بی بی سی فارسی وقتی خبرها گزینش میشوند، نه گزارش
رأی دهید
نمونه روشن این مسئله، گزارشی است که امروز با برجستگی در صفحه اول منتشر شد و بر اساس آن گفته میشود حملات ایران حدود ۸۰۰ میلیون دلار به پایگاههای مورد استفاده آمریکا خسارت وارد کرده است.
اصل خبر میتواند درست باشد، اما نحوه برجستهسازی آن جای سؤال دارد. اقتصاد ایالات متحده با تولید ناخالص داخلی حدود ۲۷ تریلیون دلار در سال بزرگترین اقتصاد جهان است، در حالی که تولید ناخالص داخلی جمهوری اسلامی حدود ۴۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود. اقتصاد آمریکا حدود ۶۰ تا ۷۰ برابر بزرگتر از اقتصاد ایران است.
اگر همین نسبت در نظر گرفته شود، خسارت ۸۰۰ میلیون دلاری برای آمریکا از نظر اندازه اقتصادی تقریباً معادل آن است که ایران تنها حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیون دلار خسارت ببیند؛ رقمی که در مقیاس یک جنگ، عملاً ناچیز و از نظر اقتصادی بیاهمیت محسوب میشود.
این مقایسه نشان میدهد که برجسته کردن عدد ۸۰۰ میلیون دلار بدون در نظر گرفتن تفاوت اندازه اقتصادها، میتواند تصویری اغراقآمیز از میزان اثرگذاری این حملات ایجاد کند. در حالی که درباره خسارتهای بسیار سنگینتر واردشده به ایران گزارشی با همین سطح از تأکید شبکه بی بی سی فارسی دیده نمیشود.
همین تفاوت در نحوه ارائه، بهتنهایی میتواند تصویری نامتوازن از واقعیت جنگ در ذهن مخاطب ایجاد کند.
مرور تیترهای امروز این رسانه نیز همین الگو را نشان میدهد. از جمله:
«بیانیه ترامپ درباره ایران پرسشهای مهمی را بیپاسخ گذاشت»،
«مصر حملات اسرائیل به زیرساختهای لبنان را محکوم کرد»،
«یک مرد بریتانیایی زندانی در ایران میگوید دولت بریتانیا آنها را رها کرده است»،
«سپاه: موج ۷۶ حملات موشکی و پهپادی انجام شد»،
«کشاورزی که اسرائیل میگفت در حمله حزبالله کشته شده، در آتش خودی جان باخته است»،
و «استارمر: هیچ ارزیابی وجود ندارد که نشان دهد ایران بریتانیا را هدف میگیرد»
هیچکدام از این خبرها لزوماً نادرست نیستند، اما کنار هم قرار گرفتن آنها در صدر صفحه، تصویری میسازد که در آن اسرائیل و غرب در موقعیت متهم، و جمهوری اسلامی در موقعیت واکنشگر یا حتی قربانی دیده میشود. این همان جایی است که مسئله از صحت خبر فراتر میرود و به انتخاب خبر میرسد.
در شرایطی که افکار عمومی ایران به رسانههای رسمی داخل کشور اعتماد ندارد، انتظار میرود رسانهای مانند بیبیسی فارسی استانداردی بالاتر داشته باشد، نه اینکه با انتخابهای بحثبرانگیز، همان تردید قدیمی را دوباره زنده کند:
آیا این رسانه فقط خبر میدهد، یا ناخواسته ــ یا خواسته ــ دارد روایت خاصی از جنگ را برجسته میکند؟
