ایران در رتبه ۷۶ توسعه انسانی در بین کشورهای جهان

برنامه توسعه سازمان ملل در تازه‌ترین گزارش «شاخص توسعه انسانی» که روز پنج‌شنبه ۲۴ اسفند در رسانه‌ها منتشر شده است، ایران را از لحاظ توسعه انسانی در ردیف ۷۶ در میان ۱۸۷ کشور قرار داده است.
 

بر اساس رده‌بندی این نهاد وابسته به سازمان ملل، نروژ، استرالیا و ایالات متحده آمریکا به ترتیب در رده اول تا سوم از لحاظ بهترین شاخص توسعه انسانی قرار دارند.
 
گزارش توسعه انسانی‌، گزارشی بین المللی است که هر ساله توسط برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) تدوین می‌شود و اولین گزارش آن در سال ۱۹۹۰ منتشر شد.
 
این گزارش، شاخص توسعه انسانی را با توجه به عوامل مختلفی از جمله سطح پیشرفت ملی در زمینه سلامتی و بهداشت، همچنین آموزش و درآمدهای افراد مورد بررسی قرار می‌دهد که فرا‌تر از محاسبات سنتی پیشرفت انسانی بر مبنای دارایی‌های اقتصادی هر کشور است.
 
هر ساله گزارش برنامه توسعه سازمان ملل تحت یک عنوان خاص منتشر می‌شود و عنوانی که سال جاری بر گزارش این نهاد بین المللی نهاده شده است «خیزش جنوبی؛ ترقی انسانی در جهانی متنوع» است.
 
این گزارش ۱۸۷ کشور را از لحاظ شاخص توسعه انسانی به چهار گروه کشورهایی با شاخص انسانی بسیار پیشرفته، پیشرفته، متوسط و ضعیف طبقه بندی می‌کند.
 
نمرات شاخص توسعه انسانی ارقامی از صفر تا یک است و هرچه به عدد ۱ نزدیک‌تر باشد نشان دهنده موقعیت بهتر آن کشور در رده بندی این نهاد است.
 
ایران با نمره ۰.۷۴۲ برای سال ۲۰۱۲ در ردیف ۷۶ جدول رده بندی برنامه توسعه سازمان ملل قرار گرفته است که نسبت به سال ۲۰۱۱ دو پله افت داشته، اما در مجموع نسبت به سال ۲۰۰۷ تا ۷ پله پیشرفت داشته است.
 
طبق این گزارش، شاخص توسعه انسانی ایران در سال ۱۹۸۰ میلادی (۱۳۵۹)، ۰.۴۴۳ بوده است. این شاخص ده سال بعد در ۱۹۹۰ میلادی ( ۱۳۶۹) به ۰.۵۴۰ رسیده است.
 
شاخص توسعه انسانی ایران در سال ۲۰۱۰ میلادی (۱۳۸۹) به ۰.۷۴۰ رسیده است و در سال‌های اخیر تقریبا در همین سطح باقی مانده است.
 
سرانه درآمد ناخالص ملی ایران برای سال ۲۰۱۲ حدود ۱۰،۶۹۵ دلار (با نرخ دلار PPP ثابت ۲۰۰۵) و امید به زندگی هنگام تولد ۷۳،۲ سال برآورد شده است.
 
PPP یک تئوری درباره «تعادل بلندمدت» در بازار ارز است.
 
از میان سایر همقطاران ایران با شاخص توسعه انسانی پیشرفته روسیه در ردیف ۵۵، قزاقستان ردیف ۶۹، گرجستان ۷۲، آذربایجان ۸۲ و ارمنستان در ردیف ۸۷ قرار دارند.
 
این گزارش کشورهای ترکمنستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و مولداوی را نیز در میان کشورهایی با رشد انسانی متوسط معرفی کرده است.
 
کشورهای پاکستان در ردیف ۱۴۶ و افغانستان در ردیف ۱۷۵ جزو بد‌ترین کشور‌ها از لحاظ شاخص رشد انسانی هستند.