از مرگ خمینی تا امروز؛ جمهوری اسلامی چگونه با قطع تلفن و اینترنت جریان اطلاعات را کنترل میکند؟
رأی دهید
قطع ارتباط با جهان خارج روشی است که طی سالها به یکی از موثرترین ابزارهای مقامهای جمهوری اسلامی برای کنترل جریان اطلاعات تبدیل شده است.
این الگو در سالهای گذشته بارها و با شدتهای متفاوت تکرار شده است. برای نمونه، در جریان درگیری ۱۲روزه با اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، پهنای باند اینترنت در ایران بهطور چشمگیری کاهش یافت.
در جریان اعتراضهای آبان ۱۳۹۸ در واکنش به افزایش قیمت سوخت، دسترسی کاربران عادی به اینترنت تقریبا بهطور کامل قطع شد، هرچند برخی نهادها و افراد خاص همچنان به شکلی محدود و کنترلشده به اینترنت دسترسی داشتند.
در جریان اعتراضهای «زن، زندگی، آزادی» نیز سرعت اینترنت بهطور محسوسی کاهش یافت و اختلالهای گستردهای گزارش شد، اما ارتباط اینترنتی هرگز بهطور کامل قطع نشد و حداقل جریان محدودی از اطلاعات همچنان برقرار ماند.
با این حال، در اعتراضهای اخیر، وضعیت به شکلی بیسابقه تغییر کرده است. نهتنها دسترسی به اینترنت بهطور کامل قطع شده، بلکه شبکههای تلفن همراه و تماسهای بینالمللی نیز از دسترس خارج شدهاند. در حال حاضر، تنها خط ارتباطی نسبتا پایدار، تماسهای تلفن ثابت در داخل کشور است.
این سطح از محدودسازی ارتباطات، فراتر از اقدامهای پیشین برای کنترل اینترنت است و نشان میدهد که دامنه اقدامات حکومت از فضای دیجیتال به کل زیرساختهای ارتباطی گسترش یافته است.
هدف اصلی قطع اینترنت، جلوگیری از انتقال تصاویر، ویدیوها و اخبار از داخل ایران به خارج از کشور است.
در چنین شرایطی، رسانههای مستقل عملا امکان گزارشگری از داخل کشور را از دست میدهند و حکومت به تنها روایتگر رویدادها تبدیل میشود.
همزمان، توان معترضان برای هماهنگی از طریق شبکههای اجتماعی و پیامرسانها تقریبا بهطور کامل از میان میرود. قطع شبکههای تلفن همراه نیز دقیقا همین هدف را دنبال میکند و ارتباط مستقیم و فوری میان شهروندان را مسدود میسازد.
علاوه بر این، جمهوری اسلامی سالهاست با ایجاد پارازیت، شبکههای ماهوارهای فارسیزبان را مختل میکند و مانع دریافت و پخش این شبکهها میشود؛ اقدامی که دسترسی به رسانههای خارجی را بیش از پیش محدود کرده و چرخه کنترل اطلاعات حکومت را تکمیل میکند.
آنچه امروز در ایران رخ میدهد، هم از نظر گستره و هم از نظر شدت قطع ارتباطات، در تاریخ معاصر کشور بیسابقه است و نشان میدهد اعتراضهای اخیر بیش از هر زمان دیگری مقامهای تهران را نگران کرده و آنها را وادار ساخته است تا از تمام ابزارهای خود برای کنترل ارتباطات استفاده کنند.
