چرا دوستانمان در شبکه‌های اجتماعی کم‌پیدا شده‌اند؟

العربیه: در حالی که بیش از دو دهه از آغاز عصر شبکه‌های اجتماعی و اشتراک‌گذاری گسترده مطالب در فضای مجازی می‌گذرد، داده‌های جدید نشان می‌دهد که کاربران، به‌ویژه «نسل زد»، که بین 1997 و 2012 متولد شده‌اند، اکنون تمایل کمتری به پست گذاشتن دارند. نسبت به پارسال، حدود یک‌سوم کاربران کمتر در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند.

کایل چایکا، نویسنده آمریکایی، این پدیده را «نقطه صفر پست‌گذاری» می‌نامد؛ وضعیتی که در آن مردم عادی احساس می‌کنند دیگر دلیلی برای به اشتراک گذاشتن وقایع زندگی‌شان به‌صورت عمومی ندارند.

چایکا و کتی کی، خبرنگار «بی‌بی‌سی»، در گفت‌وگویی تحلیلی درباره این روند، معتقدند که شبکه‌های اجتماعی از یک فضای اجتماعی واقعی به یک نمایشگاه پر زرق‌وبرقِ محتوا و تبلیغات تبدیل شده‌اند.

چایکا می‌گوید این تغییر به‌ویژه با تسلط الگوریتم‌ها و ظهور محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی تشدید شده است، و شبکه‌هایی مانند «اینستاگرام» و «فیس‌بوک» اکنون بیش از آن‌که پلتفرمی برای ارتباط اجتماعی باشند، به «تلویزیون» شباهت پیدا کرده‌اند.

به گفته او، بسیاری از کاربران به‌جای پست‌گذاری عمومی، در حال مهاجرت به ارتباطات خصوصی از طریق پیام‌های مستقیم و چت‌های گروهی هستند. در واقع، گرایش جدیدی به‌سمت شبکه‌های اجتماعی شخصی‌تر و صمیمی‌تر پدید آمده که ممکن است مسیر آینده این فضاها را دگرگون کند.

کی نیز به این نکته اشاره می‌کند که برخلاف تصور رایج، جوان‌ترها بیش از نسل‌های قبلی نگران حفظ حریم خصوصی‌شان هستند. چایکا این تغییر را حاصل تجربه‌های منفی کاربران در دهه 2010، مانند شرمساری‌های عمومی و حوادث ناخواسته وایرال (همه‌گیر شدن مطالبی درباره افراد) می‌داند.

او می‌گوید مگر اینکه فرد بخواهد «اینفلوئنسر» شود، دیگر پست‌گذاری عمومی سودی ندارد و خطراتش بیشتر از منافعش است. این تحولات می‌توانند حتی اعتیاد به گوشی و اینترنت را در نسل جوان کاهش دهند.

چایکا پیش‌بینی می‌کند که در پنج سال آینده تعامل کاربران با گوشی‌های‌شان شبیه تماشای تلویزیون خواهد شد؛ که ترکیبی از تولید محتوای حرفه‌ای با هدایت الگوریتم‌ها و تماشای منفعلانه خواهد بود.

اما او همچنین امیدوار است که این دلزدگی از شبکه‌های اجتماعی برای مردم یادآور ارزش ارتباطات واقعی باشد و باعث تقویت تعاملات انسانی شود. به باور وی، شاید دوران پست‌گذاری گسترده فقط یک «انحراف تاریخی» بود، و اکنون زمان بازگشت به تعاملات انسانی واقعی فرارسیده است.