افزایش شدید درخواست کمک مالی در اپلیکیشن «دیوار» توسط مردم نیازمند در روزهای جنگ

ایران وایر: تارا روشنی

حمله نظامی اسراییل به ایران، فقط تاسیسات هسته‌ای و فرماندهان و مقرهای سپاه پاسداران را هدف نگرفت. با آغاز این جنگ، شهروندان هر دو کشور، خطر جانی و اقتصادی را با گوشت و استخوان چشیدند؛ مسلما مردم شهرهای ایران به‌واسطه نبود پناهگاه‌ها و مشکلات اقتصادی، به مراتب بیشتر. 

***

بحران اقتصادی، پیش از همه، در خانه کارگران و قشر آسیب‌پذیر جامعه ایران را زد. در ایران، «کارگران روزمزد» به واسطه از دست دادن موقعیت‌های شغلی محدودشان، دچار مشکلاتی بیش از هفته‌های و روزهای پیش از جنگ شدند. 

همین، باعث شده برخی برای دریافت کمک‌های مالی از دیگر شهروندان، به استفاده از راه‌های متفاوت روی بیاورند. یکی از این روش‌ها، انتشار آگهی در اپلیکیشن «دیوار» است. اپلیکیشنی که محلی برای خرید و فروش کالا و خدمات است، حالا نه تنها شاهد آگهی‌هایی برای مشاغل آسیب‌پذیر، که محلی برای دریافت «کمک‌های مالی» هم شده است.

با ورق زدن آگهی‌هایی که برخی برای دریافت این نوع کمک‌ها منتشر کرده‌اند، می‌توان به آگهی خاصی با عنوان «نیازمند مالی برای اسکان در شهر غریب» اشاره کرد. 

فردی بدون معرفی خود نوشته است که برای سفر کردن از شهر خود، به کمک مالی نیاز دارد. او نوشته: «سلام می‌خوام با بچه‌ها برم شهر دیگه. نه کسی رو می‌شناسم برم، نه پولی دارم و نه می‌تونم تو این اوضاع، کاری پیدا کنم که حداقل در شهر غریب بتونم یک روز بگذرونم. اگه می‌تونید کمک کنید.» 

او در انتها گفته است که افرادی که کمک می‌کنند، شماره کارت بانکی‌شان را هم برای او بنویسند تا هر زمان مشکلاتش مرتفع شد، پول را به حساب‌شان برگرداند. 
اپلیکیشن دیوار، امکانی برای راستی‌آزمایی این‌گونه آگهی‌ها و درخواست‌ها را فراهم نکرده است. از سویی دیگر، با توجه به وضعیت بحرانی و متفاوت کشور هم، نمی‌توان انتظار داشت که  نهادهای مردمی بتوانند بخش بزرگی از جامعه که دچار آسیب‌های اقتصادی شده‌اند را زیر پوشش خود قرار دهند. 

«سیمین»، یکی از کسانی‌ است که تصمیم گرفته بدون انتظار برای بازگرداندن پولش و بر اساس حس انسان دوستی، به برخی از این درخواست‌ها پاسخ داده و به تعدادی از آن‌ها کمک کند.

او می‌گوید: «مهم نیست کسی که این آگهی را گذاشته راست می‌گوید یا دروغ. مسلما اگر از سر نیاز و احتیاج نبود درخواست کمک نمی‌کردند. من مبلغ اندکی، در حدی که بشود از یک شهر به شهر دیگر سفر کرد برایش واریز می‌کنم و انتظار بازگشت پول را هم ندارم.»

در آگهی دیگری آمده است: «سلام هموطن، دو تا بچه دارم و تو شرایط بدی هستم. بیکار شدم، حتی پول نان هم ندارم.» 

او نوشته که «خدا هیچ بنده‌ای را شرمنده زن‌ و بچه‌اش نکند» و قسم خورده که گدا نیست: «باور کنید هر وقت شرایط عادی بشود، عین همان مبلغ را پس می‌دهم. بخدا شرایط بدی دارم.» 

حسام، یکی دیگر از شهروندان که با چنین آگهی‌هایی روی سایت دیوار مواجه شده، این سبک جدید درخواست کمک مالی را «غیرقابل اعتماد» می‌داند و می‌گوید که دلیلی ندارد به این موارد اعتنا کرد: «آن‌قدر این روزها در سطح شهر آدم نیازمند وجود دارد که از نزدیک می‌توان شرایط سخت و مشکلات آن‌ها را به چشم دید و کمک کرد. به نظر من که دیگر جایی برای کمک کردن به آدم‌هایی که در دیوار آگهی می‌کنند، باقی نمی‌ماند.» 

او می‌گوید که برایش این افراد به هیچ وجه قابل اعتماد نیستند: «به هرحال این نظر شخصی من است. آن‌ها می‌خواهند از آب گل آلود ماهی بگیرند و دارند از احساسات این روزهای مردم سواستفاده می‌کنند. فکر می‌کنم نیازمند واقعی در این اپلیکیشن‌ها دنبال کمک نیست و راه بهتری را پیدا می‌کند.» 

در آگهی دیگری، زنی این‌طور درخواست کمک کرده است: «خانوم هستم، کمک کنید، نیازمند مالی.» 

او در متنش، خود را «بی‌سرپرست» معرفی کرده و نوشته است که تا قبل از آغاز جنگ، شاغل بود و سرکار می‌رفت، اما محل کارش تعطیل شده و دیگر قادر به تامین مایحتاج زندگی‌اش نیست: «در حد توان، هرچقدر، هرچقدر که توانستید کمکم کنید. خیلی برام سخت بود تا این آگهی را گذاشتم. منم مثل شما غرور دارم، اما مجبورم. خدا خیرتان بده کمکم کنید.» 

تعداد این آگهی‌ها با هر روز گذشتن از عمر جنگ اسراییل و ایران، بیشتر می‌شود. راستی‌آزمایی تقریبا غیرممکن است و احتمال سواستفاده‌هایی هم وجود دارد، با این حال، نمی‌توان چشم به روی آسیب‌پذیرتر شدن اقشار میانی و پایین جامعه بست؛ مشاغلی که تعطیل شده‌اند، کارگرانی که دیگر مزدی نمی‌گیرند و قیمت‌هایی که هر ساعت بالاتر می‌روند.