چرا همدلی با مقتول در مورد «میترا استاد» کمتر از قتل های دیگر است؟

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- 48 ساعت پس از قتل «میترا استاد» همسر دوم «محمد علی نجفی» به دست خود او و اعتراف وزیر پیشین به ارتکاب این جنایت، حجم عظیمی از خبرها و دیدگاه‌ها و یادداشت‌ها و تحلیل‌ها منتشر شده و طبعا قصد تکرار آنها را ندارم.
 

اما اگر بخواهیم پس از فرونشستن شگفتی و بُهت سنگین اولیه و بر پایه گفته‌ها و شنیده‌های این 48 ساعت و آنچه خود آقای نجفی گفته نکاتی را مطرح کنیم این 15 مورد را می‌توان فهرست وار برشمرد:

 
1. در این که رفتار صدا و سیما در این فقره متفاوت بوده تردیدی نیست. نمایش صحنه گفت و گوی نجفی با رییس آگاهی و نوشیدن چای یا اقدام خبرنگار سیما مقابل دوربین -دردست گرفتن سلاح و شمردن فشنگ‌ها - و موارد دیگر را کمتر دیده بودیم یا شاید هیچ گاه رخ نداده بود. اما مقایسه با نوع پوشش خبری قتل امام جمعه کازرون یا موارد دیگر درست نیست.
 
داستان نجفی و 15 نکته/ چرا همدلی با مقتول کمتر از قتل های دیگر است؟
 
چرا که اگر همسر دوم محمد علی نجفی را دیگری به قتل رسانده بود و تلویزیون اصرار داشت با مانور بر موضوع «همسر دوم» نجفی را تخریب کند حق با منتقدان بود ولی در این قضیه وجه استثنایی موضوع این است که سیاست‌مدار کار‌کشته و کهنه‌کاری چون محمد علی نجفی دست به قتل زده و از این نظر بی‌سابقه است و نمی‌توان گفت چرا به این موضوع به صورت متفاوت می‌پردازند. 
 
ضمن این که صدا و سیما مثل هر رسانه دیگر به دنبال افزایش مخاطب است و وقتی چنین امکان انحصاری‌یی یافته چرا استفاده نکند؟ بر سر انحصاری بودن البته می توان تأمل کرد. این پرسش هم مطرح است که اگر شخصیتی با گرایش‌های متفاوت با نجفی شبیه این کار را انجام داده بود آیا باز هم رسانه رسمی چنین پوششی می داد؟ به عبارت دیگر چون نجفی «قتل» انجام داده موضوع (سوژه) برای آنها مهم است یا چون «نجفی» قتل انجام داده مهم شده و «فاعل» مهم‌تر از «فعل» است.
 
2. اگر فیلم «غلامرضا تختی» را دیده باشید و با توجه به تأیید خبر خودکشی نجفی در هتل لاله از زبان خود او رفتار شهردار سابق را می توان در چارچوب «طرد شدگی» هم تحلیل کرد و این که «تنها» شده بود و می‌خواست «پایان»ی علیه این «تنهایی» رقم بزند. بار اول با خودکشی و قهرمان‌وار و تختی‌گونه و حال که آن نشد در قامت ضد قهرمان و وارونه تختی.
 
3. یک زن جوان 36 ساله که مادر نوجوان 13 ساله‌ای هم بوده به ضرب دو یا سه گلوله در حمام خانه به قتل رسیده است. این یک تراژدی است و احساس همدلی با مقتول و نفرت از قاتل را باید برانگیزاند.
 
افکار عمومی اما بیشتر سرنوشت ضارب را پی‌گیری می‌کند. کافی است با قتل لاله سحرخیزان همسر ناصر محمد‌خانی مقایسه کنیم که جامعه با زن مقتول هم‌دردی می‌کرد. آیا به خاطر این است که وارد زندگی یک مرد متأهل و آبرودار شده بود؟ آیا به خاطر این است که یک شخصیت مشهور را از درون ویران کرده است؟
 
یا به دلیل شایعاتی که درباره میترا بر سر زبان‌هاست و خودش دنبال پروژه‌ای بوده یا در خدمت اهدافی بوده است؟ به هر رو میزان هم‌دردی با این زن به نسبت موارد مشابه کمتر است و جای بحث دارد. حال آن که از نگاه خانواده او مقتول زنی است که به دست شوهرش کشته شده و بگو‌مگو و مشاجره خانوادگی نیز اجتناب‌ناپذیر است و توجیهی برای قتل نیست.
 
4. برخی از مدیران در روزگار جوانی چنان درگیر کار و مدیریت بوده‌اند که جوانی نکرده‌اند و پیرانه‌سر که امکاناتی یافته‌اند و موقعیت یا ثروت فاصله سنی‌شان را می پوشاند درصدد تجربه بر می‌آیند و همین هزینه زا و دردسرساز می‌شود.
 
5. گویا دغدغه اصلی آقای نجفی «حفظ آبرو» بوده است. اما این چگونه آبرویی است که به خاطر حفظ آن می‌توان مرتکب قتل شد؟ 
 
6. ریشه این جنایت و بسیاری از قتل‌ها «غضب» است. امام خمینی در کتاب «چهل حدیث» می‌نویسد: 
 
«چه بسا به واسطه یک دقیقه غضب -این جمره ملعونه شیطانی- انسان به پرتگاه‌های نیستی و هلاکت افتد: سب انبیا و مقدسات کند، قتل نفس مظلومه کند و هتک حرمات نماید، و دنیا و آخرت خود را به باد فنا دهد... انسان در حال سلامت نفس‌، باید خیلی خوف‌ناک باشد از حال غضب‌ناکی خود و اگر دارای این آتش سوزان است، در وقتی که حالت سکونت از برای نفس است در صدد علاج برآید.»
 
رابطه غضب با قتل نفس به خوبی در این عبارات پیداست.
 
7. اگر قول آقای نجفی را بپذیریم که میترا استاد او را مدام تهدید می‌کرده هشداری است به موارد مشابه و میتراهای دیگر تا بدانند گاه تهدید به بهای جان تمام می‌شود.
 
8. این اتفاق را می‌توان یکی از تبعات فضای جدید رسانه‌ای هم دانست. قبل از این چه بسا آن زن امید نداشت بتواند دست به افشاگری بزند. فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی اما این امکان را به همه داده تا راست و دروغ را با هم بیامیزند و هر ادعایی را بپراکنند. درباره مقتول البته نمی‌دانیم چه می‌خواسته بگوید اما سخنان قبلی او تکذیب نشد.
 
9. نوع آشنایی میترا استاد هم شگفت‌آور است. نجفی می‌گوید سال 96 با او آشنا شده. این آشنایی اما چرا و چگونه با این سرعت به ارتباط و ازدواج انجامیده است؟
 
10. مقتول متولد 1362 است. یعنی وقتی پا به مدرسه گذاشته محمد علی نجفی وزیر آموزش و پرورش بوده است. معلوم است که آن زمان 20 میلیون نفر دانش‌آموز بودند و اکنون هر کدام به شیوه‌ای زندگی می‌کنند اما به هر رو میترا هم در همین آموزش و پرورش تربیت شده است. به عبارت دیگر صحنه تقابل وزیر دیروز و دانش آموز دیروز هم بوده است.
 
11. آقای نجفی مدعی است جایی یا فردی در نهادی امنیتی گفت و گوهای او را شنود می‌کرده یا از طریق واتساب در اختیار میترا استاد قرار می داده و همین موجب «تلاطم روحی» بیشتر و «متشنج‌تر شدن روابط» این دو شده است. با فرض صحت این ادعا در این موارد به کجا می‌توان مراجعه کرد؟ به عبارت دیگر به کجا می توان پناه بُرد؟ اگر دستگاه‌های مسؤول نتوانند از سرمایه نظام دفاع و از آبروی مدیران ارشد صیانت کنند در قبال دیگران و در این موارد خاص چه انتظاری می‌توان داشت؟  
 
12. نجفی دوستان فراوانی داشته است. آیا از این دوستان صاحب‌نام کسی متوجه فروریختن روح و روان او در این دو سال نشده بود یا نمی‌خواستند در امری خصوصی دخالت کنند یا خود او ترجیح می‌داده با دیگران صحبت نکند؟ نقش مشاور، خاصه برای بزرگان در این گونه مواقع روشن می‌شود.
 
13. آقای کوچک‌زاده از برخی رسانه‌ها انتقاد کرده و حتی لفظ «بی‌شرف» را درباره آنها به کار برده که چرا پرویز کاظمی متهم بانک سرمایه را به عنوان «وزیر احمدی‌نژاد» معرفی می‌کنند اما درباره نجفی نمی‌گویند وزیر دولت میرحسین موسوی و وزیر دولت هاشمی رفسنجانی یا عضو دولت خاتمی (در سال های اول). 
 
پاسخ اما روشن است. پرویز کاظمی آن قدر مشهور نبود که بی‌نیاز از توصیف به عنوان وزیر احمدی‌نژاد باشد. حال آن که محمد علی نجفی تنها وزیر این دولت و آن دولت نبود و به عنوان شهردار سابق و سیاست‌مدار هم شهرت داشت.
 
14. برخی از این که به جای تقبیح قتل ابراز تعجب کرده‌اند که چرا «برون‌سپاری» نکرده و انگار اصل موضوع شگفت‌آور نیست و تنها این که خود کشته جای تعجب دارد. قتل اما قتل است و گناه کبیره و برون‌سپاری و درون‌سپاری ندارد.
 
15. دست آخر این که اگر نخواهیم قضیه را پیچیده کنیم کل ماجرا شاید این باشد که میترا استاد به دنبال ارتباط یا ازدواج با یک چهره مشهور و محبوب سیاسی بوده حال آن که نجفیِ 97 دیگر هیچ‌یک از این ویژگی‌ها را نداشته و به خاطر از دست‌دادن همان موقعیت‌ها از جانب زن مدام تحقیر می‌شده و نجفی در مقابل این تحقیر، عنان از کف داده و دست به سلاح برده است.
 
به عبارت دیگر میترا استاد با موقعیت نجفی ازدواج کرده بود نه با خود او. موقعیتی که نزد او از 97 به بعد دیگر موجود نبوده و به همین خاطر نجفی را شماتت می‌کرده و شد آنچه شد...
رأی دهید
دیدگاه خوانندگان
۵۳
آزاذه - تهران، ایران

شر و ورها شروع شد.
جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۱:۰۹
۴۴
amirgheryou - تهران، ایران
میترا .... و ده ها هزار مثل اون خانومهایی هستن که فاحشگی نوین رو با کاور روابط عرف به خورد جامعه میدن. دختران و زنانی که همسران بقیه رو میدزدن. چون پول دست مردان متاهله. قطعا خواست خدا بوده اگه مرده. من بخیل عشق و حال مردان متاهل و چاپیده شدنشون از طرف دخترانی ول الاف نیستم اما هرکی خربوزه میخوره پای گلوله هاش وامیسته. از ایرانیان یوکی تعجب میکنم موضوع آمریکا و ایران رو تعطیل کرده و کل اخبار رو به دوتا اسکل تخصیص داده. کاشف به عمل اومده این شهردار گذشته در زمان شهرداری با این دختره دوس بوده و در تایم اداری برای ناهار میبردتش فرحزاد. انقدر تابلو بوده که هرکی پای ثابت فرحزاده میشناخته. خداییش 1خبر برای این دوتا مشنگ کافی بود. ادامش ندید.
جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۲:۵۲
۶۳
Sabokbalam - کالیفورنیا، ایالات متحده امریکا
[::آزاذه - تهران، ایران::]. چهل سال با همین نوع داستانها سرگرممون کردن و ایران رو چاپیدن اما هنوز فریب میخوریم و گرم و سردمون میشه و به اصل مطلب کاری نداریم. به قول شما، شب احیا و عزاداری و خرما خوردن یادمون نره!
جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۲:۵۹
۴۴
ekman - شیراز، ایران
شاید هم کس دگری از خانواده نجفی مرتکب این قتل شده و او خواسته قاتل حقیقی را حمایت نماید.در بازجویی ها گفته که مقتول در حمام خودش را روی او انداخته و چون اسلحه مسلح بوده ناخواسته شلیک شده.اگر ناخواسته بوده پس چرا بجای یک گلوله پنج گلوله شلیک شده چون این سلاح اتومات نبوده.ایشان یا دروغ میگوید و یا شخص دگری را حمایت میکند.
جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۳:۰۳
۳۴
هانی‌ - اسلو، نروژ
[::amirgheryou - تهران، ایران::] امیرجون; حالا این خاستِ خدا رو چطوری توی دهلیز قلبمون بگذاریم؟ لطفا سلام ما رو به خدا برسون. بگوحَمه مارو براه راست هدایت کن! و این اخوندا رو حَم به خاست خودت از ما پس بگیر. شادباشی
جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۳:۳۵
۴۸
آلونا ازنامنسکایا - مسکو، روسیه
چون این خانم هم آدم درستی نبوده کسی که می رود با مردی همسن پدرش که زن و بچه هم دارد ازدواج می کند بعد هم او را تهیدید می کند که نباید زن و بچه اش را ببیند و اموال آنها را هم می خواسته و بعد که نجفی او را تهدید به طلاق می کند او هم با سازمانهای امنیتی رابطه یدا می کند و نجفی را تهدید می کند که پته فسادش را آشکار می کند بعد هم معلوم نیست توسط نجفی کشته شده با اطلاعاتی ها به هر حال این خانم فرصت طلب و پولدوست بوده و به قول آمریکایی ها گولددیگر بخاطر همین هم مردم با ایشون احساس همدردی ندارند
جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۴:۰۹
۴۴
amirgheryou - تهران، ایران
[::هانی‌ - اسلو، نروژ::]. به هرحال یه نیرویی هست که پاسخ حماقتهای شدید رو بده.
جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۷:۰۴
۶۴
zarduscht - فرانکفورت، آلمان
هووو . چه خبر است این چند روز؟ هر روز خبر. خوب مگر چکار کرده. زنش را کشت. جنایت که نکرد. خوب زن بود دیگر. زن هم در دین مبین. یعنی‌ ۱۴ شتر. مگر می‌‌شود قانون اساسی‌ را نادیده گرفت؟ مگر هر سال نمایندگان عزیز دولت امام زمان در مجلس قیمت زن را با شتر نمی‌‌سنجند. تا حالا دیده در دین مبین یک مرد را مجازات کنند ؟ چون ۱۴ شتر کشته؟ خوب شتران خودش بود. در دین مبین کاسبی حلال . می‌خواد شتر بکشد به هیچ کسی‌ هم نده. نمی‌‌خواد. چوب حراج.اول اسلام بخوانید. ،بعد هی‌ غر بزنید.این بردار عزیز هیچ کاری نکرد. مگر از حق اسلامی خود استفاده کرد.تازه خیلی‌ هم صبر داشت. که این همه تحمل داشت. اسطوره ما رسول است.در یک روز بردار. شوهر . پدر یک معادل شتر یهودی را کشت. به خود معادل شتر یهودی، بیرق اسلام را هدیه داد. بعد کشت. می‌‌گویم معادل شتر. چون زنه یهودی بود.نمی‌ شود مستقیم گفت زن یهودی هم مثل زن مسلمان ارزش شتر دارد. این توهین به مقام مقدس زن در دین مبین است.
جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۹:۱۱
نظر شما چیست؟
جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.