نشریه سپاه: ایران از معادله اقتصادی سوریه حذف شده است

العربیه :نشریه «اخبار تحلیل‌های سپاه» در شماره روز سه‌شنبه 26 اسفند 99، ابراز داشت که ایران نهمین شریک تجاری سوریه بوده و حجم تجارت ایران یک هفدهم حجم تجارت ترکیه با سوریه است.

بسیاری از شخصیت‌ها و مقامات نزدیک به سپاه پاسداران، پس از افزایش انتقادات مردمی به حضور در سوریه ادعا کرده‌‌اند که ایران چندین برابر هزینه‌های مادی در سوریه، منتفع شده است. در همین رابطه حسن عباسی، از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران، اردیبهشت 98، ادعا کرده بود که «ایران اگر یک دلار در سوریه خرج کرده چندین برابر آن را پس گرفته و هم اکنون معادن آن کشور دست ایران است.»

برخلاف چنین اظهاراتی نشریه سپاه با اعتراف به اختصاص سهم ناچیزی از بازار سوریه به ایران می‌گوید «با وجود روابط سطح بالای سیاسی و امنیتی ایران با سوریه، اما هنوز روابط اقتصادی در سطح پایینی قرار دارد، به ‌طوری‌که ایران حتی جزء 5 شریک اول تجاری سوریه نیز محسوب نمی‌شود.»

این نشریه با بررسی آمارهای تجارت خارجی سوریه می‌نویسد: «بررسی آمارهای تجارت خارجی سوریه نشان می‌دهد که ایران در سال 2019 نهمین شریک تجاری این کشور بوده و صرفا 99 میلیون دلار کالا به این کشور صادر کرده است ولی کشور ترکیه که در حال حاضر بخشی از خاک سوریه را نیز در اشغال دارد و واردات محصولاتش به این کشور ممنوع است، اولین شریک تجاری سوریه در این سال بوده و 1700میلیون دلار به این کشور صادر کرده است.»

پیشتر محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، نیز در گفت‌وگویی با روزنامه بریتانیایی «فایننشال تایمز» ادعا کرده بود که از این به بعد، هر یک ریال که به هرکسی بدهیم، یک ریال را ادعا خواهیم کرد، زیرا اقتصاد برای ما بسیار مهم است.
او تاکید کرده بود هیچ دلیلی وجود ندارد که ایران به امنیت عراق و سوریه کمک کند و سپس سایر کشورها از مزایای اقتصادی آن بهره‌مند شوند.

این مقایسه‌ها و تحلیل آمار و ارقام اقتصادی پس از آن صورت می‌گیرد که مقامات عالی‌رتبه ایران اغلب حضور ایران در سوریه را با اهداف ایدئولوژیک مانند «دفاع از حرم» و جنگ با «گروه‌های افراطی و تکفیری» توجیه می‌کردند. همچنین گفته می‌شد که اگر نیروهای ایرانی در سوریه و عراق نجنگند، به زودی مجبور خواهند شد در تهران با دشمنان بجنگند.

با افزایش هزینه‌های انسانی به‌ویژه حملات مستمر اسرائیل به مواضع و نیروهای ایرانی در سوریه و شکل‌گیری شعار «سوریه را رهاکن، فکری به حال ما کن» از سوی تظاهرکنندگان ایرانی در تجمعات اعتراضی سال‌های اخیر، نهادها و شخصیت‌های نزدیک به قدرت در ایران تلاش می‌کنند توجیهی اقتصادی برای حضور ایران در سوریه بتراشند و حضور نظامی ایران در سوریه و دیگر کشورهای منطقه را به سود اقتصاد ایران نشان بدهند.

این مواضع نشریه سپاه با برخی اقدامات مرتبط با کم‌ کردن نقش ایران در پرونده سوریه مطابقت دارد. در 21 اسفند بدون دعوت از ایران نشست مشترکی میان قطر، ترکیه و روسیه درباره سوریه برگزار شد و متعاقب آن در 24 اسفند نیروهای روسی، شبه نظامیان وابسته به ایران را از دو میدان نفتی و گازی در حومه الرقه در شمال شرق سوریه اخراج کردند.

این اقدامات نشان می‌دهد که نه تنها در رابطه با منافع اقتصادی بلکه برای محدود کردن نقش نظامی و امنیتی تهران در سوریه نیز میان رقبای ایران تقریبا توافق کاملی وجود دارد.