استقرار جنگنده‌های بریتانیا در قطر همزمان با تشدید تنش‌ها بر سر ایران

وزارت دفاع بریتانیا از استقرار جنگنده‌های "تایفون" در پایگاه العدید قطر در "نقشی دفاعی" خبر داده استدر حالی که اعتراضات سراسری در ایران و سرکوب مرگبار معترضان فضای منطقه را ملتهب کرده، بریتانیا اعلام کرده جنگنده‌های نیروی هوایی سلطنتی را در چارچوب همکاری دفاعی با قطر به پایگاه العدید اعزام کرده است. همزمان، بخشی از نیروهای امریکایی و بریتانیایی این پایگاه را به‌طور "احتیاطی" ترک کرده‌اند و چند کشور اروپایی و آسیایی از شهروندان خود خواسته‌اند از سفر به ایران یا عبور از حریم هوایی این کشور خودداری کنند.

وزارت دفاع بریتانیا در پیامی در شبکه ایکس اعلام کرد جنگنده‌های "تایفون" نیروی هوایی سلطنتی در نقش "دفاعی" در پایگاه العدید در قطر مستقر شده‌اند. در این بیانیه بر روابط قدیمی دفاعی لندن و دوحه تاکید شده و آمده است این استقرار با هدف "حفظ ثبات منطقه‌ای و تقویت امنیت بریتانیا در داخل و نقش آن در خارج" انجام شده است.

به گفته لندن، استقرار این جنگنده‌ها در چارچوب همکاری‌های موجود با قطر انجام می‌شود، اما این تصمیم در فضایی گرفته شده که تنش‌ها بر سر رفتار جمهوری اسلامی در داخل و منطقه، بار دیگر به سطحی بسیار بالا رسیده است.
تجهیزات نظامی سنگین آمریکا به سمت ایران؛ ترامپ: تحولات را از نزدیک رصد می‌کنیمدونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شامگاه پنج‌شنبه دوم بهمن اعلام کرد که یک نیروی نظامی عظیم در حال حرکت به سوی ایران است و تأکید کرد که واشینگتن تحرکات تهران را از نزدیک زیر نظر دارد.

ترامپ همچنین گفت تعرفه 25 درصدی علیه هر طرفی که با ایران همکاری اقتصادی داشته باشد، «در آینده بسیار نزدیک » اجرایی خواهد شد.

پیش از این اظهارات، دو مقام آمریکایی پنج‌شنبه اعلام کردند که گروه ضربتی ناو هواپیمابر ایالات متحده به همراه تجهیزات نظامی دیگر، طی روزهای آینده وارد منطقه خاورمیانه خواهد شد؛ هرچند ترامپ ابراز امیدواری کرده که از انجام هرگونه اقدام نظامی جدید علیه ایران جلوگیری شود.

به گفته این مقامات، کشتی‌های جنگی آمریکا از جمله ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» به همراه چند ناوشکن و جنگنده، از هفته گذشته حرکت خود را از منطقه آسیا و اقیانوس آرام آغاز کردند.

یکی از این مقامات آمریکایی اعلام کرد که احتمال اعزام سامانه‌های پدافند هوایی اضافی به منطقه خاورمیانه در دست بررسی است. ایالات متحده معمولاً در دوره‌های تشدید تنش‌های منطقه‌ای، حضور نظامی خود در خاورمیانه را افزایش می‌دهد که به گفته کارشناسان، می‌تواند ماهیتی صرفاً دفاعی داشته باشد.

با این حال، ارتش آمریکا تابستان گذشته نیز پیش از حمله‌ای که در ژوئن گذشته علیه برنامه هسته‌ای ایران انجام شد، نیروهای قابل توجهی را در منطقه مستقر کرد که واشینگتن متعاقبا، از محرمانه‌بودن برنامه‌ریزی آن سخن گفت.

ترامپ پیش‌تر بارها ایران را به دلیل کشته‌شدن معترضان، به اقدام متقابل تهدید کرده بود، اما به گفته منابع خبری، در هفته گذشته شدت اعتراضات کاهش یافت و لحن اظهارات ترامپ درباره ایران نیز ملایم‌تر شد و تمرکز خود را بر موضوعات ژئوپلیتیکی دیگر، از جمله تلاش برای الحاق گرینلند، معطوف ساخت.

ترامپ چهارشنبه بار دیگر تأکید کرد که امیدوار است ایالات متحده اقدام نظامی تازه‌ای علیه ایران در کار نباشد، اما هشدار داد در صورتی که تهران برنامه هسته‌ای خود را از سر بگیرد، واشینگتن واکنش نشان خواهد داد.
توان تولید 10 بمب هسته‌ای
ترامپ در مصاحبه‌ای با «سی‌ان‌بی‌سی» در حاشیه نشست داووس در سوئیس گفت: «آن‌ها اجازه انجام فعالیت هسته‌ای ندارند.» او با اشاره به حملات هوایی گسترده آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران در ژوئن 2025 افزود: «اگر دوباره این کار را انجام دهند، این اتفاق تکرار خواهد شد.»

در همین حال، دست‌کم هفت ماه از آخرین باری که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، وابسته به سازمان ملل متحد، توانست موجودی اورانیوم با غنای بالای ایران را راستی‌آزمایی کند، می‌گذرد؛ در حالی که بر اساس دستورالعمل‌های این نهاد، چنین بررسی‌هایی باید به‌صورت ماهانه انجام شود.

بر اساس مقررات آژانس، ایران موظف است گزارشی درباره وضعیت سایت‌هایی که هدف حملات آمریکا قرار گرفتند و همچنین مواد هسته‌ای موجود در آن‌ها از جمله حدود 440.9کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با خلوص 60 درصد که به سطح تقریبی 90 درصد، میزان لازم برای ساخت سلاح هسته‌ای، نزدیک است، ارائه کند.

به گفته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، این میزان اورانیوم در صورت غنی‌سازی بیشتر، برای ساخت 10 بمب هسته‌ای کفایت می‌کند.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که هنوز مشخص نیست که اعتراضات در ایران بار دیگر شدت بگیرد.
آمار «هرانا» از کشته‌ها
خبرگزاری فعالان حقوق بشر «هرانا»، اعلام کرد که تاکنون مرگ 4519 نفر را در ارتباط با اعتراضات تأیید کرده که شامل 4251 معترض، 197 نفر از نیروهای امنیتی، 35 فرد زیر 18 سال و 38 رهگذر می‌شود که به گفته این نهاد، نه معترض بودند و نه از نیروهای امنیتی.

هرانا همچنین اعلام کرد که 9049 مورد مرگ دیگر همچنان در دست بررسی قرار دارد. در همین حال، طبق گفته یک مقام ایرانی به «رویترز»، شمار تأییدشده کشته‌شدگان تا روز یکشنبه از 5000 نفر فراتر رفته که 500 نفر از آن‌ها از نیروهای امنیتی بودند.