روسیه و «گاگائوزیا» مولداوی؛ منطقه خودمختاری که ساکنانش تُرک هستند
رأی دهید
ساکنان منطقه «گاگائوزیا» یک اقلیت کوچک ترک با مذهب مسیحی ارتدوکس هستند که پس از سقوط کمونیسم برای مدت کوتاهی اعلام استقلال کردند.
اگرچه زبان مادری آنها نزدیک به ترکی است، اما اکثر ۱۳۵ هزار ساکن «گاگائوزیا» اکنون به زبان روسی صحبت میکنند و فرماندار این منطقه خودمختار نیز ارتباط خود با مسکو را پنهان نمیکند.
او که یوگنیا گوتسول نام دارد و ادعا میکند مقامات مولداوی باعث ایجاد «بیثباتی» در گاگائوزیا شدهاند، هفته گذشته به روسیه سفر کرد تا از ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه بخواهد که از آنها در مقابل این «بیثباتیها» حمایت کند.
۱۳ هزار متقاضی زبانآموزی
این گونه بود که سورینا استویانوا که یک معلم زبان است، خود را در خط مقدم تلاشهای مولداوی برای مقابله با نفوذ روسیه در منطقه «گاگائوزیا» یافت.
او به خبرگزاری فرانسه میگوید که مردم «گاگائوزیا» نیز میخواهند این زبان را یاد بگیرند.
به نوشته این خبرگزاری، در حال حاضر حدود ۱۳ هزار نفر برای شرکت در دورههای رایگان امسال درخواست دادهاند که این رقم در سال گذشته ۶۵۰۰ نفر بود.
به همین دلیل در حال حاضر منطقه گاگائوزیا، پس از «کیشینائو» پایتخت مولداوی، بیشترین شمار متقاضیان این دورهها را ثبت کرده است.
ایوان گایدارجی که کارمندی ۴۶ ساله و از شاگردان این کلاسها است، میگوید شرکت در این کلاسها با توجه به تمایل مولداوی برای پیوستن به اتحادیه اروپا ضروری است.
اتحادیه اروپا اواخر سال گذشته موافقت کرد که مذاکرات عضویت با این کشور ۲.۶ میلیون نفری را که میان رومانی (عضو اتحادیه اروپا) و اوکراین جنگزده قرار دارد، آغاز کند.
برخلاف جمهوری خودخوانده ترانسنیستریا، استقلالطلبان منطقه «گاگائوزیا» سرانجام در سال ۱۹۹۴ میلادی و در ازای دریافت خودمختاری از تلاشهایشان برای رسیدن به استقلال دست کشیدند. با این وجود میراث شوروی پیشین در همه جای این منطقه دیده میشود؛ از جمله مجسمههای لنین و نشانهای چکش و داس که هنوز در منطقه پراکنده هستند.
ویلدر آلخاندرو سانچز، کارشناس مولداوی در واشنگتن معتقد است که مایا ساندو، رئیس جمهور مولداوی «هم اکنون در حال انجام تلاشهای واقعی با هدف بهبود روابط با منطقه گاگائوزیا و به دست آوردن قلب و ذهن مردم آنجاست».
دولت علاوه بر کلاسهای زبان، سرمایه گذاری در این منطقه را نیز افزایش داده است که ساخت جاده جدیدی برای اتصال کیشیناو به جنوب مولداوی از جمله به منطقه «گاگائوزیا» یکی از این پروژهها است.
با این وجود ویلدر آلخاندرو سانچز معتقد است که سالها و شاید دههها طول بکشد تا باورهای مردم تغییر کند و آنها متقاعد شوند که «تلاش برای پیوستن به اتحادیه اروپا هویت آنها را از بین نمیبرد».
دخالتهای روسیه
مقامات مولداوی بارها روسیه را به تلاش برای «بیثبات کردن» این کشور متهم کردهاند.
اخیرا هم سرویسهای اطلاعاتی نسبت به «لفاظیهای ضد کیشینائو و ضد بروکسل» در آستانه انتخابات ریاستجمهوری و همهپرسی برای الحاق به اتحادیه اروپا که اواخر سال جاری برگزار میشود، هشدار دادند.
پیش از این در سال ۲۰۱۴ میلادی در جریان دو همهپرسی محلی که خلاف قانون اساسی اعلام شد، حدود ۹۸ درصد از ساکنان منطقه «گاگائوزیا» به پیوستن به اتحادیه گمرکی روسیه، بلاروس و قزاقستان رای دادند و به پیوستن به اتحادیه اروپا «نه» گفتند.
اکنون و یک دهه بعد از برگزاری این همهپرسیهای جنجالی، مقامات مولداوی امیدوارند که ذهنیتها تغییر کرده باشد.
مایا ساندو سال گذشته در این باره گفت: «ما با جوانان کار میکنیم. مردم بیش از حد به تبلیغات روسیه گوش میدهند. ما باید از مردم در برابر تبلیغات و اطلاعات نادرست، بهتر محافظت کنیم.»
