نظام ایران چگونه ۳ میلیون شهروند خود را در بازار بورس فریب داد

العربیه :بورس تهران به دنبال سونامی عظیم فروش عنان گسیخته سهام، دچار کاهش شاخص‌ها شده که زیان‌های هنگفتی را برای سرمایه گذاران داخلی برجای گذاشته که سراسیمه و در پی به بورس گذاشتن شرکت‌های دولتی وارد بازار بورس شده بودند.

به گفته تحلیل گران فاینشنال تایمز به بورس گذاشتن شرکت‌های دولتی ایران همزمان با کاهش شدید بازار مالی تهران در گرماگرم روند تصحیح و بازگشت به سیاست‌های بازار پس از رشد حباب وار بازار بورس بود که ظواهر امر گویای مبالغه آمیز بودن آن برای شرکت‌های دولتی زیان دیده از کرونا و تحریم‌های آمریکا است.

شاخص اصلی بورس تهران در پایان معاملات دوشنبه 5 اکتبر شاهد کاهش حدود 28% بود که بدترین کاهشی است که بازار در مقایسه با نقطه اوج آن در اوت گذشته بعد از چندین ماه از به بورس گذاشتن سهام شرکت‌های دولتی و هجوم سراسیمه شهروندان برای خرید سهام و زیان های هنگفت در پی موج فروش سهام بود که بازار اکنون شاهد آن است.

به گفته یکی از تحلیل گران مالی بازار تهران به فاینشنال تایمز که از بیم پیگرد نخواست نامش فاش گردد، «دولت تنها طرف برنده در این ماجرا است که از فروش دارایی‌های خود چنین پول‌هایی را بدست آورد و توانست درعین حال با جذب نقدینگی اضافی در بازار، از شدت نوسان‌های بازار ارز بکاهد. طرف بازنده نیز شهروندان ایرانی هستند که دراین بازر سرمایه گذاری کردند».
فریب دهی میلون‌ها تن
به نظر سعید لیلاز دیگر اقتصاددان ایرانی، موج اخیر فروش که در بازار حباب گونه بورس اتفاق افتاد و سپس از سوی دولت ایران هم بزرگنمایی گردید، ناشی از موج خرید بی‌سابقه از سوی شهر وندان ایرانی بود که برای نخستین بار وارد بازر پول شدند که منجر به ترکیدن این حباب شد.

به نوشته این روزنامه، بر أساس ازریابی رسانه‌های ایران، شمار سرمایه گذاران جدید ایرانی در بازارهای مالی به 3 میلیون شهروند رسیده که از مارس گذشته تا ژوئیه وارد بازار شدند در حالیکه تا پیش از برنامه دولت برای عرضه شرکت های دولت به بازار بورس تهران از مارس گذشته ،حدود 600 هزار نفر می شد.

به گفته یک منبع آگاه دولتی به فاینشنال تایمز، میانگین خرید یک سهام دولتی از سوی یک شهروند از چند صد دلار بیشتر نشد.
پول‌های دود شده
این در حالی بود که با کاهش بهای پول ملی و زیان‌های وارد شده بر بازار سهام، امیدهای شهروندان ایرانی در تامین نیازهای حیاتی خود بر باد رفت و زیان‌های شدید ناشی از فروپاشی ریال و تحریم‌های آمریکا علیه ایران متوجه آنها شد.

برای رقیه زن 37 ساله ایرانی، أمور خیلی بدتر از پیش بینی ها اتفاق افتادند زیرا این زن که در یکی از باشگاه‌های ورزشی کار می‌کند، تمامی پس انداز 8 ماه خود را که برای خریداری یک ماشین لباس شوئی جدید کنار گذاشته بود، در یک چشم بهم زدن از دست داد.

رقیه به فاینشنال تایمز گفت: «من 10 میلیون تومان از پس انداز خود (معادل 524 دلار)را در بازار بورس در ژوئن گذشته سرمایه گذاری کردم.نکته این بود که قیمت ماشین لباس شوئی که من درصدد خریداری آن بودم ظرف این مدت ،دو برابر شد اما سهام من در بازار بورش به اندازه 80% دچار کاهش قیمت شد».

ماسیج ووجتال مسئول ارشد سرمایه گذاری در امتلون کاپیتال که بزرگترین صندوق ذخیره ارزی است که در ایران سرمایه گذاری می کند، می گوید که شهروندان ایرانی به دلیل اقدامات دولت، به بازار بورس کشده شدند و همین موضوع، بسیاری از آنها را وادار به فروش املاک خود برای سرمایه گذاری در بازار کرد و که در نتیجه باعث از میان رفتن دارایی آنها شد.
آخرین پناهگاه
دولت ایران پیشتر در سال جاری و با افزایش فشارهای ناشی از پاندمی کرونا که بنا به ارزیابی های دولتی به بیکار شدن 5 میلیون ایرانی معادل به 20% نیروی کار کشور شد، متوسل به ایده فروش دارایی های دولتی گردید.

در پژوهش صادره شده از پارلمان ایران در مارس گذشته آمده است که اقتصاد ایران به میزان 18.5% در سال جاری کوچک خواهد شد در حالی که در سال 2019 با تشدید تحریمهای آمریکا، نزدیک به 9% کوچک شده بود.

دولت ایران در راستای تلاش خود برای مقابله با پیامدهای پاندمی کرونا، نزدیک به 20% از بودجه جاری خود بالغ بر 36.6 میلیارد دلار را برای رویارویی با پیآمدهای کرونا اختصاص داد و نزدیک به یک میلیارد یورو را از صندوق توسعه ملی برای مقابله با تبعات ویرانگر این ویروس، برداشت کرد.

تهران برای نخستین بار از سال 1960 خواهان وام 5 میلیارد دلاری بانک جهانی شده است