قتل آزاد، سوگواری ممنوع؛ خاکسپاری جان‌باختگان انقلاب ملی با شعارهای اعتراضی

ایندیپندنت فارسی: اطلاعات و ویدیوهای رسیده به ایندیپندنت فارسی نشان می‌دهد که هم‌زمان با ادامه سرکوب خونین انقلاب ملی مردم ایران، مراسم خاکسپاری جان‌باختگان این خیزش در شهرهای مختلف به صحنه‌ای تازه از تقابل خانواده‌ها و نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی تبدیل شده است؛ مراسمی که حکومت تلاش می‌کند با تهدید، بازداشت، تحویل مشروط پیکرها و حتی دفن شبانه، از برگزاری آن‌ها جلوگیری کند، اما در موارد متعددی با مقاومت خانواده‌ها و حضور معترضان همراه بوده است.

در شهر شهسوار (تنکابن) مازندران، مردم پیکر پژمان نوروز رجبی، جوان ۲۷ ساله جان‌باخته انقلاب ملی، را با هلهله و آیین‌های نمادین، به خاک سپردند. یکی از مخاطبان ایندیپندنت فارسی که ویدیوهای این مراسم را ارسال کرد، نوشت: «پژمان با شلیک مستقیم گلوله کشته شد و حتی اجازه ندادند او را به بیمارستان منتقل کنیم.»

در لردگان استان چهار محال‌ و بختیاری نیز مراسم خاکسپاری علی خالدی، از جان‌باختگان انقلاب ملی، روز دوشنبه ۲۹ دی برگزار شد. شرکت‌کنندگان در این مراسم با وجود حضور نیروهای اطلاعاتی، شعارهایی چون «مرگ بر خامنه‌ای»، «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» و «جاوید شاه» سر دادند و پرچم ملی شیروخورشید نشان ایران را برافراشتند.

در ملکشاهی استان ایلام نیز طی سه هفته اخیر چندین مراسم خاکسپاری به تجمع‌های اعتراضی تبدیل شد. از جمله مراسم محمدرضا کرمی، نوجوان ۱۶ ساله و بوکسور اهل این شهر، که در جریان خیزش ملی با شلیک نیروهای سپاه پاسداران به‌شدت مجروح شد و پس از چند روز جان باخت و همراه با محسن آقامحمدی، ورزشکار ۳۰ ساله، به خاک سپرده شد. مردم در مراسم آنان هم شعار «مرگ بر خامنه‌ای» سر دادند. در مراسم خاکسپاری سه جان‌باخته دیگر در همین شهرستان نیز شعارهایی چون «مرگ بر جمهوری اسلامی» فضای سوگواری را به اعتراض آشکار تبدیل کرد.

در کرمانشاه، خانواده رضا و رسول کدیوریان، دو برادر ۱۷ و ۲۰ ساله که در محله جعفرآباد این شهر با شلیک گلوله جنگی کشته شدند، مراسم سوگواری و خاکسپاری آن‌ها را با وجود فشارهای امنیتی برگزار کردند. این دو برادر به فاصله یک روز جانشان را از دست دادند و مرگ آن‌ها موجی از اندوه و خشم را در شهر برانگیخت.

در رامسر، ویدیوهای رسیده نشان می‌دهد خانواده امیرمحمد استاددوست، معترض ۲۶ ساله کشته‌شده در روز پنجشنبه ۱۸ دی، بر مزار او آیین حنابندان برگزار کردند؛ اقدامی نمادین که در سال‌های اخیر به نشانه اعتراض و مقاومت در مراسم خاکسپاری جان‌باختگان بدل شده است.

در تهران و به‌ویژه بهشت زهرا، مراسم خاکسپاری شماری از جان‌باختگان با حضور گسترده نیروهای امنیتی برگزار شد. ویدیوها نشان می‌دهد خانواده‌ها و حاضران با فریاد «مرگ بر خامنه‌ای» پیکر عزیزانشان را تحویل می‌گیرند و به سوی محل دفن حرکت می‌کنند. در برخی موارد، ماموران با گاز اشک‌آور و سلاح پینت‌بال به خانواده‌ها حمله کرده‌اند تا مانع شکل‌گیری تجمع شوند.

تصاویر دیگری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، کامیون‌های یخچال‌داری را نشان می‌دهد که پیکر جان‌باختگان را از مراکز پزشکی قانونی برای انتقال به محل دفن تحویل می‌گیرد؛ تصاویری که به گفته منابع محلی، به بخشی از تلاش حکومت برای دفن سریع و بی‌سروصدای کشته‌شدگان مربوط است.

در مواردی، فشارهای امنیتی به دفن شبانه و اجباری انجامیده است. از جمله در پرونده آریانا ارجمندی، جوان ۲۳ ساله کشته‌شده در بروجرد، خانواده او تحت فشار قرار گرفتند تا علت مرگ را پنهان کنند و پیکر فرزندشان را در شهری دیگر دفن کنند؛ خواسته‌ای که خانواده آن را تحقیرآمیز خواندند. در نهایت، پیکر او نیمه‌شب و با حضور ماموران امنیتی به خاک سپرده شد.

از شهر قیر در استان فارس نیز روایت‌های مشابهی به ایندیپندنت فارسی رسیده است؛ جایی که پیکر ابوالفضل حیدری موصلو، نوجوان ۱۶ ساله، پس از تهدید خانواده و خودداری اولیه مقام‌های امنیتی از تحویل جسد به دلیل تجمع مردم، نهایتا تنها با حضور پدرش و چند مامور امنیتی، بدون برگزاری مراسم عمومی به خاک سپرده شد.

این گزارش‌ها نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی حتی پس از کشتن معترضان هم تلاش می‌کند با کنترل مراسم خاکسپاری، از تبدیل سوگواری‌ها به اعتراضی جدید جلوگیری کند. با این حال، تصاویر و روایت‌ها از شهرهای مختلف ایران حاکی از آن است که خانواده‌ها و مردم، در بسیاری موارد، با وجود تهدید و سرکوب، خاکسپاری جان‌باختگان انقلاب ملی را به صحنه‌ای برای اعتراض و یادآوری نام کشته‌شدگان تبدیل کرده‌اند.