صادرات گاز ایران به دو متولی سپرده میشود
شرکت صادرات گاز ایران پس از ۱۰ سال کار و در پی منفی شدن تراز تجارت جهانی گاز ایران منحل شد. از این پس، وظیفه صادرات گاز طبیعی به مدیریت بازرگانی شرکت ملی گاز و صادرات گاز مایع به امور بینالملل شرکت نفت واگذار میشود.
خبرگزاری مهر در روز شنبه (۱۴ ژوییه/۲۴ تیر) از انحلال رسمی شرکت صادرات گاز ایران در اواسط تیرماه خبر داده است. با این تصمیم، اختیارات شرکت صادرات گاز در امر خرید، فروش، ترانزیت و سوآپ گاز در قالب یک مدیریت به شرکت ملی گاز محول میشود. خبرگزاری مهر مینویسد که این "نسخه جدید"، پیاده سازی سیاست دو سال قبل وزیر سابق نفت ایران، سید مسعود میرکاظمی است.
وزیر نفت پیشین ایران خواستار منحل شدن شرکت صادرات گاز بود اما شرط آن را تشکیل ساختاری جدید به عنوان مدیریت بینالملل در شرکت ملی گاز قید میکرد.
ایران نزدیک به ۱۹ درصد از ذخایر گاز دنیا را در اختیار دارد اما سهم این کشور از تجارت جهانی گاز با وجود تقاضای روزافزون این منبع انرژی، کمتر از ۱ درصد است.
میدان گازی پارس جنوبی، بزرگترین میدان گازی جهان است که در آبهای سرزمینی ایران و قطر قرار دارد. قرار بود با توسعه فازهای پارس جنوبی، تولید روزانه گاز طبیعی ایران به ۴۰۰ میلیون مترمکعب برسد اما تحریمهای بانکی و فنی و خروج پیمانکاران خارجی، راه پیشرفت این فازها را بست. گفته میشود که میزان برداشت قطر از این میدان تا چهار برابر ایران است.
نصرتالله سیفی، مدیرعامل اسبق شرکت ملی صادرات گاز ایران در گفتوگو با خبرگزاری مهر، ضمن انتقاد و ابراز تعجب از انحلال این شرکت گفته که این تصمیم ضربهای به مراتب سهمگینتر از تحریم بر تجارت گاز کشور وارد خواهد کرد.
وی تاکید کرده که سیاستهای فروش و صادرات گاز مایع و طبیعی قابل تفکیک از یکدیگر نیستند و مدیریت این سیاستها در دو بخش مجزا، یک مسابقهی موازیکاری بین شرکت ملی گاز و شرکت ملی نفت ایجاد میکند.
مدیرعامل اسبق شرکت ملی صادرات گاز ایران همچنین یادآوری کرده که منحل شدن شرکت یاد شده موجب سردرگمی خریداران خارجی گاز و احساس ناامنی نزد آنان میشود.
یک منبع آگاه دیگر نیز در گفتگو با خبرگزاری فارس عنوان کرده که انحلال شرکت صادرات گاز ایران، تصمیمی "خلقالساعه" و غیرکارشناسی بوده و موجب خشنودی برخی کشورهای عربی از جمله قطر را فراهم میکند.
این مقام مطلع که نامش ذکر نشده، افزوده است که شرکت صادرات گاز ایران با هزینههای میلیاردی راهاندازی شده و با انحلال آن همه این هزینهها نادیده گرفته شدهاند. وی نیز جدا کردن ساختار صادرات گاز مایع از گاز طبیعی را نادرست خوانده است.
شرکت صادرات گاز ایران از جمله شرکتهایی است که بر اساس اصل ۴۴ قانون اساسی باید به شرکتی خصوصی تبدیل میشد. علی کاردر، رییس ستاد فرعی اصل ۴۴ شرکت ملی نفت ایران گفته بود که در صورت موافقت با انحلال شرکت صادرات گاز ایران، ساختمان و برخی اموال این شرکت فروخته خواهند شد. به تاکید وی، بخش خصوصی انگیزه زیادی برای خرید سهام شرکت یاد شده ندارد زیرا بخش اعظم فعالیتهای بالادستی صنعت نفت به صورت دولتی انجام میشود.
علی کاردر همچنین برای اولین بار در اردیبهشت سال ۱۳۹۰ از طرح انحلال شرکت صادرات گاز ایران خبر داد. این خبر اما توسط سید رضا کساییزاده مدیرعامل وقت این شرکت تکذیب شد.
