بذر سرطان در ۵۰ سال پیش از ظاهر شدنِ بیماری در بدن کاشته میشود
رأی دهید
نتیجه یافتههای گستردهترین تحقیقی که تاکنون درباره جهشهای ژنتیکی انجام شده است، نشان میدهد: نشانههای اولیه سرطان سالها و حتی دههها پیش از تشخیص میتواند در فرد ظاهر شود.
نتیجه این پژوهش که در ژورنالِ نیچر چاپ شده است، نشان میدهد از هر ۵ جهش ۱ جهش «رویدادی بسیار زودهنگام» است که میتواند به شکلگیری تومور در بدن بینجامد. این به این معنی است که جهشهای منجر به سرطان میتوانند در دورانِ کودکی فرد شکل گرفته باشند.
این پژوهش نشان میدهد، حتی در موردِ سرطانِ تخمدان که پیش از این «قاتل خاموش» شناخته میشد نیز تغییراتِ منجر به سرطان «بسیار زودهنگام» - حتی تا ۵۰ سال پیش از بروزِ سرطان - در فرد رخ میدهد. سرطانِ تخمدان در زمره سرطانهایی است که در مراحل پیشرفته و با مراجعه بیمار به پزشک و شکایت از بیاشتهایی و نفخ تشخیص داده میشود.
این یافتهها، که بر اساس نمونهگیری از بیش از ۲۵۰۰ نوع تومور و ۳۸ نوع سرطان به دست آمده است، نشان میدهد که پنجره فرصتی، که در آن بیماری در مراحل ابتدایی تشخیص داده میشود و بنابراین قابل درمان است، بسیار طولانیتر از چیزی است که پیش از این تصور میشد. درواقع، در آینده میتوان با غربالگریِ کودکان سرطان را پیشبینی و از بیمار شدنِ آنها در بزرگسالی پیشگیری کرد.
پیتر ون لو، نویسنده ارشد این پژوهشِ عظیم که در مؤسسه فرانسیس کریک در لندن مستقر است، میگوید: «شگفتانگیزترین بخشِ این پژوهش آن است که نشان میدهد چطور برخی از تغییراتِ ژنتیکی سالها پیش از تشخیص و سالها پیش از شکلگیریِ سرطان و در بافتِ سالم رخ میدهند.
دستیابی به این الگو به این معنی است که میتوانیم آزمایشهای تشخیصیِ جدیدی را طراحی کنیم که علائم سرطان را بسیار پیش از بروز آن نشان دهند. سرطان پنجره فرصتی دارد.»
کِلِمنسی جولی، نویسنده همکار در این پژوهش، نیز میگوید: «پژوهش نشان میدهد برخی از تغییرات ظاهراً سالها پیش از آنکه نشانههای سرطان در فرد بروز کند، در او رخ میدهند.»
مطالعه جولی و همکارانش نشان میدهد، در حدودِ نیمی از جهشها در فقط ۹ ژن رخ میدهد که یعنی تعدادِ اندکی ژنِ رایج وجود دارد که به عنوانِ محرک عمل و سلولهای سالم را در به مسیرِ سرطانی شدن منحرف میکنند.
ممکن است در آینده بتوان این جهشها را با استفاده از آنچه بافتبرداریِ مایع نامیده میشود، تشخیص داد. بافتبرداریِ مایع یک نوع آزمایشِ ژنتیکی برای تشخیصِ جهش در دیانایِ آزاد در گردش است که در خون حمل میشود، این دیانای میتواند وجودِ تومورها در جاهای دیگر بدن را مشخص کند.
کشفِ این نکته که بذرهای سرطان سالها پیش از ظاهر شدنِ نخستین نشانههای آن در بدن کاشته میشود به این معنی نیست که معاینههای فعلیِ دورهای برای پیشگیری از سرطان به سرعت متوقف خواهد شد. بلکه به این معنی است که افرادی که خطر ابتلا به سرطان در آنها بالاتر است را میتوان در مراحل ابتداییتر تشخیص داد.
ون لو میگوید: «پزشکان میتوانند این جهشهای اولیه را تشخیص دهند و در بیمارانی که نتایج این آزمایشها در آنها مثبت است، تصویربرداریهای حساس انجام دهند.»
او میافزاید: «چنین چیزی ممکن است در حال حاضر علمی-تخیلی به نظر برسد، اما امکان دارد که در آینده بتوان سلولهای سرطانی را در یک جلسه تشخیص داد و از بین برد.»
سلولهای انسانی میلیاردها بار دچار جهش میشوند، اما فقط تعدادی از این جهشها که به جهشهای پیشبرنده معروفند، میتوانند منجر به سرطان شوند.
این پژوهش بخشی از پژوهشی با عنوانِ Pan-Cancer Analysis of Whole Genomes project
است که یک همکاریِ بین المللی برای تعیین الگوهای جهش ژنتیکیِ منجر به سرطان است.
