اتحادیه اروپا اخراج شهروندان افغان را بررسی میکند
رأی دهید
دویچه وله: در پی فشار کشورهای عضو، اتحادیه اروپا تماسهایی با حکومت طالبان برقرار کرده تا امکانپذیری اخراج افغانها را بررسی کند. این در حالی است که آلمان از سال ۲۰۲۴ بار دیگر اخراج پناهجویان به افغانستان را از سر گرفته است.
در حالی که آلمان از سال ۲۰۲۴ بار دیگر اخراج پناهجویان به افغانستان را از سر گرفته است، بسیاری از کشورهای اروپایی همچنان در انجام چنین اقدامی تردید دارند و از اتحادیه اروپا درخواست حمایت کردهاند.
در پی فشار کشورهای عضو، بروکسل تماسهایی با حکومت طالبان برقرار کرده تا امکانپذیری این اخراجها را بررسی کند. ظاهرا این روند هم با موانع عملی روبهرو است و هم با مخالفت جدی نهادهای مدافع حقوق پناهجویان و حقوق بشر.
در همین حال سخنگوی کمیسیون اروپا بهتازگی اعلام کرد که مقامهای اتحادیه اروپا در جریان دو "ماموریت فنی" به افغانستان سفر کردهاند و آخرین مورد در ماه ژانویه انجام شده است. به گفته او، هدف این سفرها بررسی "چارچوب همکاری برای پذیرش مجدد" و نیز امکان سازماندهی عملیات بازگرداندن افراد بوده است.
اخراج به افغانستان تا چند سال پیش امری غیرقابل تصور به شمار میرفت و همچنان با نگرانیهای حقوقی و اخلاقی همراه است. سازمان دیدهبان حقوق بشر هشدار داده که طالبان در سال گذشته سرکوبها را "شدت بخشیدهاند" و به قوانین تازهای اشاره میکند که آزادی رسانهها را محدود کرده و فشارها بر زنان و دختران را افزایش داده است.
با این حال، در سایه سختگیرانهتر شدن سیاست مهاجرتی اتحادیه اروپا، اکنون اکثریت دولتهای ۲۷ کشور عضو از بازگرداندن پناهجویان به افغانستان حمایت میکنند.
یک میلیون درخواست پناهندگی از سوی شهروندان افغان
عرفات جمال، نماینده کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در افغانستان، این روند را "بهشدت نگرانکننده" توصیف کرده و گفته است این تغییر مسیر به نظر میرسد بیش از آنکه بر عقلانیت استوار باشد، بر احساسات تکیه دارد.
بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ حدود یک میلیون درخواست پناهندگی از سوی شهروندان افغان در کشورهای عضو اتحادیه اروپا ثبت شده است که تقریباً نیمی از آنها پذیرفته شدهاند. در سال ۲۰۲۵ نیز افغانها بیشترین شمار متقاضیان پناهندگی را تشکیل دادند و پس از آن شهروندان ونزوئلا و سوریه قرار داشتند.
در ماه اکتبر، بلژیک از کمیسیون اروپا خواست تا امکان بازگشت داوطلبانه و نیز اخراج متقاضیان پناهندگی ردشده را فراهم کند. در همین رابطه فِردی روزمون، مدیرکل اداره مهاجرت بلژیک، به خبرگزاری خبرگزاری فرانسه گفت دولت این کشور در همکاری با کمیسیون اروپا و دیگر کشورها در پی "یافتن راهحلی برای این مشکل" است.
در همین حال، برخی کشورها عملا گامهایی برداشتهاند. آلمان از سال ۲۰۲۴ تاکنون بیش از ۱۰۰ شهروند افغان را با پروازهای چارتر به افغانستان بازگردانده و با طالبان بر سر یک توافق اخراج در حال مذاکره است.
اتریش نیز در اکتبر گذشته برای نخستین بار از سال ۲۰۲۱ دوباره اقدام به اخراج افراد به افغانستان کرد. در مقابل، کشورهایی مانند فرانسه همچنان در این زمینه محتاط عمل میکنند.
"چالشهای جدی"
سخنگوی کمیسیون اروپا تأکید کرده است که بازگرداندن افراد به افغانستان "با چالشهای جدی" همراه است. این کشور با بحران انسانی عمیقی روبهروست که خشکسالی و کاهش کمکهای بشردوستانه آن را تشدید کرده است.
از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از پنج میلیون افغان، عمدتاً از ایران و پاکستان، به کشور بازگشتهاند و بسیاری از آنها در یافتن شغل با مشکل مواجهاند.
گفتوگو با طالبان درباره بازگرداندن مهاجران نیز اقدام سادهای نیست. پس از بازگشت این اسلامگرایان افراطی به قدرت در سال ۲۰۲۱، دولتهای اروپایی سفارتخانههای خود را در افغانستان تعطیل کردند.
اتحادیه اروپا همچنان نمایندگی دیپلماتیک محدودی در این کشور دارد، اما تماسها به چند حوزه مشخص محدود شده است.
در عین حال، طالبان مشروعیت برخی سفارتخانههای افغانستان در خارج از کشور را به دلیل ارتباط آنها با دولت پیشین کابل به رسمیت نمیشناسند. این موضوع مشکلات لجستیکی متعددی ایجاد کرده است؛ از جمله در زمینه صدور گذرنامه معتبر برای بازگشتکنندگان.
به گفته منابع آگاه، نمایندگان اتحادیه اروپا از هواپیماها و ظرفیتهای فرودگاه بازدید کرده و با طالبان درباره سرنوشت بازگشتکنندگان گفتوگو کردهاند. یکی از این منابع گفت: «آنها در حال سنجش شرایط هستند و میخواهند ببینند آیا میتوان سیستمی برای اخراجهای گسترده ایجاد کرد یا نه.»
عرفات جمال از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل هشدار داده است که در صورت اجرای چنین طرحهایی، کمکهای اروپا به افغانستان باید بهطور قابل توجهی افزایش یابد.
او تأکید کرد که بازگرداندن افراد بدون تقویت حمایتها از افغانستان "ناسازگار" است و "ناگزیر به یک عدم تعادل خطرناک منجر خواهد شد."
در حالی که آلمان از سال ۲۰۲۴ بار دیگر اخراج پناهجویان به افغانستان را از سر گرفته است، بسیاری از کشورهای اروپایی همچنان در انجام چنین اقدامی تردید دارند و از اتحادیه اروپا درخواست حمایت کردهاند.
در پی فشار کشورهای عضو، بروکسل تماسهایی با حکومت طالبان برقرار کرده تا امکانپذیری این اخراجها را بررسی کند. ظاهرا این روند هم با موانع عملی روبهرو است و هم با مخالفت جدی نهادهای مدافع حقوق پناهجویان و حقوق بشر.
در همین حال سخنگوی کمیسیون اروپا بهتازگی اعلام کرد که مقامهای اتحادیه اروپا در جریان دو "ماموریت فنی" به افغانستان سفر کردهاند و آخرین مورد در ماه ژانویه انجام شده است. به گفته او، هدف این سفرها بررسی "چارچوب همکاری برای پذیرش مجدد" و نیز امکان سازماندهی عملیات بازگرداندن افراد بوده است.
اخراج به افغانستان تا چند سال پیش امری غیرقابل تصور به شمار میرفت و همچنان با نگرانیهای حقوقی و اخلاقی همراه است. سازمان دیدهبان حقوق بشر هشدار داده که طالبان در سال گذشته سرکوبها را "شدت بخشیدهاند" و به قوانین تازهای اشاره میکند که آزادی رسانهها را محدود کرده و فشارها بر زنان و دختران را افزایش داده است.
با این حال، در سایه سختگیرانهتر شدن سیاست مهاجرتی اتحادیه اروپا، اکنون اکثریت دولتهای ۲۷ کشور عضو از بازگرداندن پناهجویان به افغانستان حمایت میکنند.
یک میلیون درخواست پناهندگی از سوی شهروندان افغان
عرفات جمال، نماینده کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در افغانستان، این روند را "بهشدت نگرانکننده" توصیف کرده و گفته است این تغییر مسیر به نظر میرسد بیش از آنکه بر عقلانیت استوار باشد، بر احساسات تکیه دارد.
بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ حدود یک میلیون درخواست پناهندگی از سوی شهروندان افغان در کشورهای عضو اتحادیه اروپا ثبت شده است که تقریباً نیمی از آنها پذیرفته شدهاند. در سال ۲۰۲۵ نیز افغانها بیشترین شمار متقاضیان پناهندگی را تشکیل دادند و پس از آن شهروندان ونزوئلا و سوریه قرار داشتند.
در ماه اکتبر، بلژیک از کمیسیون اروپا خواست تا امکان بازگشت داوطلبانه و نیز اخراج متقاضیان پناهندگی ردشده را فراهم کند. در همین رابطه فِردی روزمون، مدیرکل اداره مهاجرت بلژیک، به خبرگزاری خبرگزاری فرانسه گفت دولت این کشور در همکاری با کمیسیون اروپا و دیگر کشورها در پی "یافتن راهحلی برای این مشکل" است.
در همین حال، برخی کشورها عملا گامهایی برداشتهاند. آلمان از سال ۲۰۲۴ تاکنون بیش از ۱۰۰ شهروند افغان را با پروازهای چارتر به افغانستان بازگردانده و با طالبان بر سر یک توافق اخراج در حال مذاکره است.
اتریش نیز در اکتبر گذشته برای نخستین بار از سال ۲۰۲۱ دوباره اقدام به اخراج افراد به افغانستان کرد. در مقابل، کشورهایی مانند فرانسه همچنان در این زمینه محتاط عمل میکنند.
"چالشهای جدی"
سخنگوی کمیسیون اروپا تأکید کرده است که بازگرداندن افراد به افغانستان "با چالشهای جدی" همراه است. این کشور با بحران انسانی عمیقی روبهروست که خشکسالی و کاهش کمکهای بشردوستانه آن را تشدید کرده است.
از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از پنج میلیون افغان، عمدتاً از ایران و پاکستان، به کشور بازگشتهاند و بسیاری از آنها در یافتن شغل با مشکل مواجهاند.
گفتوگو با طالبان درباره بازگرداندن مهاجران نیز اقدام سادهای نیست. پس از بازگشت این اسلامگرایان افراطی به قدرت در سال ۲۰۲۱، دولتهای اروپایی سفارتخانههای خود را در افغانستان تعطیل کردند.
اتحادیه اروپا همچنان نمایندگی دیپلماتیک محدودی در این کشور دارد، اما تماسها به چند حوزه مشخص محدود شده است.
در عین حال، طالبان مشروعیت برخی سفارتخانههای افغانستان در خارج از کشور را به دلیل ارتباط آنها با دولت پیشین کابل به رسمیت نمیشناسند. این موضوع مشکلات لجستیکی متعددی ایجاد کرده است؛ از جمله در زمینه صدور گذرنامه معتبر برای بازگشتکنندگان.
به گفته منابع آگاه، نمایندگان اتحادیه اروپا از هواپیماها و ظرفیتهای فرودگاه بازدید کرده و با طالبان درباره سرنوشت بازگشتکنندگان گفتوگو کردهاند. یکی از این منابع گفت: «آنها در حال سنجش شرایط هستند و میخواهند ببینند آیا میتوان سیستمی برای اخراجهای گسترده ایجاد کرد یا نه.»
عرفات جمال از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل هشدار داده است که در صورت اجرای چنین طرحهایی، کمکهای اروپا به افغانستان باید بهطور قابل توجهی افزایش یابد.
او تأکید کرد که بازگرداندن افراد بدون تقویت حمایتها از افغانستان "ناسازگار" است و "ناگزیر به یک عدم تعادل خطرناک منجر خواهد شد."
