گزارش تصویری از "بم"، سه سال بعد از زلزله
عکسها : محبوبه حسین زاده
هنوز زنده است. سه سال بعد از آن زخم کاری، بم هنوز زنده است. مثل همه زندگانی که گرچه نفس می کشند اما هرگز - یا هنوز- به سلامت اولیه برنگشته اند. بم یک شهر قطع نخاعی است. فلج، کم بینا، کم شنوا. بم زنده است. ولی زنده داریم تا زنده!
می خواهم داستانی را نمایش دهم از بم امروز . بم بعد از سه سال. بم مریض. بمی که نتوانست کمر راست کند از آوار سنگ و چوب و خاک. می خواهم تلخ بنویسم و تلخ تصویر کنم. گرچه تلخی از این سطور نیست، از بم است. سرت را برنگردان! چشمانت را نبند! نگاه کن حتا اگر آنقدر زهرآگین شود نگاهت که اشک، کمترین بهای آن شود.
نرفته بودم از این همه تلخی بنویسم. رفته بودم با هزار دریچه امید، بازگشت به زندگی یک شهر را ببینم و تصویر کنم. رفته بودم از روند بازسازی، از برگشت مردم به کار و زندگی اجتماعی، از نقش ان.جی.او ها در این بازسازی بنویسم. رفته بودم ببینم آیا شادی بازگشته است به نگاه های گریزانی که از هر سو پیوند گم شده ای را می جست؟ نرفته بودم زهرآلود کنم قلمم را. شنیده بودم بم زنده است و زنده خواهد ماند. اما من آنچه از بم دیدم فروغ دیده های یک بازگشته به زندگی نبود! نیست. باور اگر نمی کنید، هزار و اندی کیلومتر فقط فاصله دارد تا تهران، یک ساعت و نیم راه است از پایتخت با هواپیما . بروید و ببینید اگر شهدی یافت می شود از آن باغستانهای خرما، گلایه از این تصویر که من نقش بسته ام حق شماست.
بسیار کسان، بسیار تلاش کردند تا بم زنده بماند. هنوز هم بسیارند آنان که زخم بم را با هرآنچه در توان دارند مرهم می گذارند، اما همه حرف سر همین "هرآنچه در توان دارند" است. پرسشی که نمی شود پاسخی برای آن دریافت کرد. و عجیب تر این که کو نهادهای ناظر مسوولی که بنا بود دیده بان بازسازی بم باشند؟ کجابودند گزارشگران بم که روزهای نخست آن همه درد را منتشر کردند در آفاق؟ کجا منتشر می شود درد امروز ؟ و چرا صدای بم را پژواکی نیست؟ چه کسی می داند چند زن در بم به عقد مردان رهگذاری درآمدند، که پس از پایان دروه کاریشان، به شهرها و خانه ها و خانواده هایشان بازگشتند و از خاطر بردند نگاه های منتظری را که از آنان قول سقفی مشترک و مشتی محبت گرفته بود؟ چه کسی می پرسد چه آمد بر سر کودکانی که نخواستند یا نتوانستند دور شوند از شهری که ریشه هایشان در خاک آن تنیده شده بود؟ کودکانی که در نقاشی های کودکانه شان بیشترین رنگی که به کار می رود سیاه است؟
بم زنده است. با کارنامه سه ساله کسانی که اینک تصاویر اندکی از دورنمای آن روبروی ماست :
