دستور پخت سمبوسه در قرن شانزدهم

سمبوسه را غذای جنوبی می‌دانیم، ولی در این نسخه خطی دستور آن را در یکی از کتب قدیمی هند آورده‌ایم. این کتاب، به دستور یکی از پادشاهان هند در قرن شانزده میلادی به فارسی نوشته شده است.
فرادیدl کتاب نعمت‌نامه ناصرشاهی، برای سلطان غیاث‌الدین خلجی (سلطنت ۱٥۰۰-۱٤٦۹) که پادشاه مالوا بوده نوشته شده و پسرش ناصرالدین شاه (سلطنت ۱٥۱۰ – ۱٥۰۰) آن را کامل کرده است.

 

به احتمال بسیار زیاد، بخش اول اثر، دست کم در نیمه دوم حکومت غیاث‌الدین شاه نوشته شده، و بخش دوم احتمالاً بعد از به قدرت رسیدن پسرش در سال ۱٥۰۰، تألیف شده است. پنجاه تصویری که در کتاب آمده تلفیقی از مکتب نقاشی شیراز «ترکمن» (رایج در نیمه دوم قرن پانزدهم) و سبک پیشروی هندی را به نمایش می‌گذارد، این گرایش به ویژه در استفاده از رنگ‌ها و شیوه پوشاک و معماری مشهود است.
 
در تصویر با خطی خوانا و زیبا دستور پختن سمبوسه آمده است:
 
«سنبوسه غیاث شاهی. قیمه خوب پخته با هم‌چندِ آن پیازِ قیمه کرده و زنجبیلِ خردکرده ربع آن، و نیم تولچه سیرِ آس کرده، همه یکجا بیامیزد؛ و زعفران سه تولچه در گلاب آس کرده، با قیمه بیامیزد، و از میان شوربا بادنجان بیرون آرند و با قیمه یکجا کرده، در سنبوسه پر کنند، در میان روغن برشته سازند، خواه که از نان تنک خشکه باشد یا از نان میده یا از خمیر خام، هرسه جنس سنبوسه بپزد، لذیذ باشد.»
نمونه‌ای دیگر از دستورهای غذایی نعمت‌نامه ناصرشاهی در زبان فارسی نمونه‌های دیگری هم از کتاب‌های آشپزی وجود دارد که از میان آن‌ها می‌توان به کنز الاشتها ابواسحاق اطعمه اشاره کرد.
 
در این اثر نیز می‌توان دستور غذاها، شربت‌ها و شیرینی‌ها را خواند. این کتاب به شعر است و در سال ۹۷۰ قمری نوشته شده است. این کتاب را اولین بار میرزا حبیب اصفهانی از روی نسخه خطی موجود در کتابخانه برتانیا در استانبول چاپ کرد. نمونه‌ای از یک صفحه آن را که در کتابخانه ملک موجود است می‌آوریم.
رأی دهید
نظر شما چیست؟
جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.
  • +271رضا پهلوی از کشورهای عرب خلیج فارس خواست تا برای به‌رسمیت شناختن «دولت گذار» آماده شوند
  • +236تشکر ایرانی‌ها از اسرائیل جلوی چشم طرفداران حماس؛ رضا پهلوی به این مداخله بسیار نیاز بود
  • +190شاهزاده رضا پهلوی: نیازهای ضروری خود را تهیه کنید، در خانه بمانید و در انتظار «فراخوان نهایی» من باشید
  • +175شاهزاده رضا پهلوی: عزم آمریکا و اسرائیل برای نابودی سپاه از حمایت مردم ایران برخوردار است
  • +161وقتی ۳۰ هزار نفر کشته شدند سکوت کردید؛ حالا برای زیرساخت‌ها فریاد می‌زنید؟
  • +156ترامپ: بمباران مدرسه دخترانه در ایران کار جمهوری اسلامی بود
  • +154نتانیاهو خطاب به ایرانیان: در روزهای آینده شرایطی فراهم می‌شود تا سرنوشت خود را به دست بگیرید
  • +146پلیس لندن راهپیمایی روز قدس را ممنوع کرد
  • +142مدیر عامل فولاد شاهرود هنگام خروج از کشور با ۳ میلیون دلار پول نقد دستگیر شد
  • +129وزیر دفاع اسرائیل: سردخانه‌ها پر از اعضای بسیج و سپاه است اما جمهوری اسلامی با قطع اینترنت این را به مردم نمی‌گوید