آیا شبه‌نظامیان عراقی و جنگجویان افغان در سرکوب اعتراضات ایران نقش داشتند؟

یورونیوز: پایگاه جروزالم پست در گزارشی آورده این احتمال وجود دارد که ایران از گروه‌های خارجی برای سرکوب معترضان استفاده کرده باشد. از آنجا که این افراد خارجی هستند، تعهدی نسبت به مردم عادی ایران نداشته و احتمالا ابایی از آسیب رساندن به آنان ندارند.

بنابر مقاله منتشره در این نشریه، گزارش‌های جدید از ایران به‌طور فزاینده‌ای نشان می‌دهند که شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران در عراق ممکن است به رژیم ایران در سرکوب اعتراضات کمک کنند.

در سال‌های گذشته، ادعاهایی مبنی بر ورود شبه‌نظامیان عراقی موسوم به «حشد شعبی» یا «نیروهای بسیج مردمی» به ایران برای کمک به سپاه پاسداران جهت سرکوب اعتراضات وجود داشته است.

مقام‌های جمهوری اسلامی هرگز نقش‌آفرینی «مزدوران خارجی» را در سرکوب ایرانیان تایید نمی‌کنند، اما گزارش‌ها موثق زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد رژیم تهران در چنین موقعیت‌هایی از آنها برای خاموش کردن اعتراضات ضد حکومتی استفاده می‌کند.

در جریان اعتراضات سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ نیز این شبه‌نظامیان عراقی به داد دستگاه سرکوب جمهوری اسلامی رسیده بودند و با خشونت خود توانسته بودند صدای اعتراضات را خاموش کنند.
اعتراضات در ایراندر بحبوحه اعتراضات جاری، سی‌ان‌ان در ۱۵ ژانویه به نقل از یک منبع نظامی اروپایی و یک منبع امنیتی عراقی مطلع گزارش داده بود که «شبه‌نظامیان عراقی طی هفته‌های گذشته برای کمک به تهران در سرکوب اعتراضات جاری وارد ایران شده‌اند.»

منبع امنیتی عراقی به این پایگاه گفت نزدیک به ۵ هزار جنگجو از شبه‌نظامیان قدرتمند عراقی از دو گذرگاه مرزی در جنوب عراق وارد ایران شده‌اند: گذرگاه مرزی شیب در استان میسان و گذرگاه مرزی زرباطیه در استان واسط.

راستی‌آزمایی این گزارش‌ها دشوار است. حشد شعبی گروهی از شبه‌نظامیان در عراق است که در سال ۲۰۱۴ برای کمک به عراق در مبارزه با داعش تشکیل شد. آن‌ها پس از فتوای آیت‌الله علی سیستانی، روحانی شیعه عراقی، شکل گرفتند. برخی از این شبه‌نظامیان از گروه‌های سابق طرفدار ایران در عراق، مانند سازمان بدر و کتائب حزب‌الله تشکیل شده‌اند.

این گروه‌ها با سپاه پاسداران ارتباط دارند. برای مثال، ابومهدی المهندس، رهبر کتائب حزب‌الله، از نزدیکان قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه بود. هر دو در سال ۲۰۲۰ در حمله پهپادی آمریکا کشته شدند.

تهمینه ده‌بزرگی، وکیل دادگستری، در شبکه اجتماعی ایکس می‌نویسد: «همین الان با دوستی در ایران صحبت کردم که تازه به اینترنت وصل شده است. او گفت جمهوری اسلامی شبه‌نظامیان تروریست، حشد شعبی و لشکر فاطمیون، را به کار گرفته است؛ قاتلان حرفه‌ای که مردم را در خیابان‌ها و جلوی خانه‌هایشان بی‌مهابا به گلوله می‌بندند. آمار کشته‌شدگان بسیار بالاتر از ۲۰ هزار نفر است. کیسه‌های حمل جسد همه‌جا دیده می‌شود. خانواده‌ها حتی نمی‌توانند مردگان خود را دفن کنند. اکنون آن‌ها خود را برای موج بعدی اعدام‌ها آماده می‌کنند.»

دکتر کایلی مور-گیلبرت، پژوهشگر دانشگاهی، در ایکس می‌گوید: «نیروهای بسیج مردمی شیعه عراقی و یک لشکر افغان که توسط ایران برای جنگ در سوریه آموزش دیده‌اند، [وارد عمل شده‌اند]. یکی از جنبه‌های نادیده‌گرفته‌شده استراتژی 'محور مقاومت' جمهوری اسلامی تاکنون، نقشی است که این نیروهای نیابتی می‌توانند در حفظ امنیت رژیم ایران در برابر 'تهدیدهای' داخلی (یعنی آموزش نیروهای نیابتی خارجی برای دفاع از رژیم در برابر آرمان‌های دموکراتیک مردم خودش) ایفا کنند.»
گروه‌های تروریستی عراقی تحت حمایت ایران
بسیاری از این عراقی‌های تحت حمایت ایران، پیوندهایی با ایران دارند که به دهه ۱۹۸۰ بازمی‌گردد، زمانی که در جنگ ایران و عراق از ایران حمایت کردند. بسیاری از آن‌ها همچنین توسط آمریکا در فهرست تروریستی قرار گرفته‌اند.

برای مثال، گروه‌های «عصائب اهل الحق» و «حرکت نجباء» هر دو عضو حشد الشعبی هستند و همچنین گروه‌های تروریستی محسوب می‌شوند. درخواست‌های فزاینده‌ای برای خلع سلاح این گروه‌ها در عراق وجود داشته است.
نیروهای حشد شعبیبا این حال، از سال ۲۰۱۸، آن‌ها به عنوان نیروهای شبه‌نظامی از دولت عراق حقوق دریافت می‌کنند. آن‌ها در واقع در تلاش برای ایجاد سازمانی شبیه به سپاه پاسداران در عراق هستند.

جروزالم پست می‌افزاید این گروه‌ها در خدمت منافع ایران عمل می‌کنند و این احتمال وجود دارد که برخی از آن‌ها برای کمک به سرکوب‌ها به ایران رفته باشند.

مقامات ایران همچنین از طریق سپاه پاسداران، شیعیانی را از افغانستان و پاکستان جذب کردند. این مردان برای جنگ در سوریه استخدام شده بودند. با این حال، هنگامی که رژیم اسد سقوط کرد، فاطمیون و زینبیون مجبور به ترک آنجا شدند و اکنون در ایران گرفتار شده‌اند.

ممکن است ایران از آن‌ها برای سرکوب معترضان استفاده کرده باشد. از آنجا که آن‌ها خارجی هستند، هیچ دلبستگی و تعهدی به مردم عادی ایران ندارند و احتمالا از آسیب رساندن به آن‌ها ابایی ندارند، زیرا خانواده‌ای در ایران ندارند.

با این وجود، استفاده ایران از این گروه‌های خارجی هنوز نیازمند تحقیقات بیشتر است.