ثریا اسفندیاری ، ملکه ای که ولیعهدی بدنیا نیاورد

دویچه وله :یک تیر ۱۳۱۱؛ ۸۸ سال پیش در چنین روزی ثریا اسفندیاری بختیاری در اصفهان زاده شد.
می‌نویسد: "همیشه اشتیاق بازی در تئاتر با من بود. شوق خارج شدن از پوستی که متناسب با من نبود".

مادر ثریا اسفندیاری بختیاری یک فروشنده آلمانی و پدرش از خان‌های عشایر و سفیر ایران در آلمان بود.

نوزاد بود که مادرش او را به برلین برد. پنج ساله بود که او را به اصفهان بازگرداندند و به یک آموزگار آلمانی سپردند:

"میان دو فرهنگ کاملا متفاوت در نوسان بودم. در میان بچه‌های ایرانی خود را کودک ایرانی نمی‌شمردم و با بچه‌های مدرسه مادام اِلی یک کودک واقعی آلمانی نبودم و این نوعی گسیختگی بود: اروپایی منظم و ایرانی رام‌نشدنی گریزپا".

دبیرستان را در مدرسه میسیونِرهای انگلیسی گذراند و ۱۵ ساله بود که به سوئیس رفت و در مدارس شبانه‌روزی مونترو و لوزان، زبان فرانسوی را تکمیل کرد.
به "چهار زبان مسلط" بود. از کودکی شیفته بازیگری بود و اگر پدرش مخالفت نمی‌کرد بیگمان راه هنرپیشگی تئاتر و سینما را می‌پیمود.

۱۶ ساله بود که در لندن با شمس خواهر بزرگ شاه آشنا شد که او را برای همسری برادرش معرفی کرد.
آغاز زناشویی او در سال ۱۳۲۹ با فراز و نشیب‌های سیاسی تندی همراه بود: اوج مبارزات ملی شدن نفت، نخست‌وزیری دکتر محمد مصدق و سرانجام کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که او ادعا می‌کند طرحش را شخصا به همسرش پیشنهاد کرده است:

"در حالی که صدایم از شدت هیجان دورگه شده بود، حرف آخرم را زدم: فقط کودتا علیه مصدق می‌تواند کشور را نجات دهد".

۲۴ ساله بود که "بنیاد ثریا" را تأسیس و چندین پرورشگاه، نوانخانه و بیمارستان را در سراسر ایران راه‌اندازی کرد.

۲۵ ساله بود که شاه به علت نازایی‌اش او را به اروپا فرستاد و سپس طلاق داد، هرچند او می‌نویسد که این پیشنهاد نخست از سوی خودش مطرح شده است:

"محمدَ من هنوز نتوانسته‌ام بچه‌ای برای شما بیاورم و نمی‌خواهم باعث اغتشاشی باشم که به دلیل نبودن جانشین برای شما در کشور پیش می‌آید".

۳۳ ساله بود که به آرزوی دیرینه‌اش رسید و در فیلم ایتالیایی "سه چهره یک زن" بازی کرد که ماجرای زنی است که به خاطر عشق به هنر، همسر و فرزندش را رها می‌کند.

او در هنگام تهیه آن فیلم یار و همراه کارگردان جوانی به نام فرانکو ایندووینا شد اما فرانکو دو سال بعد در سانحه هواپیما جان باخت و او دیگر برای همیشه مردم‌گریز و گوشه‌گیر شد.

ثریا اسفندیاری بختیاری در ۶۹ سالگی در پاریس درگذشت.