نان چاودار بخورید و چاق نشوید

در سال‌های اخیر که کیفیت نان مورد اهمیت قرار گرفته است، اهمیت غذایی چاودار جای خود را در مصرف نان باز کرده است. کیفیت و قابلیت پخت آن بهتر از جو، برنج، ارزن و ذرت می‌باشد. ظاهر نان چاودار اندکی متفاوت با نان‌های معمولی است و علت آن هم تیرگی و فشردگی بافتی است که ایجاد می‌کند. با این حال، این نان دارای قابلیت برشی خوبی است و جزو نان‌های خوشمزه و مطبوع طبقه‌بندی می‌شود.
 
چاودار چیست؟
چاودار Secale montanum غله‌ای از خانواده گندم است. نانی که از آن تهیه می‌شود، چون فاقد گندم است هضم ساده دارد و بدون نفخ است. این نان سرشار از فیبر است. ارزش غذایی بالایی دارد. در شخص به سرعت ایجاد سیری می‌کند و باعث حل مشکلات یبوست می‌شود.
 
فیبر در رژیم غذایی با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سرطان روده و دیابت همراه است و همچنین به کاهش وزن و هضم خوب غذا هم کمک می‌کند. این نان، میل شما به خوردن را کمتر کرده و احساس گرسنگی را که معمولا به شما دست می‌داد کاهش می‌دهد و این موضوع برای زمانی که شما برنامه کاهش وزن دارید بسیار مناسب است.
چاودار که به گندم سیاه هم شهرت دارد در مناطقی که گندم کشت نمی‌شود، به راحتی قابل‌کشت است، ولی در دنیا از نظر اهمیت، جزو غلات درجه دو محسوب می‌شود و بر خلاف گندم به طور معمول به عنوان غله کامل مصرف می‌شود. شکل ظاهری آن شبیه گندم، با اندازه کمی کوچکتر و رنگ تیره و خاک آلود است. فاقد پوسته می‌باشد و ترکیب‌های آن هم مانند سایر غلات است، البته با این تفاوت که چربی کمتری دارد.
 
چاودار از منابع خوب منیزیم، سلنیوم، منگنز، فسفر و ویتامین B۱ می‌باشد. علاوه بر ویتامین، مواد معدنی و آنتی اکسیدان‌ها، این غله منبع بسیار خوبی از فیبر‌های محلول و نامحلول است. به دلیل دارا بودن آهن و منیزیم که به ساخت گلبول‌های قرمز و تبدیل غذا به انرژی کمک می‌کنند.
 
تهیه نان از چاودار در برخی کشور‌ها از جمله ایران در گذشته وجود داشته و هنوز هم در کارگاه‌های نانوایی از مخلوط آن با آرد گندم، نان چاودار با نام روگن تولید می‌شود.
 
نان چاودار مناسب کاهش وزن
نان چاودار یا روگن سطح گلوکز خون را تا مدتی ثابت نگه می‌دارد و این یعنی شما کمتر به خوردن فکر خواهید کرد. غله موجود در این نان، در معده، آب زیادی جذب می‌کند، متورم می‌شود و به این‌ترتیب، نوعی سیری کاذب را برای فرد به وجود می‌آورد. افزون بر جذب آب، فیبر موجود در چاودار در معده ژلاتینه و متورم می‌شوند و در حقیقت این امر هم منجر به احساس سیری کاذب می‌شود. در مطالعه‌ای نشان داده شد، کسانی که از چاودار به جای گندم استفاده می‌کنند، چربی بیشتری از دست داده و کلسترول کمتری دارند.
 
با وجود همه محاسن این نان، مثل هر غذای دیگر، اگر در مصرف نان چاودار زیاده روی کنید، از میزان مصرف کالری مجاز تجاوز کرده و به رژیم غذایی خود صدمه می‌زنید. در هر حال نان چاودار به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی کم کالری قابل اعتماد ممکن است به شما در دستیابی به وزن مورد نظر کمک کند.

 
نان چاودار و مبتلایان دیابت
شاید بدانید که افراد مبتلا به دیابت در خوردن نان باید احتیاط کنند. نان چاودار دارای مواد مغذی مفیدی است و تاثیر اندکی بر افزایش قند خون دارد. مصرف نان چاودار و جو دوسر برای افراد دیابتی از مصرف نان گندم بهتر است.
 
نان چاودار و مبتلایان سلیاک
شاید شنیده باشید که افرادی به گلوتن حساسیت دارند. در این بیماری گوارشی پرز‌های روده باریک آسیب دیده و در جذب مواد اختلال دارد. در صورتی که بیماران مبتلا به سلیاک، پروتئین‌های دسته گلوتن را مصرف کنند دچار مشکل می‌شوند.
 
چاودار داری مقادیر بسیار کمتری از گلوتن نسبت به گندم و دیگر غلات است، بنابراین افرادی که نسبت به آن حساسیت دارند هم می‌توانند از این نان استفاده کنند. با این حال کسانی که عدم تحمل گلوتن دارند یا اینکه به بیماری سلیاک مبتلا هستند، بهتر است که از مصرف آن اجتناب کنند.