دم‌نوش‌های گیاهی چه ضرری دارند؟

یک فوق تخصص خون و آنکولوژی گفت: قهوه، دم‌نوش‌های گیاهی و شکلات داغ مانع جذب آهن می‌شوند. دکتر مهیار منصوری با بیان اینکه ‍ کم‌خونی فقر آهن (Irondeficiency anemia) شایع‌ترین گونه کم‌خونی بوده و ناشی از کمبود آهن در تغذیه، دفع بیش‌ازحد خون در بلندمدت (مانند خونریزی گوارشی) و یا سوء جذب آهن رخ می‌دهد، اظهار کرد: شایع‌ترین مشکل علائم عمومی این عارضه احساس سستی، خستگی همیشگی یا هنگام فعالیت و احساس کسالت عمومی است.
 
وی اضافه کرد: سایر علائم سرگیجه کاذب، ابتلای مکرر به بیماری‌های ویروسی مانند سرماخوردگی، ناخن‌های قاشقی شکل (گودشدن روی ناخن)، هرزه‌خواری، خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاهاست. منصوری بیان کرد: کمبود آهن گاهی سبب رنگ‌پریدگی و زخم غیرطبیعی گوشه لب می‌شود.
 
وی با اشاره به شیوع و علل این عارضه گفت: کم‌خونی و کمبود آهن شایع‌ترین گونه کم‌خونی بوده و به علت مقدار ناچیز آهن در غذا یا نبود جذب گوارشی آن برای جبران آهن از دست رفته در عادت ماهانه یا بیماری است. این فوق تخصص خون و آنکولوژی با بیان اینکه آهن قسمتی اصلی در ترکیب هموگلوبین است و کمبود آن سبب کاهش ورود هموگلوبین به داخل گلبول قرمز می‌شود، تصریح کرد: در ایالات متحده، ۲۰ درصد زنان در سنین باروری در مقایسه با ۲ درصد مردان بالغ، به کم‌خونی و کمبود آهن دچار هستند.
 
منصوری یادآور شد: علت اصلی کم‌خونی کمبود آهن در زنان هدر رفتن خون در زمان عادت ماهانه است و کمبود آهن بدون کم‌خونی در دختران نوجوان سبب پائین افتادن کیفیت تحصیلی و ضریب هوشی می‌شود. کمبود آهن شایع‌ترین حالت کمبود یک عنصر بایسته در سراسر جهان است.
 
وی با اشاره به اینکه کم‌خونی کمبود آهن همچنین می‌تواند به علت زخم‌های خونریزی دهنده دستگاه گوارش باشد، تأکید کرد: آزمایش خون پنهان در مدفوع (Fecal occult blood test)، آندوسکوپی قسمت فوقانی دستگاه گوارش و کولونوسکوپی قسمت انتهایی دستگاه گوارش باید برای تشخیص زخم‌های خونریزی دهنده صورت گیرد.
 
این فوق تخصص خون و آنکولوژی خاطرنشان کرد: در زنان یائسه و مردان، احتمال اینکه مشکل خونریزی دستگاه گوارش به عللی مانند اولسرپپتیک، پولیپ کولون و یا سرطان کولورکتال باشد، خیلی بیشتر از سایر علل است. از علل شایع کم‌خونی کمبود آهن، آلودگی با انگل کرم قلاب‌دار، آمیب، شیستوزومیاز و تریکوریس تریکیورا (کرم شلاقی) است.
 
این فوق تخصص آنکولوژی با بیان اینکه کاهش هماتوکریت و هموگلوبین که با کوچک شدن حجم گلبول‌های قرمز (میکروسیتیک شدن) همراه است، یادآور شد: سطح سرمی فریتین و آهن خون نیز کاهش و سطح ظرفیت پیوند برای آهن (TIBC) افزایش‌یافته است. وی گفت: گلبول‌های قرمز در زیر میکروسکوپ، بیشتر هیپوکروم (رنگ‌پریده) و میکروسیت (کوچک) هستند.
 
این پزشک فوق تخصص با بیان اینکه ترکیبات دارای آهن مانند فروس سولفات در درمان و پیشگیری از کم‌خونی فقر آهن به کار می‌رود، افزود: مصرف گوشت و جگر، مغزها مانند پسته، ماهی، زرده تخم‌مرغ، سبزی‌های دارای برگ سبز تیره مانند جعفری، اسفناج و حبوبات مثل عدس و لوبیا همچنین میوه‌های خشک (مانند برگه‌ها) و دانه‌های روغنی مفید است.
 
منصوری با بیان اینکه مصرف ویتامین ث بعد از غذا (مانند آب‌لیمو) موجب افزایش جذب آهن و مصرف چای و قهوه موجب کاهش جذب آهن می‌شود، خاطرنشان کرد: در حقیقت تانن موجود در چای و آهن دو عنصری هستند که به هم می‌چسبند و دفع می‌شوند، بنابراین آهن جذب بدن نمی‌شود. به همین دلیل همه افراد (خصوصاً کسانی که به کم‌خونی مبتلا هستند)، بهتر است نوشیدن چای را به دو ساعت بعد از غذا موکول کنند.