وحشت بزرگ خامنه‌ای از «جاویدشاه» میلیونی؛ مردم می‌گویند امشب پرشمارتر می‌آییم

ایندیپندنت فارسی: امیرحسین میراسماعیلی

شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی‌ماه، گسترده‌ترین حضور خیابانی مردم ایران با هدف براندازی جمهوری اسلامی در شهرهای مختلف ایران رقم خورد و میلیون‌ها معترض در سراسر ایران با سر دادن نام شاهزاده رضا پهلوی، محبوب‌ترین رهبر سیاسی ایرانیان، به فراخوان عمومی او پاسخ مثبت دادند و به خیابان‌ها آمدند؛ رخدادی بی‌سابقه در ۴۷ سال اخیر که باعث شد حکومت جمهوری اسلامی از حدود ساعت ۲۱ به وقت تهران، برای جلوگیری از انتشار گسترده‌تر اخبار و تصاویر این خیزش ملی، اینترنت بین‌المللی و حتی داخلی را به‌طور کامل قطع کند.

با این حال، این سرکوب اینترنتی نیز همانند سرکوب‌های خیابانی و کشتن ده‌ها جوان معترض هم برای حکومت کارساز نبود و طی ساعات اخیر، شکل‌گیری تجمع‌های ده‌ها هزار نفره در شهرهای بزرگ و کوچک ایران به تیتر نخست بسیاری از رسانه‌های جهان تبدیل شد.

مردم ایران شامگاه پنجشنبه در شماری از شهرها موفق شدند کنترل موقت برخی اماکن حکومتی، نظامی و دولتی را به دست بگیرند، صدها بنر و تصویر علی خامنه‌ای، قاسم سلیمانی، روح‌الله خمینی و دیگر مقام‌های کنونی و پیشین جمهوری اسلامی را به آتش بکشند و هم‌زمان، تصاویر شاهزاده رضا پهلوی و پرچم ملی شیروخورشیدنشان ایران را در خیابان‌ها به اهتزاز درآورند.

آخرین اخبار دریافتی در روز جمعه ۱۹ دی‌ماه، هم‌زمان با دومین روز فراخوان عمومی شاهزاده رضا پهلوی برای حضور مردم ایران در خیابان‌ها علیه جمهوری اسلامی، نشان می‌دهد اینترنت در سراسر ایران همچنان به‌طور کامل قطع است.

بر اساس این گزارش‌ها، وزارت ارتباطات دولت مسعود پزشکیان حتی تلاش کرده است با اختلال‌افکنی گسترده و ارسال پارازیت‌های ماهواره‌ای، دسترسی کاربران به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک را نیز در بخش‌های زیادی از ایران متوقف کند.

با این حال، از معترضان در تهران، اصفهان، شیراز، ساری و همدان که موفق شده‌اند از طریق استارلینک به اینترنت جهانی متصل شوند، روز جمعه در گفتگو با ایندیپندنت فارسی تاکید کردند که مردم این شهرها و دیگر نقاط ایران مصمم‌اند از ساعت ۸ شب جمعه بار دیگر در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی و در اعتراض به جمهوری اسلامی به خیابان‌ها بیایند؛ حضوری که به گفته آنان «پرشمارتر از پنجشنبه‌شب» خواهد بود، چرا که باور دارند ترس بسیاری از مردم که شب گذشته در خیابان نبودند، ریخته و نشانه‌های ناتوانی حکومت در مهار این خیزش ملی و احتمال فروپاشی، بیش‌ازپیش آشکار شده است.

در چنین شرایطی، رهبر جمهوری اسلامی روز جمعه ۱۹ دی‌ماه در یک سخنرانی کم‌سابقه از نظر عصبی و اندوهگین بودن لحن، معترضان را «اغتشاشگر و مضر» خواند و بار دیگر بر تداوم سرکوب تاکید کرد. علی خامنه‌ای در واکنش به هشدارهای دونالد ترامپ نیز گفت رئیس‌جمهوری آمریکا «حرف بی‌ربط» زده است و جمهوری اسلامی در برابر آنچه او «تخریبگران» می‌نامد، عقب‌نشینی نخواهد کرد. این مواضع در حالی بیان شد که وسعت و پراکندگی اعتراض‌ها، به‌ویژه در شهرهای بزرگ و مناطق حاشیه‌ای، تصویری کاملا متفاوت از روایت رسمی حکومت ارائه می‌دهد.

هم‌زمان با این اظهارات، شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی نیز با صدور بیانیه‌ای تند، عملا همان خط تهدید را دنبال و اعلام کرد که «هیچ‌گونه مماشاتی» با معترضان در کار نخواهد بود. در این بیانیه، اعتراض‌های مردمی نه یک خیزش اجتماعی و ملی، بلکه پروژه‌ای «هدایت‌شده از سوی اسرائیل» و با «طراحی مشترک آمریکا و اسرائیل» توصیف شد؛ روایتی که پیش‌تر در اعتراض‌های سال‌های گذشته نیز تکرار شده بود، اما این‌ بار در برابر حضور میلیونی مردم، بیش از هر زمان دیگر با تردید و بی‌اعتباری روبرو شده است.

منتقدان می‌گویند تکرار این ادعاها در شرایطی که خیابان‌های ده‌ها شهر ایران صحنه تجمع‌های گسترده و کم‌سابقه بودند، نه‌تنها بازدارنده نیست، بلکه نشانه‌ای از ناتوانی ساختار قدرت در ارائه پاسخی سیاسی و اجتماعی به مطالبات معترضان به شمار می‌رود. به‌ویژه آنکه قطع کامل اینترنت، که به‌عنوان آخرین ابزار مهار اعتراض‌ها به کار گرفته شد، نیز نتوانست مانع تداوم ارتباط، سازمان‌یابی و حضور مردم در خیابان‌ها شود.

گزارش‌های پراکنده رسیده از داخل ایران، با وجود خاموشی گسترده اینترنت، حاکی از ادامه اعتراض‌ها در مناطق مختلف از جمله مشهد، تهران و بندرعباس است و پیش‌بینی می‌شود از ساعت ۸ شب، هم‌زمان با دومین شب فراخوان عمومی شاهزاده رضا پهلوی، شهرهای سراسر ایران بار شاهد حضور گسترده و پرشمار معترضان در خیابان‌ها را شاهد باشد؛ حضوری که به باور بسیاری از مردم، می‌تواند معادلات امنیتی حکومت را بیش‌ازپیش به چالش بکشد و مسیر این خیزش ملی را به مرحله‌ای تازه وارد کند.

در زاهدان، پس از پایان نمازجمعه ۱۹ دی، نیروهای سرکوبگر با شلیک مستقیم و استفاده از گاز اشک‌آور به معترضان حمله کردند و مسجد مکی را به محاصره درآوردند؛ اقدامی که به مجروح‌ شدن شماری از مردم و گرفتار شدن ده‌ها نفر در داخل مسجد انجامید. هم‌زمان، ویدیوهایی که به‌طور محدود در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، نشان می‌دهد معترضان در حوالی فلکه خیام و خیابان‌های منتهی به مسجد مکی شعارهای ضدحکومتی سر داده‌اند.

در همدان نیز صداوسیمای جمهوری اسلامی از کشته‌ شدن شش نفر در ناآرامی‌های شامگاه پنجشنبه خبر داد؛ آماری که به‌گفته فعالان مدنی، به‌ دلیل قطع ارتباطات و نبود امکان راستی‌آزمایی مستقل، ممکن است کامل نباشد. در استان خراسان شمالی، مقام‌های قضایی از کشته‌ شدن دادستان اسفراین در جریان اعتراض‌ها خبر دادند و معترضان را عامل این حادثه معرفی کردند؛ روایتی که هنوز جزئیات آن منتشر نشده، اما به‌سرعت به بخشی از تلاش رسمی برای امنیتی‌سازی فضای اعتراض‌ها تبدیل شده است.

در مقابل این فضای سرکوب و تهدید، پیام‌های شاهزاده رضا پهلوی در حفظ روحیه و انسجام معترضان نقشی تعیین‌کننده داشته است. او با قدردانی از حضور مردم در سرمای شب پنجشنبه، بار دیگر بر اهمیت «انبوه شدن جمعیت» تاکید کرد و نوشت تجربه روزهای اخیر نشان داده است که هرچه جمعیت متراکم‌تر می‌شود، توان نیروهای سرکوب برای کنترل خیابان کاهش می‌یابد. دعوت او از رهبران میدانی برای پیوند زدن تجمع‌ها به یکدیگر، به‌عنوان تلاشی برای افزایش اثرگذاری اعتراض‌ها، بازتاب گسترده‌ای در میان معترضان داشته است.

این حمایت‌ها تنها به داخل ایران محدود نماند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در واکنش به خیزش ملی ۱۸ دی‌ماه، اعلام کرد جمهوری اسلامی «احتمالا در حال سقوط است» و بار دیگر هشدار داد که در صورت کشتار معترضان، با «ضربه‌ای سخت» مواجه خواهد شد.

در اروپا، مارین لوپن، رهبر حزب اجتماع ملی فرانسه، با انتشار پیامی صریح، سرکوب خونین معترضان را محکوم کرد و نوشت خشونت و ارعاب نتوانست جنبشی را که هر روز گسترده‌تر می‌شود، از شتاب بیندازد.

هم‌زمان، انتشار ویدیویی از تظاهرات زنان بلوچ در زاهدان با شعارهایی چون «مرگ بر خامنه‌ای» و «از زاهدان تا تهران، جانم فدای ایران» در روز جمعه، بار دیگر بر نقش پررنگ زنان و مناطق حاشیه‌ای در این خیزش ملی تاکید کرد؛ خیزشی که برخلاف ادعاهای مقام‌های امنیتی، نه حاصل «طراحی خارجی»، بلکه نتیجه انباشت نارضایتی‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در سراسر ایران است.

مجموعه تحولات روزهای اخیر نشان می‌دهد هم تهدیدهای رهبر جمهوری اسلامی و هم بیانیه‌های شورای عالی امنیت ملی، دست‌کم در مقطع کنونی، نتوانسته‌اند مانع تداوم و گسترش اعتراض‌ها شود. در حالی که حکومت همچنان بر ابزار سرکوب و قطع ارتباطات تکیه دارد، معترضان از «ریختن ترس» و عزم خود برای حضوری پرشمارتر سخن می‌گویند؛ وضعیتی که بسیاری از ناظران آن را نشانه‌ای از ورود اعتراضات به مرحله‌ای تازه و تعیین‌کننده در تاریخ جمهوری اسلامی می‌دانند.