کانال پاناما چگونه ساخته شد؟

العربیه: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری جدید ایالات متحده، اخیرا با اظهاراتش درباره احتمال بازپس‌گیری کانال پاناما توسط آمریکا جنجال به پا کرده است. این کانال که یکی از بلندپروازانه‌ترین پروژه‌های مهندسی جهان است، تاریخی پر فراز و نشیب دارد.

رؤیای احداث کانالی در پاناما به قرن شانزدهم بازمی‌گردد، که واسکو نونز دو بالبوا برای اولین بار از زمین باریک این منطقه عبور و اقیانوس آرام را در سوی دیگر آن شناسایی کرد، و این الهام‌بخش رؤیاهای ایجاد گذرگاهی میان دو اقیانوس شد.

ویلیام پیترسون، ماجراجوی اسکاتلندی، بعدها در اواخر قرن هفدهم یک مسیر تجاری پیشنهاد داد، اما طرح بدفرجام او به مرگ بیش از دوهزار نفر و ورشکستگی مالی اسکاتلند و در نهایت اتحاد آن با انگلستان انجامید.

با پیشرفت‌های فناوری و رقابت‌های ژئوپلیتیکی، در قرن نوزدهم علاقه به حفر کانال دوباره افزایش یافت. فرانسوی‌ها به رهبری فردیناند دو لِسِپ در دهه 1880 تلاش کردند کانالی احداث کنند، اما با چالش‌های مهندسی، فساد و بیماری‌ گسترده روبه‌رو شدند که به مرگ بیست هزار نفر انجامید.

با وجود شکست فرانسوی‌ها، ایده کانال همچنان پابرجا ماند، به ویژه در میان آمریکایی‌ها که آن را کلید ایدئولوژی «سرنوشت موعود» خود می‌دانستند. تحت رهبری تئودور روزولت، ایالات متحده پروژه شکست‌خورده فرانسوی‌ها را خریداری کرد، و کنترل منطقه کانال را از طریق روش‌های بحث‌برانگیز، از جمله حمایت از استقلال پاناما از کلمبیا، به دست آورد.

تلاش‌های ساخت‌وساز آمریکایی، با وجود سازماندهی بهتر، با مشکلاتی نظیر رانش زمین، شرایط سخت کاری، و تبعیض نژادی مداوم علیه کارگران مواجه شد. با این حال، کانال در سال 1914 تکمیل و به یکی از پایه‌های تجارت جهانی تبدیل شد.

گسترش کانال برای افتتاح در آگوست 2014 و همزمان با صدمین سالگرد آن برنامه‌ریزی شده بود. اما این پروژه به دلیل اعتصاب‌ها، افزایش هزینه‌ها، و تردید درباره ثبات مالی کنسرسیوم اسپانیایی که مسئول آن بود، با تأخیرهای چشمگیری مواجه شد. این پروژه اهمیت ژئوپلیتیکی ماندگار پاناما و جذابیت‌ها و خطرات رؤیاهای بزرگ مهندسی را نشان می‌دهد.