نتیجه پژوهش جدید: تحرک اسپرم در تابستان بیشتر و در زمستان کمتر است

به گزارش سرویس جهانی بی‌بی‌سی، پژوهشگرانی از بریتانیا، کانادا و دانمارک نمونه‌ مایع منی ۱۵ هزار و ۵۸۱ مرد در دانمارک و فلوریدا (آمریکا) را که همگی در بازه سنی ۱۸ تا ۴۵ سال قرار داشتند، تحلیل کردند. یافته‌های آن‌ها نشان داد که تحرک موثر اسپرم (Sperm motility)‌، یعنی توانایی اسپرم برای حرکت کردن به شکل فعال و جهت‌دار، در هر دو منطقه بررسی‌شده در ماه‌های ژوئن و ژوییه (از اوایل خرداد تا اوایل مرداد) به طور مداوم در بالاترین سطح قرار داشت.

توضیح اینکه تحرک موثر اسپرم از این جهت اهمیت دارد که در بحث باروری فقط حرکت داشتن اسپرم کافی نیست و اسپرم باید بتواند در مسیر مستقیم یا رو به جلو حرکت کند و سرعت کافی داشته باشد تا به سمت تخمک پیشروی کند. چون برای باروری، اسپرم باید مسیری نسبتا طولانی را در دستگاه تناسلی زن طی کند تا به تخمک برسد، اگر حرکت آن ضعیف، کند یا نامنظم باشد، احتمال رسیدن آن به تخمک کاهش پیدا می‌کند.

شناسایی این الگوهای فصلی در مورد تحرک اسپرم می‌تواند از طریق بهینه‌سازی زمان‌بندی درمان و آزمایش‌های باروری و نیز ارائه راهنمایی‌های دقیق‌تر به  زوج‌هایی که قصد فرزندآوری دارند، به بهبود و اثرگذاری بیشتر درمان‌های ناباروری کمک کند.

این مطالعه که در نشریه زیست‌شناسی تولیدمثل و غدد درون‌ریز (Reproductive Biology and Endocrinology) منتشر شد، نشان می‌دهد که سطح تحرک اسپرم در آب‌وهواهای مختلف، مشابه باقی می‌ماند و بیشتر با تغییر فصل دگرگون می‌شود تا با تفاوت‌های اقلیمی.

در این بررسی، سطح تحرک اسپرم در ماه‌های دسامبر و ژانویه (اوایل آذر تا اوایل بهمن) در پایین‌ترین میزان را داشت. این موضوع حتی در فلوریدا که در تمام طول سال هوا گرم است، هم مشاهده شد.

با این حال، دانشمندان در غلظت کلی اسپرم، یعنی تعداد اسپرم موجود در مایع منی، و نیز در حجم انزال (مقدار مایع منی خارج‌شده هنگام انزال) در هیچ فصلی، تغییری مشاهده نکردند. این بدان معنا است که اگرچه توانایی حرکت موثر اسپرم در طول سال تغییر می‌کند، زمان سال بر تعداد اسپرم تولیدشده تاثیری ندارد و تغییرات فصلی احتمالا بیش از تفاوت‌های دمایی صرف، بر باروری مردان اثر می‌گذارند.

دمای بهینه بیضه‌ها، یعنی جایی که اسپرم ذخیره می‌شود، باید به طور متوسط دو تا چهار درجه کمتر از دمای متوسط بدن (۳۷ درجه سانتی‌گراد) باشد. هر دمایی بالاتر یا پایین‌تر از این محدوده می‌تواند تحرک اسپرم را به طور منفی تحت تاثیر قرار دهد و در نتیجه بر باروری اثر بگذارد.

پروفسور آلن پیسی از دانشگاه منچستر که از نویسندگان این مطالعه است، گفت: «ما از شباهت الگوی فصلی در دو اقلیم کاملا متفاوت شگفت‌زده شدیم. حتی در فلوریدا که دما در تمام طول سال گرم باقی می‌ماند، تحرک اسپرم در تابستان به اوج رسید و در زمستان کاهش یافت؛ این نشان می‌دهد که بعید است دمای محیط به‌تنهایی توضیح‌دهنده این تغییرات باشد.»

او افزود: «مطالعه ما اهمیت در نظر گرفتن تغییرات فصلی را هنگام ارزیابی کیفیت مایع منی برجسته می‌کند. همچنین نشان می‌دهد که تغییرات فصلی در تحرک اسپرم حتی در اقلیم‌های گرم نیز رخ می‌دهد. این یافته‌ها درک ما را از سلامت باروری مردان عمیق‌تر می‌کند و ممکن است به بهبود نتایج درمان‌های ناباروری کمک کند.»