طرحی تازه در سنای آمریکا:‌ قطع ارتباط ایران با بانک‌های جهان

روز پنج‌شنبه کمیته امور بانکی مجلس سنای آمریکا بررسی طرح‌ها و پیشنهاد‌های تازه‌ای را برای گسترش تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز می‌کند.
 

یکی از این طرح‌های تازه قطع مهم‌ترین کانال ارتباطی سیستم بانکی ایران با دنیای خارج است. ایران در سال گذشته میلادی تنها با استفاده از سیستم «ارتباطات الکترونیکی میان‌بانکی» حدود ۳۵ میلیارد دلار از امور تجاری خود را با اروپا انجام داده است.
 
کمیته امور بانکی مجلس سنای آمریکا روز پنج‌شنبه طرح پیشنهادی رابرت منندز، سناتور حزب دموکرات از ایالت نیوجرزی، و راجر ویکر، سناتور جمهوری‌خواه از ایالت می‌سی‌سی‌پی، را بررسی می‌کند که یکی از مهم‌ترین مفاد آن قطع ارتباط ایران با سیستم الکترونیکی مبادلات بانکی در سطح جهان است.
 
«مجمع جهانی ارتباطات مالی میان بانک‌ها» که به اختصار «سوییفت» خوانده می‌شود یکی از آخرین ابزار جمهوری اسلامی برای ادامه تجارت در سطح بین‌المللی است.
 
سوییفت یک کد شناسایی ویژه برای بانک‌ها و موسسات مالی بین‌المللی است که از طریق آن می‌توانند نقل و انتقال پول برای خرید و فروش کالا و خدمات را انجام دهند.
 
کد سوییفت بزرگ‌ترین و مهم‌ترین سیستم ارتباط الکترونیکی جهان برای بانک‌هاست.
 
ایران نیز همچون دیگر کشورها یکی از شرکای این سیستم است و بخش بزرگی از مبادلات تجاری خود را با استفاده از همین سیستم انجام می‌دهد.
 
به همین دلیل در صورتی که کمیته امور مالی سنای آمریکا طرح قطع ارتباط سوییفت با ایران را تصویب کند، این اقدام می‌تواند  جمهوری اسلامی را از انجام میلیارد‌ها دلار معاملات بانکی خود محروم کند.
 
جمهوری اسلامی از سیستم سوییفت برای فروش نفت، جلب سرمایه برای گسترش صنایع نفت و گاز، خرید ماشین‌آلات و فناوری‌های مربوط به نفت و گاز و نیز خریدوفروش سایر کالا‌ها و خدمات استفاده می‌کند.
 
در سال گذشته میلادی، ۱۹ بانک و ۲۵ موسسه ایرانی بیش از دو میلیون بار از سیستم سوییفت استفاده کرده‌اند.
 
به گزارش روزنامه وال استریت جورنال، تنها در سال گذشته حجم مبادلات تجاری بین ایران و اروپا که با استفاده از سیستم سوییفت و «تارگت دو» انجام شده به ۳۵ میلیارد دلار رسیده است.
 
«تارگت دو» نیز مانند سوییفت سیستم الکترونیکی مبادلات تجاری میان بانک‌هاست و نقل و انتقال پول در آن با واحد پولی یورو انجام می‌شود.
 
در عین حال طرح قطع ارتباط جمهوری اسلامی با سیستم سوییفت مخالفانی هم دارد. عده‌ای از منتقدان این طرح می‌گویند در صورتی که کنگره آمریکا با این پیشنهاد موافقت کند «اقتصاد ایران نابود خواهد شد».
 
عده دیگری از منتقدان هم طرفدار محدود‌تر شدن این طرح هستند. این عده می‌گویند که اگر هدف از این تحریم‌ها افزایش فشار بر سپاه پاسداران و دیگر نهاد‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی است، باید به ایران اجازه داده شود برای خرید مواد غذایی، دارو، تجهیزات پزشکی و فروش محدود نفت از سیستم سوییفت استفاده کند.
 
موسسه مجری کد سوییفت تاکنون واکنشی رسمی به طرح پیشنهادی سناتورهای آمریکایی نشان نداده، ولی سخنگوی این موسسه به روزنامه وال استریت جورنال گفته است که تصمیم‌گیری در باره مشروع بودن نقل و انتقال‌های مالی بر عهده موسسات مالی و مقامات محلی و بین‌المللی است.
 
در عین حال هیئت مدیره سوییفت این اختیار را دارد که هر یک از کشور‌های عضو را که قوانین و اساسنامه آن را زیر پا بگذارند اخراج کند.
 
عده‌ای از تحلیل‌گران و کار‌شناسان مانند مارک دوبوویتز، رئیس بنیاد دفاع از دموکراسی، نیز بر این باورند که بهترین راه حل آن است که هیئت مدیره سوییفت دست به کار شود و در مورد ایران تصمیمش را بگیرد.
 
جمهوری اسلامی تاکنون به این طرح در سنای آمریکا و قطع احتمالی رابطه مالی خود با بخش بزرگی از سیستم بانکی جهان واکنش رسمی نشان نداده است.