شکایت سه زندانی سابق آمریکایی از ایران برای دریافت غرامت

سارا شورد، شین بائر و جاشوا فتال، سه شهروند آمریکایی که تابستان ۱۳۸۸ به اتهام عبور غیرقانونی از مرز و جاسوسی بازداشت شده و مدتی در زندان بودند از جمهوری اسلامی شکایت کردند.

روزنامه گاردین شنبه ۱۹ شهریور (دهم سپتامبر) و در آستانه دوازدهمین سالروز آزادی سارا شورد گزارش داد، این سه آمریکایی با تسلیم شکوائیه‌هایی به دادگاه فدرال ادعا کرده‌اند که در زندان‌های ایران شکنجه شده‌ و خواستار دریافت غرامت از جمهوری اسلامی شده‌اند.

رسیدگی به این پرونده به ریچارد لئون، قاضی فدرال در واشنگتن سپرده شده است. او سال ۲۰۱۹ در رسیدگی به شکایت جیسون رضائیان، همکار روزنامه واشنگتن پست که در ایران به اتهام جاسوسی زندانی شده بود، جمهوری اسلامی را به پرداخت ۱۸۰ میلیون دلار غرامت محکوم کرد.

این خسارت و غرامت احتمالی سه شاکی جدید از صندوقی با دارایی‌های بلوکه‌شده ایران تامین می‌شود که برای قربانیان تروریسم دولتی در نظر گرفته شده است.

شورد و بائر که پس از آزادی از زندان ازدواج کرده و هفت سال بعد جدا شده‌اند پیش از بازداشت در مرز عراق و ایران مدتی در یمن و سوریه بوده‌اند و یکی از هدف‌های سفر خود به خاورمیانه را تقویت زبان عربی عنوان می‌کنند.

آنها سال ۸۸ همراه جاشوا فتال در یک مسیر گردشگری معروف در اقلیم کردستان عراق در راه بوده‌اند که ظاهرا بدون آنکه بدانند از مسیر اصلی منحرف و وارد خاک ایران شده‌اند.
نامشخص بودن میزان غرامت
تا کنون میزان غرامتی که این سه شهروند آمریکایی خواستار دریافت آن شده‌اند اعلام نشده است. گاردین می‌گوید، تماس با خانواده این سه نفر و سفارت پاکستان در ایالات متحده به عنوان حافظ منافع ایران، برای آگاهی از جزئیات پرونده بی‌پاسخ مانده است.

ظاهرا این سه نفر پس از بازداشت توسط ماموران مرزبانی جمهوری اسلامی سه روز با چشمان بسته از محلی به محل دیگری منتقل و سرانجام به زندان اوین انتقال داده شدند.

در شکوائیه این سه زندانی سابق از حبس آنها در سلول‌های انفرادی و بازجویی‌هایی یاد شده که هدف آن واداشتن بازداشت شدگان به اعتراف به جاسوسی برای آمریکا بوده است.

در شکایت‌نامه بائر آمده است، زمانی یکی از نگهبانان زندان به او گفته، می‌داند که جاسوس نیست اما آزادی او مسئله‌ای است که دولت‌های ایران و آمریکا درباره آن باید مذاکره کنند.

روزنامه گاردین نوشت، شکایت سارا شورد و مادرش بهار امسال به دادگاه ارائه شده و مادر او گفته، دخترش در تنش‌های میان جمهوری اسلامی و آمریکا گروگان سیاسی بوده است.

سارا شورد شهریور ۸۹ با وساطت پادشاه وقت عمان و یک وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی (آن زمان معادل حدود نیم میلیون دلار) که مشخص نشد چگونه تامین شده آزاد شد. شین بائر و جاشوا فتال نیز شهریور سال بعد و اندکی پیش از سفر محمود احمدی‌نژاد به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل آزاد شدند.
اتهام گروگان‌گیری شهروندان خارجی
جمهوری اسلامی متهم است که شهروندان غربی و ایرانیان دوتابعیتی را به بهانه‌های اغلب واهی و اتهام‌های ساختگی گروگان می‌گیرد تا آنها را با ماموران و همکاران بازداشتی خود مبادله کند یا امتیاز دیگری از کشورهای غربی بگیرد.

محمود احمدی‌نژاد زمانی گفته بود، ایران سارا شورد را به صورت یک جانبه آزاد کرد و امیدوار است آمریکا هم برای نشان دادن حسن نیت خود هشت زندانی ایرانی را آزاد کند.

سه شهروند آمریکایی ابتدا در سلول‌های انفرادی نگهداری می‌شدند و مدتی بعد بائر و فتال به یک سلول مشترک منتقل شدند اما شورد در سلول انفرادی باقی ماند.

گفته می‌شود شورد در بند انفرادی دچار بیماری‌های مختلف بوده اما از معالجه شدن توسط کادر درمانی زندان سر باز زده است. بر پایه برخی گزارش‌ها دو زندانی دیگر آمریکایی نیز به دلیل عدم امکان ارتباط با اعضای خانواده‌شان ۱۷ روز اعتصاب غذا کرده‌اند.

گروگان‌گیری شهروندان آمریکایی در جمهوری اسلامی آبان ۱۳۵۸، چند ماه پس از انقلاب ۵۷ با اشغال سفارتخانه آمریکا در تهران کلید خورد. در این ماجرا ۵۳ دیپلمات آمریکایی و کارکنان سفارت ۴۴۴ روز گروگان گرفته شدند.