کرده پروندهها با تهران را یکبهیک حل کند: «از موضوع هستهای شروع کنید، آن را ببندید و سپس به سراغ موضوعهای دیگر بروید.»
مجموع این تحولات نشان میدهد در کنار افزایش فشار نظامی و هشدارهای واشینگتن، شبکهای از تماسهای منطقهای برای مهار تنشها و جلوگیری از گسترش بحران در جریان است.
