رابطه جنسی در فضا؛ کارشناسان خواهان تدوین فوری سیاستهای باروری فراتر از زمین هستند
رأی دهید
به گفته کارشناسان، با واقعیتر شدن پروازهای فضایی تجاری، افزایش مدت حضور فضانوردان در مدار زمین و مطرح شدن چشمانداز استقرار انسان در مریخ، لازم است هر چه فوریتر به پرسشها درباره روابط جنسی و سلامت باروری در فضا پرداخته شود.
بر اساس گزارشی تازه که در نشریه علمی داوریشده Reproductive Biomedicine Online منتشر شده، گروهی از کارشناسان پزشکی تولیدمثل، علوم هوافضا و اخلاق زیستی گرد هم آمدهاند تا هشدار دهند که گسترش شتابان فعالیتهای انسانی در فضا از سیاستهایی که برای حفاظت از سلامت باروری طراحی شدهاند جلو افتاده است.
جایلز پالمر، جنینشناس بالینی از ابتکار جهانی IVF، گفت: «بیش از ۵۰ سال پیش دو جهش علمی این تصور را که از نظر زیستی و فیزیکی چه چیزی ممکن است دگرگون کرد: نخستین فرود انسان بر ماه و نخستین اثبات بارورسازی انسان در محیط آزمایشگاه.»
او افزود: «اکنون، بیش از نیم قرن بعد، در این گزارش استدلال میکنیم که این دو انقلاب که زمانی از هم جدا بودند، در واقعیتی عملی و کمتر بررسیشده به هم رسیدهاند: فضا به محل کار و مقصد سفر تبدیل میشود و در عین حال، فناوریهای کمکباروری بهشدت پیشرفته، روزبهروز خودکارتر و بهطور گسترده در دسترس شدهاند.»
پیچیدگیهای تولیدمثل در فضا
با وجود پیشرفت در فناوریهای کمکباروری (ART) مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) و تزریق درونسیتوپلاسمی اسپرم (ICSI)، هنوز استانداردهای جامع و مورد قبول صنعت برای مدیریت خطرات مربوط به سلامت باروری در فضا وجود ندارد.
این خطرات شامل بارداری ناخواسته و زودهنگام در طول ماموریتها، تاثیر تابش و ریزگرانش بر باروری و همچنین مرزهای اخلاقی هر گونه پژوهشِ آینده مرتبط با تولیدمثل است.
شواهد بهدستآمده از مطالعات آزمایشگاهی و دادههای محدود انسانی نشان میدهد فضایی که در این گزارش از آن به عنوان «محیط کاری هرچه عادیتر» یاد شده، در عین حال «محیطی خصمانه» برای زیستشناسی انسان است.
در این گزارش آمده است: «ریزگرانش، پرتوهای کیهانی، بههمخوردن چرخه شبانهروزی، اختلاف فشار و دماهای بسیار بالا یا بسیار پایین در مدار، همگی از عواملی هستند که میدانیم روندهای سالم تولیدمثل را در زنان و مردان مختل میکنند.»
مطالعات بر روی حیوانات نشان میدهد قرار گرفتن کوتاهمدت در معرض تابش میتواند چرخههای قاعدگی را بر هم بزند و خطر سرطان را افزایش دهد. با این حال، نویسندگان این مرور بر کمبود دادههای بلندمدتِ قابلاعتماد درباره فضانوردان زن و مرد پس از ماموریتهای طولانی تاکید میکنند.
در این مطالعه آمده است که بافتهای تولیدمثلی بهویژه در برابر صدمات DNA آسیبپذیرند و تاثیری که قرار گرفتن تجمعی در معرض تابش در جریان ماموریتهای طولانی بر باروری مردان میگذارد، همچنان آن چیزی است که نویسندگان آن را «شکاف دانشی حیاتی» مینامند.
آیا لقاح آزمایشگاهی در فضا عملی است؟
تا کنون هیچ انسانی در فضا باردار نشده یا زایمان نکرده است و بارداری همچنان منع جدی برای افرادی است که به فراسوی زمین سفر میکنند.
با این حال، در این مطالعه تاکید شده است که فناوریهای خودکار بارورسازی و سرمادهی برای نگهداری بلندمدت سلولها و بافتها میتواند با «الزامات عملیاتی پژوهشها و اقدامات تولیدمثلی مبتنی بر فضا» همخوان باشد.
پالمر گفت: «پیشرفتها در فناوریهای کمکباروری اغلب از شرایط حدی یا حاشیهای سر برمیآورد اما خیلی زود فراتر از آن شرایط گسترش مییابد.»
او افزود: «فناوریهای کمکباروری بهشدت قابلانتقالاند، زیرا به موقعیتهایی میپردازند که در آنها تولیدمثل از نظر زیستی ممکن است اما به خاطر محدودیتهای محیطی، سلامت، زمانبندی یا شرایط اجتماعی مهار شده است؛ محدودیتهایی که همین حالا نیز بهطور گسترده روی زمین وجود دارد.»
به گفته نویسندگان گزارش، پرسشهای اخلاقی پیرامون تولیدمثل انسانی در فضا دیگر قابلِ به تعویق انداختن نیست.
دکتر فتحی کارویا، نویسنده ارشد این مطالعه و پژوهشگر ناسا، گفت: «با گسترش حضور انسان در فضا، سلامت باروری دیگر نمیتواند نقطه کور سیاستگذاری باقی بماند.»
او افزود: «همکاری بینالمللی فوری برای پر کردن شکافهای دانشی حیاتی و تدوین دستورالعملهای اخلاقی لازم است؛ دستورالعملهایی که هم از فضانوردان حرفهای و هم از فضانوردان خصوصی حفاظت کند و در نهایت، هنگامی که به سوی حضور پایدار فراتر از زمین پیش میرویم، از بشریت صیانت کند.»
