نگاهی به ترتیبات غیر معمول مسلمانان و مسیحیان در مناطق مقدس اورشلیم در ۸۰۰ سال اخیر

هنگامی که هوا تاریک می شود، «ادیب جوده» مسلمان، از کوچه پس کوچه های بخش باستانی اورشلیم که حصاری آن را دربر گرفته، کلید به دست، به سوی یکی از مقدس ترین اماکن مذهبی مسیحیان رهسپار می شود.
 
خانواده جَودة از متشخص ترین خانواده های قدیمی اورشلیم است و از این رو، قرن ها پیش، کلید آهنین و سنگین «کلیسای قیامت» به دست آن ها سپرده شده است. باور مسیحیان آن است که حضرت عیسی در این مکان مصلوب و به خاک سپرده شد.
 
ادیب جَودة می گوید که سابقه این امر به دوران صلاح الدین ایوبی باز می گردد که در سال ۱۱۸۷ میلادی اورشلیم را از دست صلیبیون بیرون آورد.
 
ادیب جودة الحسینی، کلید دار کلیسای قیامت می گوید: «حرفی نیست؛ به شرافت قسم، حرفی نیست که یک مسلمان کلید کلیسای قیامت را در دست داشته باشد – کلیسائی که مهمترین مکان مقدس مسیحیت است. این واقعا یک افتخار است».
 
یکی دیگر از قدیمی ترین خانواده های متشحص مسلمان در اورشلیم، خانواده نُصیبه نیز، یک ماموریت تشریفاتی دارد و آن، گشودن و بستن درهای بزرگ کلیساست – کاری که تا به امروز آن ها ادامه می دهند، و انگشتانی قوی می خواهد، زیرا کلید کلیسا سی سانتیمتر طول دارد و وزن آن به ۲۵۰ گرم می رسد.
 
تاریخدانان درباره ریشه های این قرار، اختلاف نظر دارند. برخی می گویند که صلاح الدین از آن جهت تولیت این مکان را بر عهده دو خانواده متشخص مسلمان نهاد که بر سیادت اسلام بر مسیحیت در این شهر تاکید کند.
 
این امر مفاهیم مالی نیز داشت، زیرا از زائران مسیحی مالیات گرفته می شد.
 
قدیمی ترین سند موجود در این باره متعلق به قرن شانزدهم است. جوده ده ها فرمان را با امضای حاکمان امپراطوری عثمانی ارائه می کند که کلید داری این مکان را به خانواده او سپرده بودند.
 
جودة می گوید که کلید کنونی متعلق به ۸۰۰ سال پیش است. کلید دیگری نیز داشته، که پس از چند قرن استفاده، خراب شده است.
 
ادیب جودة الحسینی، کلید دار کلیسای قیامت می گوید: «از سال ۱۱۸۷ تاکنون، خانواده من این ماموریت را انجام می دهد و به آن افتخار می کند. من از هشت سالگی این کار را آموختم. این از پدر به فرزند منتقل می شود. حالا سی سال است که من این وظیفه را انجام می دهم. احساسم این است که کلیسای قیامت در واقع خانه دوم من است».
 
تولیت اداره کردن بخش های مختلف کلیسا به فرقه های ارتدوکس های یونانی، ارامنه و همچنین کاتولیک های پیرو واتیکان سپرده شده، امری که گاهی بحث درباره این که چه کسی مسوول چه قسمتی است، موجب تنش می شود.
 
سپردن کلید درهای یکی از مقدس ترین کلیساهای مسیحی به دست خانواده های مسلمان، به نوعی موجب حفظ آرامش بین فرقه های مختلف مسیحی می شود. برخی کارشناسان حتی می گویند این کلیسای قدیمی در اورشلیم، می تواند نمونه همزیستی بین ادیان باشد.