تعلیق پروازهای لوفت‌هانزا به ایران تا فروردین ۱۴۰۵

سخنگوی شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزا اعلام کرد که این شرکت تا نهم فروردین ۱۴۰۵ هیچ پروازی «به مقصد و از مبدا تهران» نخواهد داشت.

خبرگزاری فرانسه، به نقل از سخنگوی لوفت‌هانزا نوشت که شرکت هواپیمایی اتریش نیز که بخشی از گروه لوفت‌هانزا محسوب می‌شود نیز دست‌کم تا ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ هیچ پروازی به تهران انجام نخواهد داد.

گروه لوفت‌هانزا روز چهارشنبه اعلام کرده بود که از عبور از حریم هوایی ایران و عراق خودداری خواهد کرد، اما سخنگوی این شرکت سپس اعلام کرد که از روز سه‌شنبه ۳۰ دی، «یک کریدور از حریم هوایی عراق» مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا جمعه ۲۶ دی به شرکت‌های هواپیمایی توصیه کرده بود که به‌دنبال تهدیدهای مربوط به حملات احتمالی آمریکا، از پرواز در حریم هوایی ایران خودداری کنند.

دلیل اصلی توقف پروازهای خطوط هوایی بین‌المللی به مقصد ایران و اجتناب از عبور از حریم هوایی این کشور، افزایش بی‌سابقه تنش‌های نظامی و احتمال درگیری مستقیم میان نیروهای نظامی ایران و ایالات متحده است. 

با تشدید وضعیت امنیتی و هشدارهای جدی مقامات آمریکایی در سال ۲۰۲۶، بسیاری از ایرلاین‌های بزرگ جهان مانند لوفت‌هانزا، ترکیش ایرلاینز و قطر ایرویز، امنیت مسافران و خدمه خود را در اولویت قرار داده‌اند. 

نهادهای نظارتی هوانوردی مانند آژانس ایمنی هوانوردی اروپا (EASA) و اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) به صراحت هشدار داده‌اند که در شرایط آماده‌باش رزمی، خطر «تشخیص اشتباه» هواپیماهای مسافربری توسط سامانه‌های پدافند موشکی به شدت افزایش می‌یابد؛ تجربه‌ای تلخ که پیش‌تر در حوادث مشابه تکرار شده و اکنون باعث شده است تا شرکت‌های هواپیمایی ریسک عبور از آسمان منطقه را نپذیرند.

علاوه بر خطرات مستقیم نظامی، بی‌ثباتی‌های داخلی و اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی ایران نیز عامل مهم دیگری در اتخاذ این تصمیمات بوده است. 

گزارش‌های اخیر نشان می‌دهند که در پی اعتراضات گسترده و قطعی مکرر اینترنت در ایران، هماهنگی‌های لازم برای عملیات هوانوردی ایمن و تبادل داده‌های کنترل ترافیک هوایی با دشواری جدی روبرو شده است. 

ایرلاین‌ها برای هدایت ایمن پروازها به ارتباطات پایدار و لحظه‌ای نیاز دارند و هرگونه اختلال در شبکه ارتباطی می‌تواند منجر به سردرگمی خلبانان و برج‌های مراقبت شود. 

به همین دلیل، بسیاری از شرکت‌ها ترجیح می‌دهند مسیرهای طولانی‌تر اما ایمن‌تری را از طریق حریم هوایی کشورهای همسایه مانند ترکیه، آذربایجان و یا مسیرهای جنوبی از سمت عربستان و مصر انتخاب کنند تا از هرگونه حادثه احتمالی ناشی از قطع ارتباطات جلوگیری نمایند.

اقدامات پیشگیرانه دولت‌ها و صدور اطلاعیه‌های هوانوردی (NOTAM) توسط خود ایران نیز در این روند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته است. در مقاطع مختلف ماه ژانویه ۲۰۲۶، سازمان هواپیمایی کشوری ایران به دلیل آنچه «شرایط امنیتی» خوانده شده، حریم هوایی کشور را به صورت موقت و ناگهانی بر روی پروازهای تجاری بسته است. 

این بسته‌شدن‌های بدون اعلان قبلی، باعث سرگردانی صدها پرواز، لغو برنامه‌ها و تحمیل خسارات مالی سنگین به ایرلاین‌ها شده است. در واکنش به این پیش‌بینی‌ناپذیری، حتی ایرلاین‌های هندی مانند ایندی‌گو و ایر ایندیا که معمولاً از مسیر ایران برای پرواز به اروپا و آمریکا استفاده می‌کردند، برنامه‌های خود را تغییر داده و اعلام کرده‌اند که تا زمان تثبیت وضعیت و رفع تهدیدات نظامی، از آسمان ایران دوری خواهند کرد.

در نهایت، فشارهای دیپلماتیک و خروج پرسنل غیرضروری آمریکا از پایگاه‌های منطقه‌ای، سیگنال‌های نگران‌کننده‌ای را به صنعت هوانوردی جهان ارسال کرده است. 

وقتی کشورهای بزرگ سطح هشدارهای مسافرتی خود به ایران را به بالاترین حد ممکن (سطح قرمز) می‌رسانند و از شهروندان خود می‌خواهند فوراً خاک این کشور را ترک کنند، شرکت‌های بیمه هواپیمایی نیز پوشش‌های حمایتی خود را برای پرواز در این مناطق محدود یا لغو می‌کنند. 

این زنجیره از عوامل امنیتی، فنی و اقتصادی باعث شده است که حریم هوایی ایران که زمانی یکی از استراتژیک‌ترین کریدورهای هوایی میان شرق و غرب بود، اکنون به یک منطقه پرخطر تبدیل شود که اکثر اپراتورهای معتبر جهانی از ورود به آن اجتناب می‌ورزند تا از تکرار فجایع انسانی جلوگیری کنند.