مطالعه: مصرف داروی ADHD در کودکی شاید خطر روانپریشی در بزرگسالی را کاهش دهد
رأی دهید
یک مطالعه جدید بزرگ (منبع به زبان انگلیسی) نشان دادهاست که داروهایی که به طور معمول برای اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD) در کودکی تجویز میشوند، نه تنها ممکن است در بلندمدت ایمن باشند، بلکه شاید خطر ابتلا به اختلالات شدید روانپریشی در سالهای بعد زندگی را نیز کاهش دهند.
این پژوهش که با هدایت دانشمندان دانشگاه کالج دوبلین و دانشگاه ادینبرا انجام شده، نگرانیهای دیرینه درباره این موضوع را به چالش میکشد که داروهای محرک ممکن است خطر بروز اختلالاتی مانند اسکیزوفرنی را افزایش دهند.
اختلال نقص توجه و بیشفعالی یکی از شایعترین اختلالات روانی است که برآورد میشود حدود ۸ درصد کودکان و نوجوانان را تحت تاثیر قرار میدهد. در سراسر جهان حدود ۳۶۶ میلیون بزرگسال به ADHD مبتلا هستند و علائم آن شامل مشکل در تمرکز، بیقراری و تکانشگری است.
هیچ نشانهای از افزایش خطر روانپریشی
این مطالعه که در نشریه جاما پسیکیاتری منتشر شده، دادههای سلامت نزدیک به ۷۰۰ هزار نفر را که در فنلاند به دنیا آمدهاند، از جمله نزدیک به ۴ هزار نفر مبتلا به ADHD را تحلیل کردهاست.
پژوهشگران هیچ شواهدی نیافتند که نشان دهد درمان با متیلفنیدیت، رایجترین داروی تجویزشده برای کودکان مبتلا به ADHD، احتمال بروز اختلالات روانپریشی در بزرگسالی را افزایش میدهد.
ایان کلهر، استاد روانپزشکی کودک و نوجوان در دانشگاه ادینبرا و پژوهشگر اصلی این مطالعه، گفت: «میدانیم وقتی کودکان مبتلا به ADHD تا بزرگسالی پیگیری میشوند، اقلیتی کوچک اما معنادار دچار اختلالات روانپریشی مانند اسکیزوفرنی میشوند.»
او توضیح داد: «سوال اصلی این بودهاست که آیا داروی ADHD آن خطر را ایجاد میکند یا این که صرفا همبستگی است و نه رابطه علت و معلولی. یافتههای ما نشان میدهد خود دارو عامل این خطر نیست.»
این پرسش سالها یکی از دغدغههای اصلی پژوهش در روانپزشکی بودهاست، بهویژه از آن رو که داروهای محرک روی دوپامین، یک ماده شیمیایی مغز که در روانپریشی هم نقش دارد، اثر میگذارند.
کلهر به یورونیوز سلامت گفت: «مطالعات متعددی نشان دادهاند که اقلیتی کوچک اما معنادار از کودکان مبتلا به ADHD بعدها دچار اختلالات روانپریشی میشوند؛ در مطالعه ما حدود ۶ درصد اینگونه بودند.»
او افزود: «همین موضوع این نگرانی را ایجاد کرده که شاید داروی ADHD به آن خطر دامن بزند، بهویژه از آنجا که داروهای محرک فعالیت ماده شیمیاییای در مغز به نام دوپامین را افزایش میدهند؛ مادهای که در روانپریشی نیز دخیل است.»
احتمال وجود اثر محافظتی در کودکان کمسنتر
در حالی که یافته اصلی نشان میداد خطری افزایش نمییابد، پژوهشگران به یک مزیت بالقوه دیگر هم رسیدند: کودکانی که پیش از ۱۳ سالگی با متیلفنیدیت تحت درمان قرار گرفته بودند، اندکی خطر کمتری برای ابتلا به روانپریشی در سالهای بعد داشتند.
کلهر گفت: «این که درمان زودهنگام با کاهش خطر بلندمدت روانپریشی همراه بود، نشان میدهد این داروها شاید فراتر از کنترل علائم در کودکی عمل کنند و در درازمدت نیز تا حدی در برابر بیماری شدید روانی اثر محافظتی داشته باشند، هرچند برای تایید این موضوع به پژوهش بیشتر نیاز است.»
او اضافه کرد: «به طور کلی، این نتایج باید برای پزشکان، بیماران و خانوادههایی که در فکر آغاز درمان هستند، اطمینانبخش باشد و نشان میدهد که در دوزهای معمول و مجاز، درمان با متیلفنیدیت به نظر نمیرسد خطر روانپریشی را افزایش دهد.»
نیاز به تحقیقات بیشتر
با این حال، نتایج این مطالعه به طور خاص به متیلفنیدیت و به کودکان و نوجوانان مربوط میشود.
کلهر گفت: «ما فقط توانستیم متیلفنیدیت را بررسی کنیم.»
او به یورونیوز سلامت گفت: «اما نتوانستیم رده مهم دیگری از داروهای محرک برای درمان ADHD، یعنی آمفتامینها، را بررسی کنیم؛ بنابراین نمیتوانیم درباره خطر روانپریشی در مورد داروهای شبیه آمفتامین نتیجهگیری کنیم.»
این مطالعه همچنین به افزایش شمار بزرگسالانی که تشخیص ADHD میگیرند نمیپردازد.
کلهر گفت: «با افزایش شمار بزرگسالانی که تشخیص گرفته و برای ADHD درمان میشوند، نمیدانیم آیا یافتههای ما در مورد بزرگسالان نیز صدق میکند یا نه.»
او افزود: «همچنین باید کارهای پژوهشی مهمی انجام شود تا بفهمیم چرا خطر روانپریشی در میان کودکان مبتلا به ADHD بالاتر است، حتی اگر این افزایش خطر با درمان متیلفنیدیت توضیح داده نمیشود.»
