تله‌ دیجیتال در قلب تهران؛ چگونه «سخت‌افزار چینی» به قیمت جان علی خامنه‌ای تمام شد؟

یورونیوز: خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی تازه پرده از ابعاد تکان‌دهنده‌ای از نفوذ سایبری اسرائیل به زیرساخت‌های نظارتی ایران برداشته است.

این گزارش نشان می‌دهد که چگونه شبکه‌ای گسترده از دوربین‌های مداربسته که توسط جمهوری اسلامی برای تثبیت حاکمیت و سرکوب مخالفان داخلی ایجاد شده بود، به ابزار اصلی شناسایی و حذف عالی‌رتبه‌ترین مقام کشور یعنی علی خامنه‌ای تبدیل گشت.

ایران در سال‌های اخیر و به ویژه پس از موج‌های اعتراضی مختلف از جمله اعتراضات گسترده ژانویه ۲۰۲۶، سرمایه‌گذاری عظیمی بر روی «شهر هوشمند» و سیستم‌های نظارت تصویری انجام داد.

هزاران دوربین مجهز به تکنولوژی تشخیص چهره در ایستگاه‌های مترو، تقاطع‌ها و مراکز حساس نصب شدند تا مواردی نظیر عدم رعایت حجاب اجباری یا شناسایی معترضان را مدیریت کنند.

اما طبق داده‌های درز کرده و مصاحبه آسوشیتدپرس با مقامات اطلاعاتی، همین شبکه که قرار بود امنیت نظام را تضمین کند، به بزرگترین حفره امنیتی آن تبدیل شد.

این گزارش تاکید می‌کند که نفوذ اسرائیل به دوربین‌های تهران یک اتفاق ناگهانی نبوده است. از سال ۲۰۲۱، بارها گروه‌های مختلف تصاویر هک شده از مکان‌های حساسی مانند زندان اوین را منتشر کردند.

حتی محمود نبویان، نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، صراحتا هشدار داده بود که «تمام دوربین‌های تقاطع‌های ما در دست اسرائیل است.»

محل بمباران‌شده بیت رهبریدلیل اصلی این آسیب‌پذیری، ترکیبی از عوامل فنی و انسانی عنوان شده است. اولین آن‌ها تکنولوژی قدیمی و تحریم‌شده است. ایران به دلیل تحریم‌ها، اغلب از سخت‌افزارهای چینی یا سیستم‌های قدیمی استفاده می‌کند که وصله‌های امنیتی به‌روز ندارند.

از سوی دیگر نرم‌افزارهای غیرقانونی هم معضل دیگری هستند. استفاده گسترده از نسخه‌های کرک‌شده ویندوز و سایر نرم‌افزارها، نفوذ هکرها را تسهیل کرده است.

در آخر خطای انسانی نیز مهم بوده است. رمزهای عبور ساده (مانند ۱۲۳۴) و عدم رعایت پروتکل‌های امنیتی توسط اپراتورها، نفوذ را برای آژانس‌های اطلاعاتی اسرائیل به «گرفتن ماهی در بشکه» تبدیل کرده است.
نقش هوش مصنوعی در عملیات ۲۸ فوریه
آنچه عملیات کشتن رهبر جمهوری اسلامی را از نمونه‌های قبلی متمایز می‌کند، استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌های خام است.

در گذشته هک کردن دوربین‌ها تنها نیمی از مسیر بود؛ چرا که هزاران ساعت ویدیو باید توسط تحلیل‌گران انسانی بازبینی می‌شد.
در طول سال‌های گذشته هزاران دوربین نظارتی در ایران نصب شدنداما اکنون الگوریتم‌های پیشرفته توانستند الگوهای حرکتی خامنه‌ای و تیم حفاظت او را استخراج کنند، محل دقیق پارک خودروها در مجتمع رهبری را شناسایی کنند و مسیرهای روزانه و نقاط ضعف امنیتی را در لحظه تحلیل کنند.

یک منبع آگاه به آسوشیتدپرس اعلام کرد اطلاعات دوربین‌های ترافیکی تهران مستقیما به سرورهایی در اسرائیل منتقل می‌شده و در روز عملیات، پس از تایید حضور قطعی رهبر ایران در مجتمع از طریق همین تصاویر، دستور حمله صادر شده است.
حادثه تابستان گذشته: پیش‌درآمدی بر سقوط امنیتی
این گزارش فاش می‌کند که عملیات فوریه، اولین مورد استفاده از دوربین‌ها علیه مقامات ارشد نبوده است.

در طول جنگ ۱۲ روزه در تابستان گذشته، اسرائیل با استفاده از دوربین‌های شهری تهران، محل جلسه شورای عالی امنیت ملی را ردیابی و بمباران کرد که منجر به مجروح شدن مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران شد.

این واقعه نشان‌دهنده اشراف اطلاعاتی کامل بر تردد مقامات در قلب پایتخت بود، اما به نظر می‌رسد اقدامات حفاظتی پس از آن برای جلوگیری از حادثه بعدی کافی نبوده است.
پارادوکس اقتدارگرایی
کونور هیلی، پژوهشگر حوزه نظارت، این وضعیت را «پارادوکس دیکتاتور» می‌نامد. زیرساختی که برای غیرقابل‌نفوذ کردن حاکمیت ساخته شده، عملا رهبران آن را برای دشمنان مرئی‌تر کرده است.

در واقع به گفته او هرچه تعداد دوربین‌ها برای کنترل شهروندان بیشتر شد، نقاط دسترسی بیشتری برای آژانس‌های اطلاعاتی متخاصم فراهم آمد تا از راه دور، نبض امنیتی کشور را در دست بگیرند