خاموشی اینترنت در ایران؛ چرا خبری از دسترسی به استارلینک نیست؟
رأی دهید
نزدیک به بیستساعت از قطع کامل اینترنت در ایران میگذرد و کشور در خاموشی کامل فرو رفته است. ساعتهاست که هیچ اطلاعاتی در بستر اینترنت بینالمللی، اینترنت داخلی، تماسهای تلفنی بینالمللی و حتی استارلینک جابهجا نشده است؛ سکوتی که به نگرانی از وضعیت معترضان در ایران دامن میزد. در اعتراض به این شرایط کاربران دیاسپورای ایرانی با استفاده از هشتگ «#DigitalBlackoutIran» خاموشی اینترنت در ایران، به این شرایط اعتراض کردند.
تا پیش از شامگاه ۱۸دی۱۴۰۴، الگوی قطعی اینترنت اگرچه از منظر فنی بسیار پیچیدهتر گذشته بود؛ اما کامل و سراسری نبود. بهجای خاموشی کامل شبکه محدودیتهای اعمال شده محلی، مرحلهای و کنترلشده، اعمال شده بود. همزمان با تجمعات اعتراضی روز گذشته اما، تنها طی مدتی کوتاه، شبکه اینترنت بینالمللی و داخلی کاملا قطع شد و حتی دسترسی به دارندگان اینترنت ماهوارهای استارلینک نیز بهشدت محدود شد.
چرا خبری از دسترسی به استارلینک نیست؟
ساعتهاست که خبری از کاربران ایرانی اینترنت نیست، حتی آنهایی که پیشتر با دسترسی به اینترنت ماهوارهای استارلینک در بدترین شرایط نیز به شبکه اطلاعات دسترسی داشتند.
«امیر رشیدی»، محقق امنیت و پژوهشگر دسترسی به اینترنت، در رابطه با چرایی عدم دسترسی به بیش از دهها اینترنت ماهوارهای استارلیک در ایران به «ایرانوایر» گفت: «شب گذشته همزمان با آغاز اعتراضات سراسری شاهد ارسال پارازیتهای نظامی بر ماهوارههای استارلینک بودیم. این پارازیتها در ساعتهای اولیه نزدیک به سیدرصد ارسال و دریافت دیتا از این طریق را محدود کردند. به مرور اما اختلال افزایش یافت و ساعت ده شب به وقت محلی به بیش از ۸۰درصد رسید.»
بر اساس آخرین تخمینها، تعداد مشترکان استارلینک در ایران تا حدود ۴۰ تا ۵۰هزار نفر رسیده است. در دوران قطعی اینترنت در جنگ ۱۲روزه نیز گروهی از کاربران با استفاده از همین سرویس موفق به دسترسی به اینترنت آزاد شده بودند.
به گفته رشیدی اما، از شامگاه روز ۱۸دی۱۴۰۴ با استفاده از تجهیزات نظامی پارازیتهایی بر این سرویس ارسال شده است که موجب کاهش قابل توجه سطح دسترسی کاربران ایرانی شده است. او ادامه داد: «در طی بیش از ۲۰سالی که در این حوزه فعال هستم شاهد ایجاد چنین اختلالی نبودم. اما میتوانم به قطعیت بگویم که دستگاههای مورد استفاده برای ایجاد این اختلال (جمرها) نظامی هستند و اگر جمهوری اسلامی چنین دستگاههایی را خودش تولید نکرده باشد، آنها را از روسیه یا چین تهیه کرده است.»
الگوی ایجاد اختلال بر دسترسی به اینترنت ماهوارهای استارلینک اما نشاندهنده پراکندگی جدی دستگاههای جمر در کل کشور است. چرا که سطح دسترسی در برخی مناطق بیشتر و بهتر و در مناطق دیگر کمتر و بدتر است.
قطع تلفنهای همراه و پیامک
حدود ساعت ۱۰شب گذشته بود که آنتن تلفنهای همراه در ایران قطع شد. اگرچه گزارشهایی از وصل باقیماندن وایفایهای خانگی منتشر شده بود، اما بهدلیل قطع شبکه اینترنت بینالمللی و اینترنت داخلی عملا امکان استفاده از آن نداشت؛ شبکه بانکها ( دستگاههای POS و ATM)، اسنپ و تبسی، دیجیکالا و حتی شبکههای اجتماعی یا پیامرسان داخلی مانند ایتا و ویراستی نیز از دسترس کاربران خارج شدند.
همزمان همچون زمان جنگ امکان تماس تلفنی بینالمللی از خارج از ایران نیز قطع شد. هنگام تماس، فقط یک پیام ضبطشده و بیمعنا پخش میشود. همین وضعیت را قبلا هم در دوره جنگ ۱۲روزه شاهد بودیم.
حتی امکان استفاده از ابزارهای برقراری تماسهای بینالمللی نیز مسدود شد. اپلیکیشن Yolla که از جمله اپلیکیشنهایی است که بهصورت اعتباری امکان برقراری تماس با ایران را فراهم میکردند، در پیامی به اعمال چنین محدودیتهایی اشاره کرد.
اینترنت چه زمانی وصل خواهد شد؟
امیر رشیدی محقق امنیت و پژوهشگر دسترسی به اینترنت، در رابطه با تخمین زمان احتمالی وصل اینترنت توضیح داد: «نزدیکترین الگوی قطعی اینترنت به وضعیت فعلی، شرایط آبان ۱۳۹۸ است. آن زمان برای ۱۲روز اینترنت کل کشور قطع شد. اینبار اما نه فقط دسترسی به اینترنت بینالملل که اینترنت ملی نیز قطع است. در ساعتهایی شبکه تلفن همراه نیز از دسترس خارج شد و حتی آمادگی ایجاد اختلال در شبکه استارلینک نیز وجود داشت.»
از ساعات اولیه صبح جمعه اما پروژه «لیست سفید (White list)» جمهوری اسلامی شروع بهکار کرد و به مرور کانال تلگرامی صداوسیما، اکانت منسوب به رهبر جمهوری اسلامی در شبکه اجتماعی «ایکس» (توییتر سابق) و اکانت خبرگزاری «تسنیم» به اینترنت دسترسی یافتند. همچنین از حدود ساعت ۵ شامگاه ۱۹دی۱۴۰۴ دانشگاههای شریف، تهران و علوم پزشکی، خوارزمی و چند دانشگاه دیگر به اینترنت بینالمللی بازگشتند. ایجاد لیست سفید بخشی از کلان پروژه ایجاد اینترنت طبقاتی توسط جمهوری اسلامی است که بر اساس آن افراد، نهادها یا ارگانهای معتمد به اینترنت آزاد دسترسی پیدا میکنند در شرایطی که شهروندان عادی از حق دسترسی آزادانه به اینترنت محروم هستند.
تا پیش از شامگاه ۱۸دی۱۴۰۴، الگوی قطعی اینترنت اگرچه از منظر فنی بسیار پیچیدهتر گذشته بود؛ اما کامل و سراسری نبود. بهجای خاموشی کامل شبکه محدودیتهای اعمال شده محلی، مرحلهای و کنترلشده، اعمال شده بود. همزمان با تجمعات اعتراضی روز گذشته اما، تنها طی مدتی کوتاه، شبکه اینترنت بینالمللی و داخلی کاملا قطع شد و حتی دسترسی به دارندگان اینترنت ماهوارهای استارلینک نیز بهشدت محدود شد.
چرا خبری از دسترسی به استارلینک نیست؟
ساعتهاست که خبری از کاربران ایرانی اینترنت نیست، حتی آنهایی که پیشتر با دسترسی به اینترنت ماهوارهای استارلینک در بدترین شرایط نیز به شبکه اطلاعات دسترسی داشتند.
«امیر رشیدی»، محقق امنیت و پژوهشگر دسترسی به اینترنت، در رابطه با چرایی عدم دسترسی به بیش از دهها اینترنت ماهوارهای استارلیک در ایران به «ایرانوایر» گفت: «شب گذشته همزمان با آغاز اعتراضات سراسری شاهد ارسال پارازیتهای نظامی بر ماهوارههای استارلینک بودیم. این پارازیتها در ساعتهای اولیه نزدیک به سیدرصد ارسال و دریافت دیتا از این طریق را محدود کردند. به مرور اما اختلال افزایش یافت و ساعت ده شب به وقت محلی به بیش از ۸۰درصد رسید.»
بر اساس آخرین تخمینها، تعداد مشترکان استارلینک در ایران تا حدود ۴۰ تا ۵۰هزار نفر رسیده است. در دوران قطعی اینترنت در جنگ ۱۲روزه نیز گروهی از کاربران با استفاده از همین سرویس موفق به دسترسی به اینترنت آزاد شده بودند.
به گفته رشیدی اما، از شامگاه روز ۱۸دی۱۴۰۴ با استفاده از تجهیزات نظامی پارازیتهایی بر این سرویس ارسال شده است که موجب کاهش قابل توجه سطح دسترسی کاربران ایرانی شده است. او ادامه داد: «در طی بیش از ۲۰سالی که در این حوزه فعال هستم شاهد ایجاد چنین اختلالی نبودم. اما میتوانم به قطعیت بگویم که دستگاههای مورد استفاده برای ایجاد این اختلال (جمرها) نظامی هستند و اگر جمهوری اسلامی چنین دستگاههایی را خودش تولید نکرده باشد، آنها را از روسیه یا چین تهیه کرده است.»
الگوی ایجاد اختلال بر دسترسی به اینترنت ماهوارهای استارلینک اما نشاندهنده پراکندگی جدی دستگاههای جمر در کل کشور است. چرا که سطح دسترسی در برخی مناطق بیشتر و بهتر و در مناطق دیگر کمتر و بدتر است.
قطع تلفنهای همراه و پیامک
حدود ساعت ۱۰شب گذشته بود که آنتن تلفنهای همراه در ایران قطع شد. اگرچه گزارشهایی از وصل باقیماندن وایفایهای خانگی منتشر شده بود، اما بهدلیل قطع شبکه اینترنت بینالمللی و اینترنت داخلی عملا امکان استفاده از آن نداشت؛ شبکه بانکها ( دستگاههای POS و ATM)، اسنپ و تبسی، دیجیکالا و حتی شبکههای اجتماعی یا پیامرسان داخلی مانند ایتا و ویراستی نیز از دسترس کاربران خارج شدند.
همزمان همچون زمان جنگ امکان تماس تلفنی بینالمللی از خارج از ایران نیز قطع شد. هنگام تماس، فقط یک پیام ضبطشده و بیمعنا پخش میشود. همین وضعیت را قبلا هم در دوره جنگ ۱۲روزه شاهد بودیم.
حتی امکان استفاده از ابزارهای برقراری تماسهای بینالمللی نیز مسدود شد. اپلیکیشن Yolla که از جمله اپلیکیشنهایی است که بهصورت اعتباری امکان برقراری تماس با ایران را فراهم میکردند، در پیامی به اعمال چنین محدودیتهایی اشاره کرد.
اینترنت چه زمانی وصل خواهد شد؟
امیر رشیدی محقق امنیت و پژوهشگر دسترسی به اینترنت، در رابطه با تخمین زمان احتمالی وصل اینترنت توضیح داد: «نزدیکترین الگوی قطعی اینترنت به وضعیت فعلی، شرایط آبان ۱۳۹۸ است. آن زمان برای ۱۲روز اینترنت کل کشور قطع شد. اینبار اما نه فقط دسترسی به اینترنت بینالملل که اینترنت ملی نیز قطع است. در ساعتهایی شبکه تلفن همراه نیز از دسترس خارج شد و حتی آمادگی ایجاد اختلال در شبکه استارلینک نیز وجود داشت.»
از ساعات اولیه صبح جمعه اما پروژه «لیست سفید (White list)» جمهوری اسلامی شروع بهکار کرد و به مرور کانال تلگرامی صداوسیما، اکانت منسوب به رهبر جمهوری اسلامی در شبکه اجتماعی «ایکس» (توییتر سابق) و اکانت خبرگزاری «تسنیم» به اینترنت دسترسی یافتند. همچنین از حدود ساعت ۵ شامگاه ۱۹دی۱۴۰۴ دانشگاههای شریف، تهران و علوم پزشکی، خوارزمی و چند دانشگاه دیگر به اینترنت بینالمللی بازگشتند. ایجاد لیست سفید بخشی از کلان پروژه ایجاد اینترنت طبقاتی توسط جمهوری اسلامی است که بر اساس آن افراد، نهادها یا ارگانهای معتمد به اینترنت آزاد دسترسی پیدا میکنند در شرایطی که شهروندان عادی از حق دسترسی آزادانه به اینترنت محروم هستند.
دیدگاه خوانندگان
۵۱
حق گو لندن - لندن، انگلستان
عجب لجنی هست این رژیم کثافت . یعنی هیچ وقاهت و شرممو حیایی در دنیا ندارد بیشرف . دیکتاتوری به معنی واقعی برای بقای خود هر کار کثیفی می کند .
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۳
۶۵
چلیپا - جزایر سلیمان، جزایر سلیمان
چون تو ایران خاعن زیادن.برا 100 دلار برخی عین اون فاطیقورچیکی افغان ک با دمپاهی پاره ده نفره سوار پراید ب ایران اومدو بعدم دررفت اروپاه با تنبون پاره.خیانت میکنن.برا همین چیزا اینترنت بایدم قط بشع تا خاعنان فرستطلبی نکنن.فک نمیکنن ینی عقلشون نمیرسه هر ضرری بزنن و سطل زباله اتیش بزنن درنهایت از جیبه خودشون برداشت.پرداخت میشه.سختترین کار دنیا فکرکردنه.اینام فقت رو دارن عقلو هوش و فکر ندارن.فقت عین لامای امریکاجنوبی دهن باز میکنن گازیدشاه باددادشاه.
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۸
۶۵
چلیپا - جزایر سلیمان، جزایر سلیمان
چون تو ایران خاعن زیادن.برا 100 دلار برخی عین اون فاطیقورچیکی افغان ک با دمپاهی پاره ده نفره سوار پراید ب ایران اومدو بعدم دررفت اروپاه با تنبون پاره.خیانت میکنن.برا همین چیزا اینترنت بایدم قط بشع تا خاعنان فرستطلبی نکنن.فک نمیکنن ینی عقلشون نمیرسه هر ضرری بزنن و سطل زباله اتیش بزنن درنهایت از جیبه خودشون برداشت.پرداخت میشه.سختترین کار دنیا فکرکردنه.اینام فقت رو دارن عقلو هوش و فکر ندارن.فقت عین لامای امریکاجنوبی دهن باز میکنن گازیدشاه باددادشاه.
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۸
۵۱
حق گو لندن - لندن، انگلستان
عجب لجنی هست این رژیم کثافت . یعنی هیچ وقاهت و شرممو حیایی در دنیا ندارد بیشرف . دیکتاتوری به معنی واقعی برای بقای خود هر کار کثیفی می کند .
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۳
۵۱
حق گو لندن - لندن، انگلستان
عجب لجنی هست این رژیم کثافت . یعنی هیچ وقاهت و شرممو حیایی در دنیا ندارد بیشرف . دیکتاتوری به معنی واقعی برای بقای خود هر کار کثیفی می کند .
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۳
۶۵
چلیپا - جزایر سلیمان، جزایر سلیمان
چون تو ایران خاعن زیادن.برا 100 دلار برخی عین اون فاطیقورچیکی افغان ک با دمپاهی پاره ده نفره سوار پراید ب ایران اومدو بعدم دررفت اروپاه با تنبون پاره.خیانت میکنن.برا همین چیزا اینترنت بایدم قط بشع تا خاعنان فرستطلبی نکنن.فک نمیکنن ینی عقلشون نمیرسه هر ضرری بزنن و سطل زباله اتیش بزنن درنهایت از جیبه خودشون برداشت.پرداخت میشه.سختترین کار دنیا فکرکردنه.اینام فقت رو دارن عقلو هوش و فکر ندارن.فقت عین لامای امریکاجنوبی دهن باز میکنن گازیدشاه باددادشاه.
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۸
۵۱
حق گو لندن - لندن، انگلستان
عجب لجنی هست این رژیم کثافت . یعنی هیچ وقاهت و شرممو حیایی در دنیا ندارد بیشرف . دیکتاتوری به معنی واقعی برای بقای خود هر کار کثیفی می کند .
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۳
۶۵
چلیپا - جزایر سلیمان، جزایر سلیمان
چون تو ایران خاعن زیادن.برا 100 دلار برخی عین اون فاطیقورچیکی افغان ک با دمپاهی پاره ده نفره سوار پراید ب ایران اومدو بعدم دررفت اروپاه با تنبون پاره.خیانت میکنن.برا همین چیزا اینترنت بایدم قط بشع تا خاعنان فرستطلبی نکنن.فک نمیکنن ینی عقلشون نمیرسه هر ضرری بزنن و سطل زباله اتیش بزنن درنهایت از جیبه خودشون برداشت.پرداخت میشه.سختترین کار دنیا فکرکردنه.اینام فقت رو دارن عقلو هوش و فکر ندارن.فقت عین لامای امریکاجنوبی دهن باز میکنن گازیدشاه باددادشاه.
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۸
۶۵
چلیپا - جزایر سلیمان، جزایر سلیمان
چون تو ایران خاعن زیادن.برا 100 دلار برخی عین اون فاطیقورچیکی افغان ک با دمپاهی پاره ده نفره سوار پراید ب ایران اومدو بعدم دررفت اروپاه با تنبون پاره.خیانت میکنن.برا همین چیزا اینترنت بایدم قط بشع تا خاعنان فرستطلبی نکنن.فک نمیکنن ینی عقلشون نمیرسه هر ضرری بزنن و سطل زباله اتیش بزنن درنهایت از جیبه خودشون برداشت.پرداخت میشه.سختترین کار دنیا فکرکردنه.اینام فقت رو دارن عقلو هوش و فکر ندارن.فقت عین لامای امریکاجنوبی دهن باز میکنن گازیدشاه باددادشاه.
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۸
۵۱
حق گو لندن - لندن، انگلستان
عجب لجنی هست این رژیم کثافت . یعنی هیچ وقاهت و شرممو حیایی در دنیا ندارد بیشرف . دیکتاتوری به معنی واقعی برای بقای خود هر کار کثیفی می کند .
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۳