یک نویسنده ایرانی و یک افغان‌تبار با اولین رمان‌شان نامزد جایزه ادبیات داستانی زنان بریتانیا شدند

از میان شش نامزد نهایی سی‌امین دوره‌ جایزه ادبی زنان در بریتانیا، کتاب‌های چهار نویسنده از جمله یک نویسنده ایرانی و یک نویسنده افغان تبار، اولین رمان‌ آنهاستبی بی سی: شش نامزد نهایی جایزه ادبیات داستانی زنان بریتانیا برای سال ۲۰۲۵ انتخاب شدند که چهار نفر از آنها برای اولین رمانشان به این فهرست راه یافته‌اند. صنم محلوجی، نویسنده ایرانی و آریا عابر نویسنده افغان‌تبار متولد آلمان جزو این چهار نویسنده هستند. این جایزه‌ معتبر ادبی هر سال به بهترین نویسنده زن (با هر ملیتی) برای رمانی اعطا می‌شود که در سال قبل به زبان انگلیسی در بریتانیا منتشر شده است.

نام رمان صنم محلوجی «ایرانی‌ها» (The Persians) است؛ اثری که درامی خانوادگی را از دهه‌ ۱۹۴۰ تا ۲۰۰۰ میلادی روایت می‌کند و از نگاه پنج زنی بیان می‌شود که در ایران شخصیت‌های مهمی بودند، اما در آمریکا کسی آ‌نها را نمی‌شناخته است. خانم محلوجی که متولد تهران است خود در زمان انقلاب اسلامی از ایران مهاجرت کرد و اکنون در لندن زندگی می‌کند.

آریا عابر، شاعر و نویسنده افغان‌تبار متولد آلمان هم با اولین رمان خود «دختر خوب» (Good Girl) در این فهرست قرار گرفته است؛ رمان او زندگی یک نوجوان متولد آلمان را روایت می‌کند که از پیشینه افغان خود شرمناک است و با پیچیدگی‌های یک هویت فرهنگی دوگانه دست و پنجه نرم می‌کند. خانم عابر، خود از یک پدر و مادر مهاجر افغان در شهر مونستر آلمان متولد شده است.

در میان این نویسندگان تازه قلم، نام یائل ون‌ در‌ وودن، نویسنده‌ هلندی، با رمان «امانتداری» (The Safekeep) هم دیده می‌شود. داستان این رمان ۱۵ سال بعد از جنگ جهانی در هلند اتفاق می‌افتد و در آن موضوع سرکوب عاطفی و فراموشی تاریخی از دریچه‌ زندگی دو زن بررسی می‌شود.

نصیبه یونس، کنشگر مدیریت منازعات و صلح‌سازی و کارشناس امور عراق هم با کتاب خود با نام «به صورت بنیادی» (Fundamentally)، به فهرست نهایی راه یافته است. این کتاب داستان یک فرد دانشگاهی به نام نادیا را روایت می‌کند که مأموریت او شرکت در روند بازپروری زنان وابسته به داعش است.

تم اصلی که کتاب‌های این فهرست را به هم پیوند می‌زند، نیاز به ارتباط انسانی و آزادی فردی است؛ بررسی اینکه چگونه عشق، دوستی و استقلال فردی به غلبه بر مشکلات زندگی کمک می‌کند.

کیت دوال، رئیس هیئت داوران گفت «در طول سه دهه‌ گذشته، جایزه‌ ادبیات داستانی زنان رمان‌های خلاقانه و تحسین‌برانگیزی را سال به سال تجلیل کرده و با این کار، چشم‌انداز رمان‌نویسی در بریتانیا را تغییر داده است.»

او افزود «انتخاب ما از روایت‌های غنی و چندلایه‌ای تجلیلی می‌کند که خواننده را شگفت‌زده، متأثر و خرسند خواهد کرد و همگی به گونه‌ای متفاوت بر اهمیت ارتباط انسانی تأکید دارند. آنچه شگفت‌انگیز و دلگرم‌کننده است، میزان طنز، ظرافت و سبکی است که این نویسندگان در پرداخت مفاهیم چالش‌برانگیز به کار برده‌اند. شک ندارم که این شش رمان در آینده به کلاسیک‌های ادبی تبدیل خواهند شد.»

در فهرست نامزدهای دریافت جایزه نام «چهاردست و پا» (All Fours)، نوشته‌ میراندا جولای، فیلم‌ساز، هم دیده می‌شود. این کتاب درباره‌ زن هنرمند ۴۵ ساله کم‌‌ و‌ بیش ‌مشهوری است که در جستجوی آزادی و بازآفرینی زندگی جنسی، عاشقانه و خانوادگی خود است.

الیزابت استراوت، برنده‌ جایزه‌ پولیتزر هم که در سال ۲۰۰۰ با اولین رمان خود «ایمی و ایزابل» (Amy and Isabelle) نامزد دریافت جایزه ادبیات داستانی زنان شده بود، امسال با کتاب «همه چیز را با من در میان بگذار» (Tell Me Everything) دوباره نامزد شده است. این اثر یک داستان معمایی-جنایی است که برخی از شخصیت‌های آن قبلا در کتاب‌های سابق او به خوانندگان معرفی شده‌ بودند.

برنده‌ جایزه‌ ادبیات داستانی زنان سال ۲۰۲۵، در تاریخ ۱۲ ژوئن در مهمانی تابستانی بنیاد اعطا کننده جایزه در لندن اعلام و جایزه‌ای نقدی به مبلغ ۳۰ هزار پوند (حدود ۳۷ هزار دلار آمریکا) به همراه یک تندیس برنزی به برنده اهدا خواهد کرد.