مجلس ایران طرح نظارت و عزل حقوقدانان شورای نگهبان را تصویب کرد

بی بی سی :در صورتی که شورای نگهبان مصوبه مجلس را تایید کند، عزل حقوقدانان شورای نگهبان توسط مجلس شورای اسلامی امکانپذیر می شود

نمایندگان مجلس ایران در مصوبه‌ای نظارت بر عملکرد اعضای حقوقدان شورای نگهبان و امکان عزل آنها با رای نمایندگان را به تصویب رسانده‌اند.

بر اساس مصوبه، امروز ۲۲ اردیبهشت (یازدهم مه) در صورتی که کمیسیون آئین نامه داخلی مجلس یا ۲۵ نماینده به طور کتبی خواستار بررسی عملکرد یکی از اعضای حقوقدان شورای نگهبان شوند، موضوع در کمیسیون بررسی و در صورتی که اکثریت اعضا رای بر عدم صلاحیت یکی از حقوقدانان بدهند، عضویت فرد مذکور تعلیق خواهد شد تا موضوع در صحن علنی مجلس مطرح شود. نمایندگان سپس در صحن علنی می توانند رای به عزل یا بازگشت حقوقدان تعلیق شده بدهند.

تصمیم نمایندگان در جریان بررسی طرح الحاق یک ماده به قانون آئین نامه داخلی "مجلس شورای اسلامی" صورت گرفته است. بر این اساس با رای نمایندگان، حقوقدانان معرفی شده از سوی قوه قضاییه به مجلس برای عضویت در شورای نگهبان باید دو برابر شود.
شورای نگهبان دوازده عضو دارد. اعضای حقوقدانان شورا پس از معرفی از سوی رئیس قوه قضائیه که خود منصوب رهبر است، با رای نمایندگان مجلس که نامزدی آنها از سوی شورای نگهبان تایید شده بوده، برای یک دوره شش ساله انتخاب می‌شونداین شورا متشکل از شش فقیه و شش حقوقدان است و به جز قدرت رد مصوبه های مجلس، صلاحیت داوطلبان نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری، خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی را بررسی می‌کند. چهره های دمکراسی‌خواه در ایران این شورا را مانعی برای انتخابات آزاد و سدی در راه قانونگذاری بدون دخالت دادن اغراض سیاسی می دانند.

فقهای شورای نگهبان از سوی رهبر جمهوری اسلامی ایران منصوب و اعضای حقوقدانان آن پس از معرفی از سوی رئیس قوه قضائیه که خود منصوب رهبر است، با رای نمایندگان مجلس که نامزدی آنها از سوی شورای نگهبان تایید شده، برای یک دوره شش ساله انتخاب می‌شوند.

مصوبه های مجلس شورای اسلامی برای لازم‌الاجرا شدن به تایید شورای نگهبان احتیاج دارد. در صورتی که شورای نگهبان این مصوبه را رد و مجلس بر مصوبه خود اصرار داشته باشد موضوع به مجمع تشخیص مصلحت خواهد رفت. در سال های اخیر مجمع در برابر اختلاف مجلس و شورای نگهبان در مواردی به نفع شورای نگهبان وارد عمل شده یا در برابر اختلاف سکوت کرده است.

نمایندگان مجلس در ماه جاری مصوبه‌ای دیگری داشتند که به نحوی به اعضای شورای نگهبان ارتباط پیدا می‌کند. نمایندگان در یک طرح دوفوریتی مجازاتی‌هایی برای آن دسته از افرادی که "گزارش‌های نادرستی به مراجع چهارگانه در بررسی صلاحیت کاندیداها اعلام می‌کنند" در نظر گرفتند

به فاصله کوتاهی پس از این مصوبه، شورای نگهبان آن رد کرد و به مجلس پس فرستاد. قاسم میرزایی نکو از نمایندگان مجلس دهم گفته است که به احتمال زیاد این مصوبه به مجمع تشخیص ارسال خواهد شد.

از عمر مجلس دهم چند روز باقی مانده است و قرار است اوایل خرداد ماه دوره یازدهم قانونگذاری مجلس آغاز شود.

شماری گسترده‌ای از نمایندگان فعلی مجلس به دلیل رد صلاحیت از سوی شورای نگهبان نتوانستند در انتخابات مجلس یازدهم شرکت کنند.

محمود صادقی نماینده فعلی مجلس، که از سوی شورای نگهبان رد صلاحیت شده گفته است برخی برای تایید صلاحیت گرفتن از شورای نگهبان رشوه دریافت می کنند. شورای نگهبان بازداشت افرادی را که برای تایید صلاحیت پول مطالبه می کردند تایید کرده اما گفته این افراد هیچ ارتباطی با شورا نداشته‌اند.

عملکرد شورای نگهبان در زمینه تایید صلاحیت نامزدهای انتخاباتی در سال های گذشته همواره مورد انتقاد بوده است، اما در جریان انتخابات مجلس یازدهم حسن روحانی رئیس جمهور ایران از شدت رد صلاحیت های شورای نگهبان دست به انتقاد زد و انتخابات را "انتصابات" عنوان کرد.

در تازه‌ترین انتقادها از عملکرد شورای نگهبان، علی مطهری که صلاحیت او هم برای انتخابات مجلس یازدهم رد شد در نامه ای سرگشاده به احمد جنتی دبیر این شورا گفته است در این نهاد با "عنوان مبهم نظارت استصوابی، هر کاری که خواسته‌اید، کرده‌اید".

آقای مطهری رفتار شورای نگهبان را "ظلم" خوانده و خطاب به آقای جنتی خواسته است این شورا به "حقوق مردم" توجه کند.