مردم پاکستان با قرآن‌های‌ کهنه و بلااستفاده چکار می‌کنند؟

کوهی در پاکستان که صدها هزار نسخه قرآن در خود جای داده مسلمانان در سراسر دنیا معتقدند قرآن سخن خداست که از طریق پیامبر به انسان‌ها رسانده شده است. به همین دلیل این کتاب نزد مسلمانان احترام خاصی دارد، مخصوصا در پاکستان که بعضی حتی به خاطر بی‌احترامی به قرآن کشته شده‌اند. همین نکته باعث شده است که مردم این کشور با قرآن‌های قدیمی، آسیب دیده و در نتیجه بلااستفاده، نمی‌توانند مثل کتاب‌های دیگر رفتار کرده و آنها را دور بیندازند و در عوض به دنبال جای خاصی برای جمع آوری آنها بوده‌اند.
 
به همین جهت در جایی در کویته پاکستان، تونل‌هایی در دل کوه کنده‌ شده و قرآن‌های آسیب دیده را از سراسر کشور جمع کرده و در داخل این تونل‌ها انبار و بیا به عبارتی دفن می‌کنند. تقریبا هشت تا ده قرآن آسیب دیده درون گونی‌هایی قرار گرفته و گونی‌ها را در تونل روی هم انبار می‌کنند.
 طول این تونل‌ها به بیش از سه کیلومتر می‌رسد. اکنون بیشتر این تونل‌ها کاملا پر شده و حتی امکان راه رفتن در آنها وجود ندارد. بیست و پنج سال است که عبدالرشید لِحری این تونل‌ها را اداره می‌کند.
 
آقای لِحری می‌گوید: "برادر بزرگم عاشق قرآن بود؛ آنها را از سر راه جمع و داخل ماشین می‌گذاشت. بعضی از دوستان وی هم کم‌کم به کمک آمده و به خواست خدا اینجا درست شد."
 
هر روز نسخه‌های بیشتری از قرآن‌های قدیمی اینجا فرستاده می‌شود. کارگران، بخش‌های سالم را از قسمت‌هایی که قابل استفاده نیستند جدا می‌کنند. بعضی از قرآن‌ها فقط کمی خراب شده‌اند و می‌شود آنها را تعمیر و دوباره استفاده کرد. اما قرآن‌هایی که شدیدا پاره شده‌اند در این محل دفن می‌شوند.
تقاضای بالا باعث شده، مرتب تونل‌های جدیدی کنده شود. اما حفاری در دل کوه کار سختی است. کندن یک تونل شصت متری چهار تا پنج ماه طول می‌کشد. بعضی روزها تنها می‌توانند ۱۵ سانتیمتر حفاری کنند چون صخره‌ها خیلی سفت و سخت هستند.
 
گردانندگان این مکان از هر کسی در کشور که نسخه کهنه آسیب دیده و بلااستفاده ای از قرآن دارد می‌خواهند که آن را به اینجا بفرستد.