«تو دیگر خواهرم نیستی»؛ وقتی جنگ، بین خانواده‌های ایرانی شکاف می‌اندازد

«تو دیگر خواهرم نیستی»؛ وقتی جنگ، بین خانواده‌های ایرانی شکاف می‌اندازد

خلاصه مقاله غنچه حبیبی‌آزاد در بی‌بی‌سی فارسی

«به او گفت "دیگر خواهرم نیستی" و خواهرش جواب داد "برو به جهنم".» این مشاجره میان یک مرد و خواهرش در نزدیکی تهران، تصویری روشن از اختلافات دردناکی است که هم‌زمان با ادامه حملات آمریکا و اسرائیل، میان خانواده‌ها و دوستان افزایش یافته است.

سینا، یکی از بستگان، می‌گوید در دورهمی خانوادگی نوروزی، احساسات خیلی زود فوران کرد. عمویش که عضو بسیج است، حتی حاضر نشد به خواهر مخالف حکومتش سلام کند و پس از تنش، خیلی زود جمع را ترک کرد. او و دیگر جوانان ایرانی می‌گویند این شکاف‌ها در ماه‌های اخیر عمیق‌تر شده است.

این اختلاف‌ها فقط میان حامیان و مخالفان حکومت نیست؛ حتی در میان منتقدان نیز درباره این‌که جنگ به تغییر کمک می‌کند یا مانع آن می‌شود، اختلاف نظر جدی وجود دارد.

با وجود قطع اینترنت، برخی ایرانیان از طریق پیام‌های پراکنده و تماس‌های محدود با رسانه‌ها در ارتباط‌اند. آن‌ها از شوک اولیه و سپس تلاش برای سازگاری می‌گویند: تغییر محل زندگی، ادامه دادن کارهای روزمره مثل ورزش یا رفتن به کافه‌های نیمه‌خالی، و تجربه تنهایی در میان ناامنی.

در کنار این روایت‌ها، تأثیر جنگ بر روابط شخصی برجسته است. سینا که مخالف حکومت و حامی حملات است، می‌گوید از زمان اعتراضات ۲۰۲۲ عملاً با عمویش قطع رابطه کرده بود. به گفته او، عمویش آن‌قدر از اعتراضات خشمگین بود که حتی گفته بود اگر فرزندانش کشته شوند، برای تحویل گرفتن اجسادشان نخواهد رفت. با این حال اکنون به نظر می‌رسد از مرگ می‌ترسد و به دنبال بهبود روابط خانوادگی است.

کاوه، جوانی از تهران، می‌گوید رابطه‌اش با خواهر بسیجی‌اش پس از اعتراضات تیره‌تر شد. او که از استارلینک برای دسترسی به اینترنت استفاده می‌کرد، می‌گوید خواهرش دستگاه‌هایش را قطع کرد و این موضوع به مشاجره‌ای شدید انجامید. او نوروز را تنها گذراند و می‌گوید: «دیگر تحملش را ندارم.»

دسترسی محدود به اینترنت و هزینه بالای ابزارهایی مانند استارلینک باعث شده تنها گروه کوچکی بتوانند آنلاین بمانند. در عین حال، بیشتر کسانی که با رسانه‌ها صحبت می‌کنند، مخالف حکومت هستند، اما حتی در میان آن‌ها نیز درباره جنگ اختلاف نظر وجود دارد.

بر اساس برخی گزارش‌ها، هزاران نفر در حملات اخیر کشته شده‌اند که بخشی از آن‌ها غیرنظامی هستند؛ موضوعی که بر نگرانی‌ها افزوده است.

مارال، دانشجویی در رشت، از حمایت پدرش از جنگ ناامید است. پدر او از حامیان رضا پهلوی است و به آینده‌ای خوش‌بینانه پس از جنگ باور دارد. اما مارال می‌گوید: «فقط می‌خواهم این جنگ تمام شود؛ آدم‌های عادی زیادی کشته شده‌اند.» او پدرش را «بیش از حد خوش‌بین» می‌داند.

تارا، زن جوانی در تهران، نیز می‌گوید خانواده‌اش ابتدا او را به خاطر مخالفت با جنگ سرزنش کردند. به او گفته بودند چون کسی را در اعتراضات از دست نداده، مخالف حملات است. اما او تأکید می‌کند در این جنگ نیز «هزاران انسان بی‌گناه» ممکن است کشته شوند.

با ادامه حملات، به گفته تارا، دیدگاه برخی اعضای خانواده‌اش نرم‌تر شده و حالا بیشتر از هر چیز خواهان پایان جنگ هستند. با وجود اختلافات، خانواده‌ها هنوز تلاش می‌کنند کنار هم بمانند -- حتی با این نگاه تلخ که اگر خطری باشد، «همه با هم» با آن روبه‌رو شوند.