مجوز تزریق آب نمک بجای آدرنالین در درمان ایست قلبی

استفاده از شوک الکتریکی (دفیبریلاتور) در درمان ایست قلبی

از پاییز امسال، در یک طرحی مطالعاتی در بریتانیا، برای برخی بیمارانی که دچار ایست قلبی شده‌اند بجای آدرنالین، دارونما تزریق می‌شود.

هدف این طرح بررسی سودمندی یا ضرر آدرنالین در درمان ایست قلبی است.

اما مجوز برای اجرای این طرح، بعد از بحث‌ها و ملاحظات اخلاقی بسیار مفصل صادر شده است.

سالانه پنجاه هزار نفر در بریتانیا، بیرون بیمارستان دچار ایست قلبی می‌شوند، از این بین تنها هشت درصد زنده می‌مانند.

اما تردیدهایی که در مورد فایده و خطرات آدرنالین وجود دارد، یک تحقیق روشنگر را ضروری کرده است.

با این حال تحقیق در مورد اورژانس‌های پزشکی که بیمار در مرز مرگ و زندگی قرار دارد بسیار دشوار است، چرا که اساس تحقیقات مدرن پزشکی بر رضایت است، رضایت تمام طرف‌های درگیر، اما در نبرد مرگ و زندگی بیمار معمولا بهوش نیست تا نظر او پرسیده شود و رضایتش جلب شود.

اما برای روشن شدن تکلیف آدرنالین در ایست قلبی، هیچ راه دیگری بجز انجام چنین تحقیقی وجود ندارد.

پروفسور پیتر وایسبرگ از متخصصان انجمن قلب بریتانیا می‌گوید: "نگرانی ما این است که ضرر آدرنالین بیشتر از منفعتش باشد. تنها راهی که برای پاسخ دادن به این سوال حیاتی وجود دارد انجام تحقیقی است که بدقت طراحی‌ شده باشد."

"تحقیق در شرایطی که وضعیت بیمار بحرانی تر از آن است که از او رضایت گرفته شود بسیار سخت است."

"اما از آن غیر قبول‌تر، این است که ضرر درمان ِ انجام شده بیشتر از منفعتش باشد."

به گفته دکتر دانیل سوکول متخصص اخلاق پزشکی، "بحث بر انگیزترین بخش این تحقیق این است که این کار بدون اطلاع و رضایت بیمار انجام می‌شود، بیماری که مداخله پزشکی برایش به معنای مرگ و زندگی است."

"سوال این است که آیا این تحقیق اینقدر فواید بالقوه دارد که بخاطرش از اخذ رضایت مناسب صرف نظر کنیم؟"

اما در نهایت مجوز اجرای طرح صادر شده، از این رو در انگلیس و ولز بدون اخذ رضایت به برخی از کسانی که دچار ایست قلبی شده‌اند بجای آدرنالین، آب‌نمک تزریق می‌شود.

به خانواده بیمار نیز گفته نمی‌شود آیا به او آدرنالین تزریق شده یا نه.

در حال حاضر مهمترین اقدامات برای احیا بیماری که دچار ایست قلبی شده عبارتند از: ماساژ قلبی (CPR)، شوک الکتریکی و تزریق آدرنالین.

با اینکه بیش از پنجاه سال است آدرنالین تقریبا در تمام کشورهای دنیا در پروتکل‌های درمانی ایست قلبی جای ثابتی دارد اما شواهد علمی برای سودمندی آن کافی نیست.

در بیست سال گذشته برخی دانشمندان اظهار نگرانی کرده‌اند که آدرنالین نه تنها در بکار افتادن قلب تاثیری ندارد بلکه باعث آسیب مغزی می‌شود.

هدف اصلی استفاده از آدرنالین در درمان ایست قلبی، جلوگیری از روی هم خوابیدن رگها، افزایش فشار خون در سرخرگ آئورت و بهبود خونرسانی به عضله قلب در حین احیای قلبی ریوی است.

تصور می‌شود آدرنالین احتمال برگشت نبض، یعنی مهمترین هدف احیا را زیاد می‌کند.

اما آنچه اخیرا بیشتر مد نظر قرار گرفته کیفیت زندگی بیمار در درازمدت تا درمان هایی که منفعت کوتاه مدت را در نظر دارد.

برخی تحقیقات نشان می‌دهند با وجود اینکه استفاده از آدرنالین در ایست قلبی، احتمال تپش مجدد قلب را بیشتر می‌کند، اما کیفیت زندگی بیمار و کارکرد مغز پایین‌تر می‌آید.